Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Οικονομολόγος–Ψυχολόγος

Μας προσέφερε άπλετο γέλιο κι ένα ακόμη viral για τα social media, ο Μάρδας, με τις δηλώσεις του για επενδυτές που κρύβονται καλά ανάμεσα στους μετανάστες και τους πρόσφυγες αλλά το ζήτημα είναι πολύ σοβαρότερο από ένα απλό ευφυολόγημα. Οι εγχώριες και διεθνείς συνθήκες είναι τέτοιες που παραμένει αμφίβολο αν έστω και οι δυνητικοί Σύριοι επενδυτές θα επέλεγαν να τοποθετήσουν τα κεφάλαια τους στην χώρα μας.

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις που διασφαλίζουν ότι υπό το σημερινό πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και τεχνολογικό περιβάλλον (αυτό που οι οικονομολόγοι ονομάζουν, από τα αρχικά των αντίστοιχων αγγλικών λέξεων, P.E.S.T) μπορεί να εγγυηθεί την απρόσκοπτη ανάπτυξη κάθε επενδυτικού σχεδίου; Από ποια έως τώρα εμπειρία προκύπτει ότι οποιοσδήποτε αποπειραθεί να ξετυλίξει την επιχειρηματική του ιδέα θα συναντήσει πρωτίστως ένα σύνολο σταθερών παραγόντων, σε όλα τα επίπεδα, που θα του επιτρέψει να αφιερωθεί στο έργο του, χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις.

Στο πολιτικό πεδίο, η προοπτική των εκλογών παραμένει μονίμως ένα ισχυρό ενδεχόμενο και η κυβερνητική συνοχή εξαρτάται διαρκώς από τις θυμικές διαθέσεις των εναπομεινάντων “εξτρεμιστικών” στοιχείων του ΣΥΡΙΖΑ και του στρατηλάτη Καμμένου. Το οικονομικό περιβάλλον κινείται επί ενάμιση χρόνο στα πλαίσια της δημιουργικής ασάφειας και της ιδεοληπτικής σαφήνειας. Επιπρόσθετα το φορολογικό και το αναπτυξιακό νομοσχέδιο που θα έπρεπε να λειτουργούν ως εργαλεία προώθησης της επιχειρηματικότητας, πέρα από το ότι αργούν να κατατεθούν, είναι σίγουρο ότι θα αποτυπώνουν την ταξική κυβερνητική μονομέρεια.

Η κοινωνική αναταραχή, για τα σκληρά μέτρα και την αθέτηση όλων των προεκλογικών υποσχέσεων, καταγράφεται και στην ταχεία δημοσκοπική απομείωση του ΣΥΡΙΖΑ και οι εξελίξεις στον τομέα των υποδομών και της ψηφιακής αναβάθμισης δεν προκαλούν θετικές εντυπώσεις, Όταν μάλιστα ψηφιακά έργα εκατομμυρίων ευρώ χάνονται από έλλειψη βούλησης και διοικητικής επάρκειας μόνο για στροφή στην καινοτομία δεν δικαιούμαστε να μιλάμε.

Αυτό το ψηφιδωτό των αρνητικών προσήμων σε όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν τις επενδυτικές αποφάσεις κάθε επιχειρηματία, δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας. Ούτε ο υποτιθέμενος Σύριος επενδυτής θα είχε την διάθεση να αναλάβει το ρίσκο της ανάμειξης με ένα παρωχημένο, ανασφαλές, ιδεοληπτικό, σύστημα που το πιθανότερο είναι ότι θα του απορροφούσε κεφάλαια ως άλλη μαύρη τρύπα για να του αποδώσει στην πορεία, όχι σίγουρα κέρδη, αλλά βέβαιη αμφιβολία για την αξία μιας τέτοιας επιλογής.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος

Λίγο πριν τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 στο άρθρο μου “Οι παράπλευρες απώλειες από μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ” αναφερόμουν την υπαρκτή πιθανότητα εκτός από τις οικονομικές συνέπειες της ατέρμονης διαπραγμάτευσης, όπως αυτή προοιωνίζονταν, να προέκυπταν και “απώλειες” σε πεδία όπως η εξωτερική πολιτική, η παιδεία, η δημόσια τάξη. Οι διαχρονικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτά τα θέματα, όπως διαρκώς εκφράζονταν στα συνέδρια του, δεν άφηναν αμφιβολία ότι ειδικά σε γεωπολιτικά ζητήματα οι συνήθεις διεθνιστικές απόψεις θα άνοιγαν μια σειρά από ζητήματα με τον πιο επισφαλή τρόπο.

Στις αρχές του προηγούμενου Δεκεμβρίου στο άρθρο “Τουρκικός… κεχαγιάς στην Ε.Ε. Κι η Ελλάδα;” έκρουα των κώδωνα του κινδύνου για την προοπτική αναβάθμισης του ρόλου της Τουρκίας μέσω της διευρυμένης εμπλοκής της στη διαχείριση του μεταναστευτικού. Επεσήμανα τότε ότι η επιτακτικότητα με την οποία η Ε.Ε. ήθελε να περιορίσει τις συνέπειες της αθρόας μετανάστευσης ξεπερνούσε κατά πολύ την ανάγκη της Τουρκίας να αποτελέσει άμεσα μέλος της.

Η συμφωνία που επετεύχθη ανάμεσα στα δυο μέρη διέπεται από… δημιουργική ασάφεια και γενικολογία μεγαλύτερη από αυτή που θα μπορούσε να διανοηθεί κι ο Βαρουφάκης. Άγνωστο το μέλλον των 47000 εγκλωβισμένων στην Ελλάδα μεταναστών. Εθελοντική η αποδοχή η απορρόφηση, από άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, όσων προωθηθούν απευθείας από την Τουρκία προς την Ε.Ε. Δεν προκύπτει από πουθενά σιγουριά για την αποτροπή παράνομης εισδοχής στην Ευρώπη (με προορισμό κυρίως την Γερμανία) των εκατομμυρίων που βρίσκονται ακόμη στην γείτονα.

Όλα αυτά μάλιστα υπό την αίρεση των νομοθετικών αλλαγών που θα πρέπει να ολοκληρώσει  η Τουρκία για να χαρακτηριστεί ασφαλής τρίτη χώρα, ενώ την ίδια στιγμή τα δισεκατομμύρια θα ρέουν απλόχερα προς το μέρος της και το θέμα της βίζας, που διακαώς επιθυμούσε να λυθεί ειδικά ο Τουρκικός επιχειρηματικός κόσμος, θα προχωρεί ανοίγοντας σταδιακά το δρόμο για την όλο και στενότερη σχέση των δυο μερών.

Σε αυτό το περιβάλλον, όπου το Τουρκικό φέσι έρχεται να φορεθεί σαν υποχρεωτικό καπέλο στην Ευρωπαϊκή ήπειρο και το Κυπριακό βρίσκεται στα πρόθυρα της οριστικής λύσης περισσότερο από κάθε άλλη ιστορική συγκυρία, οι…. λεκτικές αστοχίες του κ. Μουζάλα ήρθαν να μας υπενθυμίσουν την στατικότητα στο θέμα της ονομασίας της πΓΔΜ και την ελαφρότητα με την οποία το αντιμετώπιζαν στελέχη ΣΥΡΙΖΑ όλα τα τελευταία χρόνια.

Σε μια Ευρώπη που, χωρίς να το εκφέρει, παραδέχεται ότι δεν μπορεί να περιφρουρήσει τα θαλάσσια σύνορα της και προτιμά να εκμεταλλευτεί τις εσφαλμένες, χαλαρές μεταναστευτικές θεωρίες της ελληνικής κυβέρνησης για να τις επιβάλλει τον αυτοπεριορισμό σε ένα ιδιότυπο, γιγάντιο καταυλισμό προσφύγων, η προοπτική επιτυχούς διευθέτησης λεπτών διπλωματικών διενέξεων φαντάζει μάλλον ως καθησυχαστικό παραμύθι.

Οι καιροί είναι πονηροί κι όσοι ελπίζουν ότι με κουτοπονηριές και εξυπνακισμούς θα αποδράσουν από τις ιστορικές τους ευθύνες καλά θα κάνουν έστω και την ύστατη ώρα να αφήσουν στην άκρη τα μικροπολιτικά παιχνίδια με την εξωτερική πολιτικά και να διασφαλίσουν ένα ελάχιστο επίπεδο εθνικής συναίνεσης σε απαραβίαστες διπλωματικές αρχές κι όχι να επιζητούν σε επικοινωνιακές αρχηγικές συζητήσεις, σανίδα σωτηρίας για την κατρακυλούσα δημοτικότητα τους.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, 
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος

Χρειάστηκε ένα πολύωρο συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών και ατέρμονες προσπάθειες εύρεσης των αποδεκτών, από όλους, διατυπώσεων ώστε να αποκτήσει η χώρα ένα ελάχιστο εθνικό στόχο σε σχέση με το μεταναστευτικό ζήτημα. Ένα κείμενο γεμάτο με προφανείς διαπιστώσεις και προτάσεις που αφορούν πρωτοβουλίες που είτε είχαν ήδη ακολουθηθεί από προηγούμενες κυβερνήσεις, είτε με ευχολόγια προς την Ε.Ε., η ισχύς των οποίων θα αποδειχτεί τις αμέσως επόμενες ημέρες. Αναρωτιέται κανείς ποια ακριβώς ήταν τελικά η χρησιμότητα αυτού του συμβουλίου.

Η κυβέρνηση ούτε καν διανοήθηκε να αποδεχτεί κάποιο συγκεκριμένο δικό της πολιτικό σφάλμα, ούτε ανέλαβε κάποιο μερίδιο ευθύνης για την συμμετοχή της στις εξελίξεις που οδήγησαν στα σημερινά αδιέξοδα, την ευρωπαϊκή απομόνωση και την μετατροπή μας σε ένα τεράστιο στρατόπεδο υποχρεωτικής παραμονής μεταναστών και προσφύγων. Όλα καλά καμωμένα και η δημιουργική ασάφεια συνεχίζει να λιάζεται στα κυβερνητικά παράλια.

Από την άλλη, ένα μέρος της αντιπολίτευσης ξοδεύτηκε περισσότερο στην αναζήτηση μιας οικουμενικής, εθνικής, ή όπως αλλιώς την χαρακτηρίζουν, λύσης είτε για να περισώσουν την εκλογική υπόσταση τους, είτε με την ελπίδα να σπρώξουν την κυβέρνηση στην παραδοχή της διαχειριστικής αδυναμίας, θεωρώντας ότι έτσι αφομοιώνεται πλήρως με το πολιτικό σύστημα, χάνοντας και τα τελευταία ψήγματα κοινωνικής ψευδοευαισθησίας με τα οποία συντηρούσε μια επίπλαση εικόνα αντισυμβατικότητας.

Σε αυτή την διπλή “παγίδα” ο Τσίπρας επιχείρησε να στήσει το δικό του αντίστοιχο δόκανο. Το συμβούλιο αρχηγών δεν ήταν παρά ή δεύτερη, μετά την περσινή, κοινή υπερψήφιση του 3ου μνημονίου, προσπάθεια εγκλωβισμού της αντιπολίτευσης σε μια προσωπική εικόνα του ως εθνικού ηγέτη που χαίρει ευρύτερης στήριξης (μια μυθοπλασία που γίνεται αποδεκτή από μεγάλο μέρος του κοινού του) και το γεμάτο κοινοτοπίες ανακοινωθέν δεν ήταν παρά ένα επιπρόσθετο εργαλείο στα χέρια του ώστε να διεκδικήσει τα ελάχιστα στο θέμα του μεταναστευτικού, τα οποία ήδη μοιάζουν να έχουν αποδεχτεί οι ισχυροί της Ε.Ε., εμφανιζόμενος ως νικητής σε μια ήδη χαμένη, από δικά του λάθη, μάχη.

Όλη αυτή η σύγκρουση κομματικών συμφερόντων με πέπλο ένα σημαντικό εθνικό θέμα, ελάχιστα αφορά την κοινωνία και ειδικά όσους αντιμετωπίζουν καθημερινά τις επιπτώσεις των ασταμάτητων μεταναστευτικών ρευμάτων. Αυτοί φοβούνται την πραγματική διπλή παγίδα αυτής της υπόθεσης. Από την μια τις άμεσες συνέπειες (κοινωνικές, υγειονομικές) από το στοίβαγμα χιλιάδων ανθρώπων σε αυτοσχέδιους  και χωρίς υποδομή χώρους κι από την άλλη τις μεσοπρόθεσμες και ακόμα πιο σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις που δημιουργεί η εικόνα μιας χώρας σε διαρκή αστάθεια σε όλα τα επίπεδα.

Σε αυτούς οφείλεται μια καθησυχαστική απάντηση που θα τους επιτρέπει να ανακτήσουν μέρος της καθημερινής ηρεμίας τους και θα διασφαλίζει ένα οικονομικό περιβάλλον απρόσκοπτης δημιουργίας. Αλλιώς η διπλή παγίδα θα αφορά συνολικά την χώρα και το μέλλον της. Ο εκρηκτικός συνδυασμός οικονομικών και μεταναστευτικών εντάσεων αρκεί για να τινάξει ολοκληρωτικά στον αέρα τις τελευταίες ελπίδες επανόδου μας σε κάποιας τάξης ομαλότητα.

Γράφει ο Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος–Ψυχολόγος

Μέσα στις επόμενες μέρες η κυβέρνηση θα πρέπει να κατορθώσει να σταθεροποιηθεί πάνω στο οικονομικό παγόβουνο που στέκεται από την αρχή της θητείας της και ταυτόχρονα να αποφύγει την, χωρίς επιστροφή, έκρηξη της μεταναστευτικής νάρκης γύρω από την οποία περιστρέφεται εδώ και μήνες. Φιλόδοξο, επικίνδυνο, απαιτητικό ως προς τον χειρισμό και την επίδειξη ειδικών διπλωματικών και διοικητικών ικανοτήτων που προς το παρόν οι κυβερνητικοί παράγοντες δεν μας έχουν αποδείξει ότι τις διαθέτουν

Η αξιολόγηση έχει κολλήσει όχι μόνο σε τεχνικά ζητήματα (αν είναι αξιόπιστα ή όχι τα δημοσιονομικά νούμερα) αλλά κυρίως στην έμφυτη αδυναμία της κυβέρνησης να αποδείξει ότι μπορεί να εκτελέσει εγκαίρως τις όποιες υποσχέσεις της. Από το πεδίο των ιδιωτικοποιήσεων έως την αξιολόγηση του δημοσίου τομέα κι από την περιστολή κρατικής σπατάλης έως την βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος με όρους σταθερής ανάπτυξης και δικαιοσύνης ανάμεσα στις γενιές, η αναβλητικότητα κρατά τη χώρα δέσμια των ιδεοληψιών του ΣΥΡΙΖΑ.

Στο μεταναστευτικό ζήτημα, την περσινή απερίσκεπτη χαλαρότητα που συνέτεινε καθοριστικά ώστε να θεωρείται από άπαντες τους μετανάστες (ακόμα κι αυτούς που θα ήταν λογικό να προτιμήσουν εγγύτερες διαδρομές) η είσοδος από την Ελλάδα ως η πιο εύκολη δίοδος προς την Ευρώπη, έδωσε τη θέση της στον φετινό διπλωματικό ερασιτεχνισμό που απομονώνει την χώρα μέσα από ψευτομαγκιόρικες εξάρσεις και ρητορικές ακραίου χαρακτηρισμού των εταίρων χωρίς αυτά να συνοδεύονται από ανάλογες συμμαχίες (όπως αυτή των χωρών του Νότου) ή τουλάχιστον κάποια διαπραγματευτικά αντίβαρα. Με αυτό τον τρόπο δεν μιμείσαι την Τουρκική στάση. Απλά αναπαράγεις ένα ανεπιτυχές κακέκτυπο της.

Το πιθανότερο είναι έστω και μεγάλη καθυστέρηση η αξιολόγηση θα ολοκληρωθεί με αμοιβαίες υποχωρήσεις (πιθανώς και ένα είδος ανταλλαγής με δεσμεύσεις για το προσφυγικό) και η μεταναστευτική κρίση θα βρει, αργά ή γρήγορα, έναν τρόπο διευθέτησης που ναι μεν θα φορτώνει την Ελλάδα με δυσανάλογο για το μέγεθος της βάρος αλλά θα κινείται στα πλαίσια της συγκράτησης νέων ροών τόσο με αποτρεπτικά όσο και με διπλωματικά μέσα. Αυτά όμως μόνο ως επιτυχία της ελληνικής πλευράς δεν μπορούν να πιστωθούν αφού, άλλα αποφασίζονται ερήμην της με βάσει τα εθνικά συμφέροντα κάποιων εταίρων κι άλλα καταλήγουν σε ακόμη πιο επώδυνες λύσεις λόγω της έλλειψης αποφασιστικότητας.

Το πραγματικό κριτήριο για την αξιολόγηση αυτής της κυβέρνησης δεν είναι άλλο από την αδυναμία της να διατηρήσει την χώρα σε αναπτυξιακή τροχιά, όπως συνέβαινε το 2014, και να συμβάλλει θετικά στην ακόμη ταχύτερη αποκλιμάκωση της ανεργίας επανατοποθετώντας μας στον διεθνή επενδυτικό χάρτη. Τα στοιχεία της ΤτΕ που καταδεικνύουν την νέα μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος (όταν το 2014 είχε υπάρξει η πρώτη οριακή αύξηση του) θα κυνηγούν αυτή την κυβέρνηση, ως τεκμήριο της αντιλαϊκής εσωστρέφειας της, μέχρι την αποκαθήλωση της.

Γράφει ο Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος

Τελικά οι εξαιρέσεις από το ευρωπαϊκό κεκτημένο, που πέτυχε ο Κάμερον, ήταν απλά μια προσωπική νίκη του Βρετανού πολιτικού ή ένα αποτέλεσμα ποθούμενο από την πλειοψηφία των μελών της Ε.Ε. που έθεσαν τις βάσεις για το πρώτο βήμα προς την ελαστικότερη τήρηση των κοινών χρηματοοικονομικών και πολιτικοκοινωνικών όρων; Πρόκειται για μια εθνική υπόθεση προάσπισης συγκεκριμένων Βρετανικών δικαιωμάτων ή για την απαρχή του ξηλώματος του Ευρωπαϊκού πουλόβερ με την σιωπηρή συναίνεση των περισσοτέρων;

Με την έξαρση του μεταναστευτικού ζητήματος αλλά και την εύθραυστη δομή των ασφαλιστικών συστημάτων μάλλον γίνεται δεκτή με ικανοποίηση η προοπτική διεκδίκησης κι από άλλες χώρες αντίστοιχων ρυθμίσεων που θα περιορίζουν τις κοινωνικές παροχές ακόμη και σε μετανάστες προερχόμενους από άλλα κράτη της Ε.Ε. Όπως επίσης καθίσταται ακόμα πιο επιτακτική η εμβάθυνση της δημοκρατικής νομιμοποίησης των κοινών αποφάσεων ως αντίβαρο στον γενικευμένο Ευρωσκεπτικισμό και την επάνοδο του εθνικισμού.

Αλλά και στο χρηματοοικονομικό επίπεδο οι προβλέψεις της συμφωνίας μπορεί να κατοχυρώνουν με τον πιο επίσημο τρόπο την δημοσιονομική και νομισματική αυτονομία της Βρετανίας (που άλλωστε επί της ουσίας δεν αμφισβητούνταν κι από κανέναν), ανοίγουν όμως εντονότερα τη συζήτηση για πλήρη προσαρμογή και της ΕΚΤ σε μεθόδους ουσιαστικότερης ποσοτικής χαλάρωσης, τουλάχιστον έως ότου ανακάμψουν οι ρυθμοί ανάπτυξης και ο πληθωρισμός.

Όμως το πραγματικά μεγάλο όφελος της Βρετανίας δεν βρίσκεται σε τίποτα από τα προαναφερθέντα. Η προφύλαξη του τραπεζικού της συστήματος από την προοπτική κουρέματος των καταθέσεων και η αυτονομία λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού κλάδου, σε συνδυασμό με την ελευθερία στην σύναψη εμπορικών συμφωνιών με τρίτες χώρες, διασφαλίζουν την απρόσκοπτη λειτουργία του διαχρονικά πιο σημαντικού τομέα της βρετανικής οικονομίας χωρίς έξωθεν παρεμβάσεις.

Η Ε.Ε. μοιάζει να βρίσκεται σε μια αντίστροφη πορεία από αυτή την ολοκληρωτικής ομοσπονδιοποίησης που παρουσιάζονταν ως πανάκεια πριν μερικά χρόνια. Με μοχλό πίεσης τις αυτονομιστικές τάσεις στην Σκωτία και σε άλλα μέρη της Ευρώπης και με το δεδομένο των καθυστερημένων αντιδράσεων για την αντιμετώπιση της κρίσης, δημιουργήθηκε ένα κλίμα αμφισβήτησης της αποτελεσματικότητας των υπαρχόντων δομών που φαίνεται ότι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα συμπαρασύρει το ιερατείο των Βρυξελλών σε αναγκαίες διορθωτικές κινήσεις.

Αν αυτό θα οδηγήσει στη de facto διχοτόμηση της Ε.Ε. και την, από την πίσω πόρτα, επαναπροώθηση των σχεδίων για μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων μένει να αποδειχτεί. Προς το παρόν πάντως η Ελλάδα κινείται, απελπιστικά μόνη, με την όπισθεν και κατάφερε με τις παλινωδίες της τελευταίας χρονιάς να μετατραπεί ξανά σε μοναδική περίπτωση που κανένα σενάριο, από αυτά που εξελίσσονται στους κόλπους της Ένωσης, δεν μοιάζει να την αφορά. Άβουλοι διαχειριστές μας οδηγούν στην οριστική απομόνωση της ιδιαιτερότητας.

Γράφει ο Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος

Επειδή οι πανηγυρισμοί για την υφεσιακή επόμενη διετία δεν ήταν αρκετή, η χώρα έπρεπε να αποκτήσει ανάλογες επιτυχείς  προοπτικές και στα εθνικά ζητήματα. Μετά τις εθνικές εκλογές το τεράστιο προσφυγικό ζήτημα χρησιμοποιούνταν ως επιχείρημα αιχμής για μια δυνητική χαλάρωση δημοσιονομικών ή μεταρρυθμιστικών στόχων. Το εντυπωσιακό δεν είναι ότι καμιά τέτοια προσδοκία δεν επιβεβαιώθηκε (άλλωστε οι εταίροι είχαν σπεύσει να αποκλείσουν σχετικές παρεκκλίσεις) αλλά ότι η κυβέρνηση κατόρθωσε να μετατρέψει το δήθεν διαπραγματευτικό υπερόπλο στο απόλυτο εργαλείο υπονόμευσης των εθνικών συμφερόντων.

Την στιγμή που η Τουρκία βρίσκονταν στο μάτι του κυκλώνα για την κατάρριψη του Ρωσικού αεροσκάφους, για την απροκάλυπτη στήριξη στη Συριακή αντιπολίτευση χωρίς ευθεία καταδίκη των δράσεων του Ισλαμικού κράτους, για την καταπάτηση βασικών ανθρώπινων ελευθεριών όπως πιστοποίησαν πρόσφατες διεθνείς μελέτες, η Ελλάδα κατάφερε να μετατραπεί σε συμπληρωματικό παράγοντα των εξελίξεων αφήνοντας ανοιχτό διπλωματικό πεδίο για τους άσπονδους γείτονες.

Οι καθυστερήσεις μας στην εκπλήρωση βασικών Ευρωπαϊκών απαιτήσεων για την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών ροών, ίσως και για να μην δυσαρεστηθούν και οι φιλικές προς την κυβέρνηση ΜΚΟ που δεν συναινούν στις πρακτικές της Frontex, άνοιξε το δρόμο για την ανακήρυξη της Τουρκίας σε κυρίαρχο παίκτη. Η ανάγκη συνδρομής της για την διαχείριση του ζητήματος κρίθηκε τόσο σημαντική για την Ε.Ε. ώστε να της παραχωρηθεί γη και ύδωρ σε οικονομικό και ενταξιακό επίπεδο.

Πέρα από τα 3 δισ. πόρων και την οριστική διευθέτηση του θέματος της βίζας που την επιθυμούσαν πολλοί Τούρκοι επιχειρηματίες και τουρίστες, πήρε διαβεβαιώσεις για το άνοιγμα ενταξιακών κεφαλαίων που παρέμεναν αγκάθια επί χρόνια χωρίς να πληρούνται όλες οι απαραίτητες προϋποθέσεις ανάμεσα στις οποίες και η αναγνώριση της Κυπριακής δημοκρατίας.

Αντί να πιεσθεί η Τουρκία για να συμμορφωθεί στις Ευρωπαϊκές επιταγές, τελικά η Ε.Ε. συμμορφώθηκε στις τουρκικές απαιτήσεις. Η απάντηση είναι αρκετά απλή. Η ταχύτατη ένταξη στην Ε.Ε. αξίζει για την Τουρκία πολύ λιγότερο από όσο αξίζει αυτή τη στιγμή η βοήθεια της στην τιθάσευση του προσφυγικού. Περισσότερο την απασχολεί η ισχυροποίηση του περιφερειακού της ρόλου ως εν δυνάμει επικυρίαρχου της Μέσης Αναστολής παρά η προσαρμογή της στο νέο Ευρωπαϊκό πλαίσιο. Μόνο για επικοινωνιακούς λόγους δεν θα μπορούσε να σταθεί απαθής σε τόσο γενναίες προτάσεις και γι” αυτό ανέλαβε κάποιες υποχρεώσεις με αρκετά ασαφή τον τρόπο ελέγχου εκτέλεσης και τις πιθανές επιπτώσεις μη συμμόρφωσης.

Δυστυχώς αναγνωρίζεται στην Τουρκία ένας κομβικός ρόλος και στο Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, εδραιώνοντας τη θέση της στη γεωπολιτική σκακιέρα. Η Ελλάδα χώνεψε την όλη φενάκη στο βωμό μιας αναμενόμενης πρόσκαιρης ελάφρυνσης των μεταναστευτικών βαρών. Το πόσο ανεξέλεγκτη γίνεται πλέον η Τουρκία φαίνεται από την πρώτη πρόκληση μετά την συμφωνία της με την Ε.Ε. Διπλή αμφισβήτηση, τόσο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας χωρίς την έκδοση NAVTEX όσο και του δικαιώματος της χώρας μας να πραγματοποιεί ασκήσεις στην «καρδιά» του Αιγαίου. Εθνικές επιτυχίες, όχι αστεία!

Οι κοινωνίες συγκροτήθηκαν σε κράτη αποφασίζοντας, τα μέλη τους, να παραχωρήσουν μέρος των θεωρητικών ελευθεριών τους για να δημιουργηθούν οι συνθήκες σταθερότητας και ευνομίας τόσο για την ανάπτυξη των προσωπικών ικανοτήτων όσο και για την εμπέδωση γενικότερων αξιών. Αυτή η προσδοκώμενη ισορροπία ήρθε να διαταραχθεί από τον ρουσφετολογικό κρατικό παρεμβατισμό και τις υπερβολικές ευαισθησίες μειοψηφιών που υποδαυλίζονται κι από φοβίες και συμπλέγματα κακών πρακτικών του παρελθόντος.

Ο νόμος Ραγκούση υπήρξε τουλάχιστον μια ατυχέστατη και επιπόλαια, για να μην πούμε επικίνδυνη, προσέγγιση σε ένα κορυφαίο κοινωνικό ζήτημα. Μια χώρα υποδοχέας παράνομων μεταναστών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο συνεχών αναταράξεων στη Μέση Ανατολή, με την τεράστια έκταση των συνόρων μας να δυσκολεύει την επαρκή εποπτεία τους και το «Δουβλίνο ΙΙ» να μας μετατρέπει σε «αποθήκη» ψυχών, το τελευταίο που χρειαζόταν ήταν ένα εξαιρετικά χαλαρό νομοθετικό πλαίσιο χορήγησης ιθαγένειας που την μετατρέπει σε μαγνήτη για κάθε αλλοδαπό.

Οι πρωτόγνωρες εποχές φέρνουν και πρωτοφανείς εξελίξεις. Έτσι και στην Ελλάδα περνάμε στη φάση των εθελούσιων κυβερνήσεων συνεργασίας με μακρόπνοο ορίζοντα. Έλαχε όμως σε αυτή την παρθενική προσπάθεια, τέτοιου είδους και εύρους πολιτικής σύνθεσης, να έρχεται αντιμέτωπη με την κρισιμότερη καμπή της κρίσης. Το νέο κυβερνητικό σχήμα έρχεται να διαχειριστεί τις επιπτώσεις και τους περιορισμούς του μνημονίου, να αναδείξει τα μεταρρυθμιστικά στοιχεία του, να εκμεταλλευτεί τις διεθνείς συγκυρίες, να ανακτήσει την αξιοπιστία στο πολιτικό σύστημα και κυρίως να επαναφέρει τη διαταραγμένη κοινωνική συνοχή.

Ο Μάρτιος του 2012 θα καταγραφεί από τον ιστορικό του μέλλοντος ως ο μήνας που... δρομολογήθηκαν (μοναδική λέξη για τον προσδιορισμό της μελλοντικής ασάφειας στην πολιτική!) οι λύσεις για όλα τα καίρια θέματα της καθημερινότητας. Αυτά που μπορεί επί πολλά χρόνια να ταλαιπωρούν τον μέσο πολίτη, αλλά η οικονομική κρίση επιδείνωσε όχι μόνο την έκταση και την ένταση τους, μα όξυνε και τον τρόπο με τον οποίο τα αντιλαμβανόμαστε ως κρίσιμο μέρος της ζωής μας. Λαθρομετανάστευση, εγκληματικότητα, ακρίβεια, γραφειοκρατία – διαφθορά, όλα αποκτούν διακριτή... νοητή διαδρομή προς την επίλυση ελέω προεκλογικής περιόδου και ανάγκης να ανοίξει ο διάλογος πέρα από την διαπραγματευτική κι εκτελεστική ικανότητα της κυβέρνησης στον πολιτικοοικονομικό μνημονιακό Αρμαγεδώνα!