By Konstantinos Manikas, Economist – Psychologist, Investment Consultant

We have been through the same discussion, over and over again since 2010. How unsuitable, for the overall socioeconomic environment of the country, was the economic adjustment program applied in Greece? Were those mistakes deliberate or just a matter of insufficient evaluation of the fundamental data based on ordinary preconception that did not fit to this particular situation? Was it just a matter of proper and timely implementation of the reforms or there was a broader issue regarding the structure and nature of the Greek political and economic institutions?

One could argue in favor of any of these statements. IMF chose, a more or less, customary program from the ones it used to propose to countries of the Third World and definitely not one that responds to the needs of a country which belongs to a common currency union. It overlooked the political and social frustration it would create and it underestimated the negative impact of the fiscal adjustment in the development of the economy while it overestimated the positive results from the reforms that would definitely appear a couple of years later even if they had been completed the sooner the possible.

SYRIZA misinterpreted the recent announcements from the part of the IMF and used them as a political instrument in order to overlook the lack of responsibility from the Greek governments that decided to raise the taxes so as to avoid confronting timeless irrationalities in the management of the public sector and eliminating the bureaucratic procedures that deprived much of its creative urge from the private sector.

Blinded by their ideological obsessions and deafened by the sirens of the populism the SYRIZA – ANEL government officials insist that the solution for the Greek inability to finance its own debt would be to proceed to a massive reconstruction of it in 2010. Nothing is mentioned on how this would solve the major issue of the large primary deficit or how it would boost the economy and turn it into a mandatory more export direction.

Nobody bothers to wonder how this procedure would take place and what would be the consequences. Even if the private holders of the Greek debt agreed to a reconstruction at that time (a rather unlike possibility since according to the IMF forecasts Greece would return to the markets in 2012 thus minimizing the losses for the Greek bonds investors) the completion would take many months leading to a vast depreciation of these bonds value, a haircut of 70-80% within hours and a collapse of the banking and the public insurance systems.

The Greek government needs to overcome the myths to which it built the rhetorical scheme of the last year and a half and concentrate on restoring the international confidence in the Greek political and economic perspectives and prove the credibility of the promises given on the privatization goals   and the implementation of necessary reforms. Everything else is a unacceptable distraction and a potential hazard on the path to overcome the crisis.

SOURCE: Independent  Balkan Agency News

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος

Είναι πλέον κοινός τόπος ότι το τελευταίο οχυρό εσωτερικής άμυνας για τον Τσίπρα δεν είναι άλλο από την ταξικότητα με την οποία επιχειρεί να στολίσει κάθε πολιτική απόφαση του. Ταξική φορολόγηση, ταξική ασφάλιση, ταξικές περικοπές. Μια ατελείωτη σειρά από επιλογές που έρχονται να υπηρετήσουν το κεντρικό δόγμα της ενοχοποίησης του πλούτου. Έναν πλούτο που ο ίδιος ο Τσίπρας έθεσε κυνικά στις 20 χιλιάδες ευρώ εισοδήματος, όπως άλλωστε αποδεικνύεται κι από τον ανηλεή τρόπο με τον οποίο επιβαρύνονται από το νέο πακέτο μέτρων.

Στηρίζονται στην αποδεδειγμένα κοινωνικά δημοφιλή θεωρία της κατσίκας του γείτονα και ενισχύουν με κάθε τρόπο τον φθόνο και το μίσος απέναντι στο επιχειρηματικό κέρδος. Δικαιολογούν την σφαγή στο ασφαλιστικό, που οι ίδιοι δημιούργησαν με την επαναφορά της ύφεσης, αναγορεύοντας σε προύχοντες συνταξιούχους των 1170 ευρώ. Αναζητούν νέα φορολογικά έσοδα από μια αγορά που μαραζώνει αντί να επιζητούν τρόπους παραμονής και ενίσχυσης των εναπομεινάντων επιχειρήσεων.

Πρόκειται για ταξικούς αποστάτες που αποζητούν την ιδεοληπτική εξιλέωση ή απλά για συνεπείς αριστερούς επιστάτες που εκτελούν το καλοσχεδιασμένο πλάνο τους. Η τελευταία επιστολή Λαγκάρντ αποδεικνύει ότι οι φορομπηχτικές επιλογές είναι αποκλειστική επιλογή της κυβέρνησης. Μόνοι τους προτίμησαν να καθυστερήσουν τις μεταρρυθμίσεις και τον περαιτέρω περιορισμό της κρατικής σπατάλης και να επικεντρωθούν στις ταυτόχρονη αύξηση φόρων σε εργασία και κατανάλωση, μειώνοντας την ζήτηση και αποτρέποντας κάθε υπόνοια επένδυσης.

Πέρα από τον δεδομένο σημειολογικό λόγο για την απομάκρυνση του ΔΝΤ, αυτή η αλήθεια για το μείγμα πολιτικής που απογυμνώνει ολοκληρωτικά τις κυβερνητικές προθέσεις από το φωτοστέφανο της σκληρής διαπραγμάτευσης, είναι η σημαντικότερη αιτία για την νέα αντιπαράθεση μαζί του που έφτασε μέχρι το αισχρό και ταπεινωτικό σημείο της αποκάλυψης ιδιωτικών συνομιλιών. Ο “σύμμαχος” για την διευθέτηση του χρέους, μια ρύθμιση δεδομένη και για τους Ευρωπαίους από το 2012 (που περίμεναν την σταθεροποίηση σε πρωτογενή πλεονάσματα και την αξιόπιστη μεταρρυθμιστική συνέχεια για να την εκτελέσουν) μετατράπηκε ξανά σε αντίπαλο.

Μετά την διάψευση όλων των προεκλογικών υποσχέσεων και την παταγώδη αποτυχία της πρώτης διαπραγμάτευσης αυτό που τώρα απέμενε στον ΣΥΡΙΖΑ ήταν μια λελογισμένων συνεπειών παράσταση ηρωικής σύγκρουσης που δεν θα οδηγεί σε ρήξη αλλά θα επιτρέπει την επικοινωνιακή αναπαραγωγή μιας υποτιθέμενης μικρής νίκης όπως η μη άμεση νομοθέτηση πλήρως διευκρινισμένων προληπτικών μέτρων και μιας σαφέστερης οριοθέτησης του χρονοδιαγράμματος για την απομείωση του χρέους.

Λίγο λοιπόν η ταξικότητα των μέτρων, λίγο μια ανύπαρκτη νίκη επί του ΔΝΤ, λίγο η μυθοπλασία γύρω από το χρέος και όλα… καλά! Οι πάνω από 200 χιλιάδες συμπολιτών μας που δεν θα έχουν ευκαιρία απασχόλησης μέσα στα επόμενα χρόνια λόγω των μειωμένων στόχων για την ανεργία, οι επιχειρήσεις που θα συνεχίσουν να μεταναστεύουν για να έχουν λόγο ύπαρξης και οι πολίτες που θα κληθούν να πληρώσουν αδρά το κόστος της αχρείαστης προσαρμογής θα αποτελούν… αμελητέες παράπλευρες απώλειες στον βωμό του ταξικού αγώνα!

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Οικονομολόγος–Ψυχολόγος

Όσο στην Ελλάδα… διαπραγματευόμαστε με τις εμμονές της… αριστερής διακυβέρνησης για την πανάκεια της απομείωσης του χρέους (που όμως τελικά παραδέχεται ότι δεν χρειάζεται κούρεμα και είναι απολύτως βιώσιμο μέχρι το 2022!), στην Ευρώπη και γενικότερα στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα εξελίσσεται ένας ανηλεής νομισματικός πόλεμος τις επιπτώσεις του οποίου συχνά αγνοούμε ή ηθελημένα παραβλέπουμε.

Ο αποπληθωρισμός στην Ευρωζώνη συνεχίζεται για έναν ακόμη μήνα και ταυτόχρονα οι προβλέψεις για ανάκαμψη παραμένουν αναιμικές. Κι αν κάποιοι βιαστούν αν αποδώσουν αυτή τη στασιμότητα στην μεγάλη πτώση των χρηματιστηριακών τιμών των πρώτων υλών (κυρίως στην ενέργεια) ας ρίξουν μια ματιά στον δομικό πληθωρισμό (χωρίς δηλαδή την επίδραση της ενέργειας) που έπεσε από το 1% στο 0,8% για να αντιληφθούν ότι το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο κι έχει να κάνει με την αποτελεσματικότητα της ποσοτικής χαλάρωσης την οποία με καθυστέρηση υιοθέτησε η ΕΚΤ.

Επίσης, το ευρώ αντί να κινηθεί προς την ευκταία, εδώ και χρόνια, πτωτική πορεία που θα ενίσχυε τον εξαγωγικό προσανατολισμό της, καταγράφει σταθερή ανοδική τάση. Οι κλυδωνισμοί στην Κινεζική οικονομία και άλλες αναπτυσσόμενες αγορές ενίσχυσαν την αποθεματική αξία του ευρώ και η επιθυμία της ΕΚΤ να συμβάλλει στην ελεγχόμενη διολίσθηση του ευρώ προς σχέση 1 προς 1 με το δολάριο δεν είχε την αναμενόμενη κατάληξη.

Είναι γεγονός ότι οι λόγοι για τους οποίους αποφασίστηκε αυτή η παρέμβαση από την ΕΚΤ δεν εκπληρώθηκαν πλήρως παρά τα πρώτα θετικά δείγματα κι αυτό επειδή η ρευστότητα την οποία διοχέτευσε στην αγορά δεν έφτασε στην πραγματική οικονομία με την μορφή πιστώσεων που γίνονται επενδύσεις ή κατανάλωση αλλά παρέμεινε εγκλωβισμένη στην προσπάθεια απομόχλευσης των τραπεζών, τις πληθωριστικές πιέσεις στις τιμές περιουσιακών στοιχείων (όπως μετοχές και ακίνητα με χαρακτηριστικότερη την αγορά της Μ. Βρετανίας) και φυσικά τα κερδοσκοπικά νομισματικά παιχνίδια.

Αυτό που οι οικονομολόγοι ονομάζουμε παγίδα ρευστότητας στήθηκε από την ίδια την διοικητική ασυμβατότητα και τις αντιθέσεις της Ευρωζώνης. Η νομισματική χαλάρωση δεν συμβάδισε χρονικά με την δημοσιονομική, αναπτυξιακή ενίσχυση του ακόμη αναμενόμενου πακέτου Γιουνκέρ. Έτσι τα οφέλη του Ευρωπαϊκού QE ήταν απείρως λιγότερα από αυτά του αντίστοιχου Αμερικανικού αφήνοντας μόνο πρόσκαιρες χρηματιστηριακές ανάσες χωρίς αντίκρυσμα στον παραγωγικό ιστό που παραμένει φοβισμένος από την προοπτική νέων αρνητικών εξελίξεων και εξαιτίας της συνέχισης της αβεβαιότητας στην Ελλάδα.

Μόνιμη και ουσιαστική ανάκαμψη στην εγχώρια οικονομία θα προκύψει μόνο εφόσον σταθεροποιηθούν και βελτιωθούν όλοι οι παράγοντες (πολιτικοί, οικονομικοί, κοινωνικοί και τεχνολογικοί) που θα μετατρέψουν την χώρα μας σε ελκυστικό προορισμό επενδύσεων και επανέλθει ένας σημαντικός αριθμός καταθέσεων που θα επιτρέψει στην όποια Ευρωπαϊκή ρευστότητα έρθει προς τα μέρη μας να λειτουργήσει για τον σκοπό που υποτίθεται ότι δημιουργείται.

Αντίστοιχα κι η Ε.Ε. δεν πρόκειται να ανακτήσει της θέσης της στην παγκόσμια σκακιέρα αν δεν αποφασίσει και εκτελέσει ένα σχέδιο οργανωτικής και παραγωγικής ανασυγκρότησης που θα απελευθερώνει εθνικές δυνάμεις τις οποίες θα συνεπικουρεί με στοχευμένες παρεμβάσεις και νομοθετικές διευκολύνσεις. Αλλιώς μπορεί τα χειρότερα να μην τα έχουμε ακόμη δει.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος

Συνήθως όταν ακούς για διαρροές συνομιλιών δημοσίων προσώπων το μυαλό σου θα πρέπει να υποθέσει ή ότι κάποιοι είναι τόσο ηλίθιοι που δεν μπορούν να προστατεύσουν το απόρρητο των ιδιωτικών συζητήσεων τους ή ότι κάποιοι είναι τόσο έξυπνοι που επιτρέπουν, αν όχι μεθοδικά σχεδιάζουν, την δημοσίευση προσωπικών ψιθύρων. Στις περιπτώσεις που ισχύει το δεύτερο, ο σκοπός θα είναι είτε το “κάψιμο” μιας εξέλιξης μέσω του ειδησεογραφικού αποδεκατισμού της ή ο εθισμός του κοινού σε ένα γεγονός ώστε να καμφθούν αντιστάσεις και να γίνει πιο εύκολα αποδεκτό όταν πραγματοποιηθεί.

Οι διάλογοι Τόμσεν–Βελκουλέσκου γύρω από την αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος δεν μπορεί παρά να είναι ένα μνημείο της δεύτερης περίπτωσης κι όχι μια απερίσκεπτη διαφυγή πληροφοριών. Άλλωστε η ουσία αυτού που ειπώθηκε δεν ήταν τίποτα άλλο από την επιβεβαίωση ότι με βάση την περσινή εμπειρία, όπου η ελληνική κυβέρνηση αποδέχτηκε την υπογραφή μιας συμφωνίας όταν βρέθηκε υπό την πραγματική απειλή εξόδου από την Ευρωζώνη, ίσως ο πιο ασφαλής τρόπος να ολοκληρωθεί επιτέλους η αξιολόγηση δεν είναι οι ατέρμονες διαπραγματεύσεις αλλά η χρήση μιας αντίστοιχα εκβιαστικής υπόθεσης.

Πρόκειται απλώς για μια αφελή δήλωση, πρόθεσης δημιουργίας συνθηκών ασφυξίας; Μιλάμε για την αποτύπωση μιας πραγματικότητας στηριζόμενη στην έως τώρα πρακτική των συνεχών καθυστερήσεων και της δημιουργικής ασάφειας από την ελληνική κυβέρνηση; Ή μήπως αφορά μια δομημένη, κοινή προσπάθεια εγχώριων και διεθνών κύκλων ώστε να καταλήξουμε στην ευκταία αποδέσμευση της Ε.Ε. από τον βραχνά του ΔΝΤ;

Αν δεχτούμε την πρώτη εκδοχή (κατά τη γνώμη μου, πολύ επίπεδη και επιφανειακή) ο Τσίπρας δεν έχει να κερδίσει κάτι παραπάνω από μερικά ψήγματα επικοινωνιακής διαχείρισης που θα εξαντληθούν μόλις ψηφιστούν τα νέα σκληρά μέτρα. Αν όμως προσχωρήσουμε στο δεύτερο σενάριο θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν πρόκειται για δώρο με αμοιβαία οφέλη για την κυβέρνηση και το ΔΝΤ ή για κατάρα που θα δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα.

Αν το ΔΝΤ έχει αποφασίσει να αποχωρήσει από το ελληνικό πρόγραμμα, είτε λόγω των ελληνικών παλιμπαιδισμών, είτε λόγω της Ευρωπαϊκής διάθεσης αυτόνομης διαχείρισης του προβλήματος στα πλαίσια της εντατικοποίησης της ποσοτικής χαλάρωσης, της αναπτυξιακής ενίσχυσης και των διοικητικών αλλαγών που ξεκινούν με την παραχώρηση επιμέρους ειδικών συνθηκών για την Μεγάλη Βρετανία, τότε θα ανοίξει ο δρόμος για την εξαγορά της δανειακής συνεισφοράς του ΔΝΤ και της μεταφοράς του στον ESM όπου τελικά θα επιμηκυνθεί και θα χρεωθεί με μικρότερα επιτόκια

Αυτό θα ήταν ένα δωράκι στον Τσίπρα που θα επιχειρούσε να παρουσιαστεί ως ο άνθρωπος που έδιωξε το ΔΝΤ (όπως προμήνυε με άτσαλο, σχεδόν γραφικό τρόπο και η δήλωση Καμμένου για έξοδο από… τα μνημόνια!). Κάτι που ήταν έτοιμος να ολοκληρώσει κι ο Σαμαράς στα τέλη του 2014 αν δεν προέκυπτε η ανατροπή της κυβέρνησης του εξαιτίας της Προεδρικής εκλογής.

Αν όμως ο Τόμσεν ήθελε μόνο να υπενθυμίσει τον κομβικό ρόλο του ΔΝΤ στην όλη διαδικασία για να παρακινήσει την Ε.Ε. και την Ελλάδα, ώστε να κλείσει το συντομότερο την αξιολόγηση υπό την δαμόκλειο σπάθη ενός Grexit, τότε πρόκειται για μια κατάρα που δεν αποκλείει τις χειρότερες εξελίξεις. Από τις διαθέσεις του Τσίπρα θα εξαρτηθεί αν θα ανοίξει ένα πιθανό δώρο ή θα επιλέξει μια αυτοκαταστροφική κατάρα…

Εις Παρισίους η νέα διαπραγμάτευση της ελληνικής κυβέρνησης με την τρόικα σε Ευρωπαϊκό κλίμα πολιτικής αστάθειας (με τις πρόσφατες εξελίξεις σε Γαλλία και Αυστρία), με πολλαπλά ανοικτά εσωτερικά μέτωπα (ΕΝΦΙΑ, φοροελαφρύνσεις, stress test τραπεζών κλπ) και με ανοικτό το θέμα της οριστικής και βιώσιμης ρύθμισης του χρέους με τις ευθείες συνέπειες του στην κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για τα επόμενα χρόνια.

Για μια ακόμα φορά παριστάνουν οι πάντες τους έκπληκτους για παραδοχές που θεωρούνταν εξαρχής δεδομένες, ενώ στη διάρκεια των τελευταίων τριών ετών δεν ήταν λίγες οι φορές που υπήρξαν κι αναφορές, έμμεσες ή άμεσες, κορυφαίων αξιωματούχων του ΔΝΤ ή της Ε.Ε. για περιορισμούς στην αποτελεσματικότητα της μονοδιάστατης λιτότητας. Η τεχνική επισημοποίηση των τελευταίων δηλώσεων ελάχιστα προσθέτει στη συζήτηση και δίνει περιθώρια αποπροσανατολιστικών επιχειρημάτων που δεν προσβλέπουν σε αναγκαίες διορθωτικές κινήσεις αλλά στην άρνηση κάθε μεταρρύθμισης, στον στρουθοκαμηλισμό ενός συστήματος που παλεύει για την ύπαρξη του.