Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος
Η ανανέωση στην πολιτική δεν ήταν ποτέ, δεν θα μπορούσε άλλωστε να είναι, ένα αυστηρά ηλικιακό ζήτημα. Οι νοοτροπίες δεν κλείνονται στα στενά πλαίσια κάποιων συγκεκριμένων χρονικών διαστημάτων και οι αγνές προθέσεις ή οι φρέσκες ιδέες δεν προκύπτουν με την επιφώτιση της νεότητας και μόνο. Αυτό που έχει σημασία είναι οι εκάστοτε κοινωνικές ανάγκες να αφήνονται στη διαχείριση των ανθρώπων που βιώνουν εντονότερα τις συνέπειες των πολιτικών επιλογών.
Οι τριαντάρηδες και οι σαραντάρηδες υφίστανται τις επιπτώσεις της κρίσης σε πιο ζωτικό βαθμό από οποιαδήποτε άλλη γενιά επειδή οι εξελίξεις των τελευταίων ετών επεμβαίνουν στην διαμόρφωση του μέλλοντος τους, οικογενειακού και επαγγελματικού, περιορίζοντας τις δυνατότητες αξιοποίησης του δυναμικού τους. Ταυτόχρονα οι ασφαλιστικές και φορολογικές ρυθμίσεις ουσιαστικά τιμωρούν τους ίδιους σε εντελώς εξαντλητικό βαθμό αφού πρόκειται να καταβάλλουν πολλαπλάσιο τίμημα σε εισφορές και φόρους για να αποκτήσουν μια ελάχιστη, σε σχέση με το παρελθόν, ανταπόδοση.
Υποτίθεται ότι το μήνυμα Τσίπρα με τον ανασχηματισμό ήταν η προσήλωση στις εκτέλεση των υποχρεώσεων του προγράμματος προσαρμογής και η ισχυρή αναζωογονητική ένεση του κυβερνητικού σχήματος με άτομα που ανήκουν στις προαναφερθείσες γενιές. Αποτελούν όμως οι διαχρονικοί ιδεολογικοί συνδαιτυμόνες του πρωθυπουργού το πιο αξιόπιστο προσωπικό για να εκφράσει στην ολότητα του το σκεπτικό των νεότερων γενιών;
Γεννούν αίσθηση σιγουριάς για την προώθηση των μεταρρυθμίσεων στο κράτος και την οικονομία, πρόσωπα με μοναχικό εχέγγυο την προσωπική τους σχέση με τον πρωθυπουργό, όταν δεν διαθέτουν την ανάλογη εμπειρία, τις γνώσεις ή το πολιτικό υπόβαθρο; Πόσο μάλλον όταν οι θέσεις τους κινούνταν επί χρόνια στα πλαίσια της επαναστατικής γυμναστικής υιοθετώντας μέχρι και ακραίες απόψεις για σημαντικότατα οικονομικά και κοινωνικά θέματα.
Από την άλλη, με ποιο κριτήριο θεωρούνται πλέον οι πιο γνήσιοι εκφραστές μιας ολόκληρης γενιάς οι εκπρόσωποι των αριστερών ιδεοληψιών στους χώρους των πανεπιστημίων, οι πολέμιοι της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, οι θιασώτες αυταρχικών διεθνών ηγετών; Ποιον πείθουν ότι είναι ικανοί να αναστρέψουν την καταβύθιση της αγοράς, να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο φιλικό προς τους επενδυτές, να αναδείξουν την αξιοκρατία στη δημόσια διοίκηση;
Άλλωστε και οι ίδιοι περισσότερο ως τέκνα μιας… αριστερής ευνοιοκρατίας προέκυψαν παρά ως άξιοι εκφραστές των αναγκών της γενιάς τους. Πολύ φοβάμαι ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται την άσκηση της πολιτικής το μόνο που θα επιτύχει σίγουρα είναι η σταδιακή απαξίωση και της επόμενης ηλικιακής ομάδας αφήνοντας τους πολίτες ακόμη πιο απογοητευμένους και τελικά έρμαια στις διαθέσεις ακόμη πιο εξεζητημένων και επικίνδυνων για την δημοκρατία προσεγγίσεων.
Ωρυόμενοι
σπουδαστές να θεωρούν
επαναστατικό τους καθήκον να καθυβρίζουν και να απειλούν καθηγητές και
«αγανακτισμένοι φίλαθλοι» να λογίζουν ως οπαδική υποχρέωση την καταστροφή
δημόσιας περιουσίας. Οι φοιτητικές παρατάξεις να αναλύουν ευδαιμονικά αντικρουόμενα
αποτέλεσμα εκλογών και κάπου ανάμεσα στον αντιεξουσιασμό και τον τραμπουκισμό
σημαντικό μέρος της νεολαίας να αναζητεί το εκτονωτικό διέξοδο της.
Αγωνία, άγχος, ανακούφιση, χαρά, ελπίδα,
απογοήτευση! Ανάμεικτα συναισθήματα στην πορεία μιας προσπουδαστικής διαδρομής
που για άλλους καταλήγει με την εκπλήρωση ενός ονείρου, για άλλους με
θετική κατάληξη σε ένα όχι ιδιαίτερα επιθυμητό αντικείμενο που συνδυάζεται με
την «απελευθέρωση» από την πίεση του οικογενειακού περιβάλλοντος και για
άλλους με μια αποτυχία που όσο παλαιότερα τόσο πιο καταθλιπτικά προσεγγίζονταν,
αφού οι μεταπολεμικές γενιές εξέθρεψαν το συνδυασμό της αστικής κοινωνικής
καταξίωσης με το πανεπιστημιακό πτυχίο. Τελικά σπουδάζω, άρα υπάρχω;
Ομολογώ ότι φυσιογνωμικά και σημειολογικά
μου ήταν πάντοτε συμπαθής, ο Αλέξης. Όταν επιλέχτηκε ως υποψήφιος δήμαρχος
Αθηναίων, στα τριάντα του, σηματοδότησε τη δυναμική ανάδειξη μιας άλλης
γενιάς πολιτικών. Αυτής που τα μεγάλα κόμματα, μέσα στο πλέγμα των
εσωκομματικών ισορροπιών τους, αδυνατούν να προωθήσουν. Όταν λίγο αργότερα
ανέλαβε την ηγεσία ενός κόμματος επιβεβαίωσε τη δυνατότητα ανάληψης κεντρικών
ρόλων από αυτή τη γενιά πριν τη θανατηφόρα... ωρίμανση της. Με μια άνετη, επικοινωνιακά φιλική, συχνά αντικομφορμιστική παρουσία κέρδιζε
θετικές εντυπώσεις, ακόμα κι αν ο ιδεολογικός λόγος του δεν σου φάνταζε
ιδιαίτερα ελκυστικός.
Το ζήτημα με τις πρόσφατες κυβερνητικές ανακοινώσεις δεν είναι η αναγκαία προσπάθεια για την αντιμετώπιση του χρήστη ναρκωτικών πρωτίστως ως ασθενή. Δεν είναι ούτε καν η συνηθισμένη επωδός κάποιων για το "θεμιτό" του διαχωρισμού των ναρκωτικών σε «μαλακά» και «σκληρά», που ενστερνίζεται επίσημα η κυβέρνηση μετατρέποντας σε πταίσμα την καλλιέργεια κάνναβης για προσωπική χρήση (άραγε πως αποδεικνύεται η εμπορία του ημι-νόμιμου προϊόντος στον ιδιωτικό χώρο του χρήστη!). Είναι κυρίως το τεράστιο πολιτισμικό θέμα που ανοίγει, η αίσθηση χαλαρής κοινωνικής αντιμετώπισης μιας συμπεριφοράς που αποδεδειγμένα οδηγεί, τη συντριπτική πλειοψηφία όσων την ακολουθούν, σε ευρύτερα επικίνδυνα μονοπάτια.
Πολύ συχνά αναφερόμαστε όλοι μας στη νεολαία περιγράφοντας γλαφυρά το ότι αποτελούν το μέλλον και την ελπίδα εξέλιξης του τόπου. Ταυτόχρονα όμως είμαστε εμείς η ίδιοι ως κοινωνία που με τις συμπεριφορές και τις αξιακές προτεραιότητες μας τους οδηγούμε κάπου ανάμεσα στην απολιτικοποίηση ή την τυφλή εκτόνωση της επιθετικότητας με «επαναστατικούς» βερμπαλισμούς που σπάνια μπορούν να παράξουν αποτέλεσμα.
Ο Γ. Παπανδρέου συνηθίζει, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, να κάνει αναφορές που έχουν σχέση με τη σύγχρονη τεχνολογία, την καινοτομία στην επιχειρηματικότητα, το δυναμισμό και την εφευρετικότητα των νέων ανθρώπων. Η πρόσφατη δήλωση του, προτροπή προς τις νεότερες γενιές να πάρουν τη χώρα στα χέρια τους και αν την αλλάξουν, ακούγεται πολύ ενθαρρυντική και ελπιδοφόρα σε θεωρητικό επίπεδο αλλά σε οδηγεί μάλλον στην απογοήτευση αν όχι στο θυμό, όταν αναλογιστείς από ποια χείλη εκστομίζεται και με ποια λογική συνενοχής σε ένα προδιαγεγραμμένο μέλλον.
Πολλές φορές ακούμε και διαβάζουμε αναλύσεις που προσπαθούν να χαρτογραφήσουν τα χαρακτηριστικά της νέας γενιάς. Άλλοι την προσδιορίζουν ως εσωστρεφή, φοβική, «ψηφιακή» έως σε επικίνδυνο βαθμό για την κοινωνική τους ωρίμανση. Άλλοι πάλι τους βλέπουν ως επιθετικούς, υπερβολικά μαχητικούς, με μηδενιστικές τάσεις απέναντι σε κατεστημένες αξίες. Κάποιοι άλλοι, ίσως λιγότεροι, βλέπουν στα νέα παιδιά μια διάθεση ουσιαστικής κριτικής απέναντι σε ένα σύστημα που τους στερεί ευκαιρίες εξέλιξης, και προσπάθεια εξεύρεσης εναλλακτικών, ίσως πιο άμεσων κι αποτελεσματικών μορφών επικοινωνίας και κοινωνικής ενεργοποίησης, μεγαλύτερη ανεκτικότητα στη διαφορετικότητα, ένα ειλικρινές ενδιαφέρον και μια βαθιά ευαισθησία για το περιβάλλον, τις εξελίξεις στον πλανήτη, την βελτίωση της καθημερινότητας.
Το επερχόμενο Συνέδριο της ΝΔ αποτελεί το επιστέγασμα μιας πορείας Ελπίδας για την παράταξη. Η κινηματική εκλογή του Αντώνη Σαμαρά μέσα από ένα εξαιρετικά διευρυμένο εκλογικό σώμα, η εκλογή του Προέδρου της ΟΝΝΕΔ με μια παρόμοια διαδικασία αλλά και η ανάδειξη Προέδρων ΝΟΔΕ και Τ.Ο. με σημαντική συμμετοχή παρά την συνολική απαξίωση της πολιτικής ζωής, εν μέσω οικονομικής και ηθικής κρίσης, πέρασαν τη ΝΔ σε ένα άλλο επίπεδο δημοκρατικών διαδικασιών που καθιστούν τη συμμετοχή του πολίτη καίριο συστατικό στη διαμόρφωση των εξελίξεων. Το τριήμερο Συνέδριο θα έρθει λοιπόν να ολοκληρώσει τις απαιτούμενες καταστατικές αλλαγές που θα σημάνουν την πλήρη αναδιοργάνωση του τρόπου λειτουργίας του κομματικού μηχανισμού και των οργάνων του, θέτοντας την κομματική βάση και συνολικά την κοινωνία ως προμετωπίδα των διεργασιών.








