Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Πολλά γεγονότα προέκυψαν εσχάτως σχετικά με τα εθνικά μας θέματα. Συμπυκνωμένες εξελίξεις μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα και σε πολλά επίπεδα. Φαινομενικά ασύνδετα μεταξύ τους αλλά επειδή το τυχαίο δεν χαρακτηρίζει τις γεωστρατηγικές κινήσεις, ποιος μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο όλα αυτά να αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου με το Σκοπιανό και το Κυπριακό να έρχονται ξανά στο προσκήνιο με μια άτυπη λύση – πακέτο;
Αυτές τις μέρες λαμβάνει χώρα τόσο η μια νέα διάσκεψη για το Κυπριακό όσο και η επικείμενη επίσκεψη του ειδικού εκπροσώπου του Γ.Γ. του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς στα Σκόπια. Επίσης δεν έχει περάσει παρά λίγος χρόνος από την “προσγείωση” του Τούρκου πρωθυπουργού στην Ελλάδα με τις γνωστές προκλητικές απαιτήσεις και τις παρεμβάσεις στην Θράκη, ενόσω στην χώρα του διαμορφώνονταν ένα ακόμη πιο προκλητικό πλαίσιο με την ανάγνωση του Κορανίου στην Αγιά Σοφιά.
Από την μια λοιπόν, οι προχωρημένες συνομιλίες γύρω από το Κυπριακό με το ζήτημα των εγγυήσεων να αποτελεί κομβικό σημείο αντιπαράθεσης. Δεν είναι μόνο ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά, – υπό την πίεση των βλέψεων της Τουρκίας για συνδιαχείριση των ενεργειακών πόρων της χώρας – , εμμένει στην διατήρηση 10 χιλιάδων Τούρκων στρατιωτών στο νησί. Είναι κυρίως ότι δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα αποχώρησης με την όλη διατύπωση να υπόκειται σε ερμηνείες και την επίδραση μιας πιθανής προβοκάτσιας από αυτές που μας έχει συνηθίσει η Τουρκία.
Από την άλλη, η διάθεση συμβιβασμού από πλευράς της νέας κυβέρνησης των Σκοπίων, η θετική αρχική αντίδραση από ελληνικής πλευράς και η στοχευμένη διαρροή για πιθανά αποδεκτά ονόματα όπως το “Άνω Μακεδονία” δημιουργεί την εντύπωση ότι έχει υπάρξει προεργασία ώστε με πρόσχημα την αποδοχή ενός δήθεν γεωγραφικού προσδιορισμού (που όμως περικλείει όλη την ουσία του σκοπιανού αλυτρωτισμού για το σύνολο της “Μακεδονίας”) να παραχωρηθεί στους γείτονες μας η πρόσβαση στο ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα θυσία στα γεωπολιτικά σχέδια ελέγχου των Βαλκανίων.
Κι ο πιο καλόπιστος αναλυτής, ο πιο προσηνής θεατής κατανοεί ότι τέτοια σύμπτωση κοινών εξελίξεων σε όλα τα κορυφαία εθνικά μας θέματα πρέπει να υποκρύπτει την οργανωμένη πρόθεση διεθνών κύκλων να κλείσουν μερικές ανοιχτές πληγές στην ευρύτερη περιοχή μας και είναι δεδομένο ότι θεωρούν πιο πρόσφορη αυτή την εποχή που η χώρα μας βρίσκεται σε δυσχερή οικονομική και διπλωματική θέση.
Η κατάληξη αυτών των προσπαθειών θα καταδείξει τα όρια αντοχής της ελληνικής πλευράς και την ένταση της επιθυμίας να μην προωθηθούν ετεροβαρείς λύσεις επειδή μπορεί να “ισοσταθμιστούν” με άλλου είδους πχ επενδυτικές παρεμβάσεις. Ελπίζουμε να είναι δεδομένο στο μυαλό της κυβερνητικής εξουσίας ότι η μονιμότητα των διπλωματικών υποχωρήσεων γιγαντώνει τις συνέπειας μιας επιλογής που ίσως πρόσκαιρα να φαντάζει ανεκτή.
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Τα Βαλκάνια ήταν πάντα ένα καμίνι έτοιμο να εκραγεί. Όμως μετά την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας έχει μετατραπεί σε μια βραδυφλεγή βόμβα με το φιτίλι μονίμως αναμμένο και τόση πυρίτιδα που μπορεί να τινάξει στον αέρα όλη την περιοχή.
Τα Σκόπια εξαρχής αποτελούσαν ένα από τους πιο ασταθείς παράγοντες αυτής της εξίσωσης. Μια χώρα με εθνοτικές αντιφάσεις, ψευδεπίγραφη και χαλκευμένη ιστορία που έτσι κι αλλιώς δεν αντιπροσωπεύει την μεγάλη αλβανόφωνη κοινότητα.
Όσοι επέμεναν από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, με προεξέχοντα τον Αντώνη Σαμαρά, ότι δεν νοείται κανενός είδους συναίνεση της Ελλάδας στο ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων, όσο κι αν συνεχίζονταν οι μονομερείς αναγνωρίσεις από άλλες χώρες, σήμερα δικαιώνονται πανηγυρικά.
Όχι επειδή οι εσωτερικές δημοκρατικές αδυναμίες έχουν φτάσει στα όρια της σκληρής σύγκρουσης ανάμεσα στα διαφορετικά κομματικά και/ή εθνικά στρατόπεδα αλλά γιατί η πορεία της χώρας καταδεικνύει ότι η εγγενής της αστάθεια δεν αφήνει χώροι για γραμμικές αναλύσεις που παραβλέπουν την ιδιαιτερότητα που την διέπει.
Ένα αμάλγαμα διαφορετικών ταυτοτήτων, το καθένα με τόσο ισχυρή υπόσταση και αντίθετες βλέψεις που η ομογενοποίηση τους είναι σχεδόν αδύνατη. Από την “Μακεδονική” καπηλεία, μέχρι το όραμα της Μεγάλης Αλβανίας κι η Ελλάδα στην μέση ως ο μόνος σταθεροποιητικός παράγοντας στην περιοχή.
Δεν περιμένω την άμεση διάλυση της γειτονικής χώρας, ούτε θεωρώ ότι ένα μικρό, ασταθές άρα κι εύκολα ελεγχόμενο κρατίδιο δεν θα διατηρηθεί στην “ζωή” από τους ισχυρούς του πλανήτη ως αντίβαρο στους λοιπούς Βαλκανικούς εθνικισμούς. Αποδεικνύεται όμως ότι το “Μακεδονικό” δεν ξεχάστηκε σε δέκα χρόνια κι όσο η Ελλάδα κράτα στιβαρή θέση απέναντι στην ένταξη των Σκοπίων στους διεθνείς οργανισμούς, θέτοντας την στο περιθώριο των εξελίξεων, μόνο οφέλη έχει να αποκομίσει.
Το ανησυχητικό είναι ότι οι διαθέσεις της σημερινής κυβέρνησης παραμένουν λίγο ασαφείς και καθόλου διορατικές. Με πρόφαση την απόφαση για διεκδίκηση μιας ονομασίας με γεωγραφικό προσδιορισμό δείχνει έτοιμοι να προσχωρήσει σε οριστικές διευθετήσεις την στιγμή που τα γεγονότα αλλάζουν παραμέτρους κι ανοίγουν παράθυρα ευκαιριών που οφείλουμε να εκμεταλλευτούμε. Μακάρι να μην αποδειχτούν και σε αυτό το ζήτημα δέσμιοι του παρωχημένου διεθνισμού τους.
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος
Λίγο πριν τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 στο άρθρο μου “Οι παράπλευρες απώλειες από μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ” αναφερόμουν την υπαρκτή πιθανότητα εκτός από τις οικονομικές συνέπειες της ατέρμονης διαπραγμάτευσης, όπως αυτή προοιωνίζονταν, να προέκυπταν και “απώλειες” σε πεδία όπως η εξωτερική πολιτική, η παιδεία, η δημόσια τάξη. Οι διαχρονικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτά τα θέματα, όπως διαρκώς εκφράζονταν στα συνέδρια του, δεν άφηναν αμφιβολία ότι ειδικά σε γεωπολιτικά ζητήματα οι συνήθεις διεθνιστικές απόψεις θα άνοιγαν μια σειρά από ζητήματα με τον πιο επισφαλή τρόπο.
Στις αρχές του προηγούμενου Δεκεμβρίου στο άρθρο “Τουρκικός… κεχαγιάς στην Ε.Ε. Κι η Ελλάδα;” έκρουα των κώδωνα του κινδύνου για την προοπτική αναβάθμισης του ρόλου της Τουρκίας μέσω της διευρυμένης εμπλοκής της στη διαχείριση του μεταναστευτικού. Επεσήμανα τότε ότι η επιτακτικότητα με την οποία η Ε.Ε. ήθελε να περιορίσει τις συνέπειες της αθρόας μετανάστευσης ξεπερνούσε κατά πολύ την ανάγκη της Τουρκίας να αποτελέσει άμεσα μέλος της.
Η συμφωνία που επετεύχθη ανάμεσα στα δυο μέρη διέπεται από… δημιουργική ασάφεια και γενικολογία μεγαλύτερη από αυτή που θα μπορούσε να διανοηθεί κι ο Βαρουφάκης. Άγνωστο το μέλλον των 47000 εγκλωβισμένων στην Ελλάδα μεταναστών. Εθελοντική η αποδοχή η απορρόφηση, από άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, όσων προωθηθούν απευθείας από την Τουρκία προς την Ε.Ε. Δεν προκύπτει από πουθενά σιγουριά για την αποτροπή παράνομης εισδοχής στην Ευρώπη (με προορισμό κυρίως την Γερμανία) των εκατομμυρίων που βρίσκονται ακόμη στην γείτονα.
Όλα αυτά μάλιστα υπό την αίρεση των νομοθετικών αλλαγών που θα πρέπει να ολοκληρώσει η Τουρκία για να χαρακτηριστεί ασφαλής τρίτη χώρα, ενώ την ίδια στιγμή τα δισεκατομμύρια θα ρέουν απλόχερα προς το μέρος της και το θέμα της βίζας, που διακαώς επιθυμούσε να λυθεί ειδικά ο Τουρκικός επιχειρηματικός κόσμος, θα προχωρεί ανοίγοντας σταδιακά το δρόμο για την όλο και στενότερη σχέση των δυο μερών.
Σε αυτό το περιβάλλον, όπου το Τουρκικό φέσι έρχεται να φορεθεί σαν υποχρεωτικό καπέλο στην Ευρωπαϊκή ήπειρο και το Κυπριακό βρίσκεται στα πρόθυρα της οριστικής λύσης περισσότερο από κάθε άλλη ιστορική συγκυρία, οι…. λεκτικές αστοχίες του κ. Μουζάλα ήρθαν να μας υπενθυμίσουν την στατικότητα στο θέμα της ονομασίας της πΓΔΜ και την ελαφρότητα με την οποία το αντιμετώπιζαν στελέχη ΣΥΡΙΖΑ όλα τα τελευταία χρόνια.
Σε μια Ευρώπη που, χωρίς να το εκφέρει, παραδέχεται ότι δεν μπορεί να περιφρουρήσει τα θαλάσσια σύνορα της και προτιμά να εκμεταλλευτεί τις εσφαλμένες, χαλαρές μεταναστευτικές θεωρίες της ελληνικής κυβέρνησης για να τις επιβάλλει τον αυτοπεριορισμό σε ένα ιδιότυπο, γιγάντιο καταυλισμό προσφύγων, η προοπτική επιτυχούς διευθέτησης λεπτών διπλωματικών διενέξεων φαντάζει μάλλον ως καθησυχαστικό παραμύθι.
Οι καιροί είναι πονηροί κι όσοι ελπίζουν ότι με κουτοπονηριές και εξυπνακισμούς θα αποδράσουν από τις ιστορικές τους ευθύνες καλά θα κάνουν έστω και την ύστατη ώρα να αφήσουν στην άκρη τα μικροπολιτικά παιχνίδια με την εξωτερική πολιτικά και να διασφαλίσουν ένα ελάχιστο επίπεδο εθνικής συναίνεσης σε απαραβίαστες διπλωματικές αρχές κι όχι να επιζητούν σε επικοινωνιακές αρχηγικές συζητήσεις, σανίδα σωτηρίας για την κατρακυλούσα δημοτικότητα τους.
Οι κρίσιμες οικονομικές εξελίξεις συχνά επισκιάζουν τα ανησυχητικά γεγονότα όσον αφορά τα εθνικά μας θέματα. Ο Τούρκος Υπ. Εξωτερικών, κ. Νταβούντογλου, αναφέρεται (εκ παραδρομής ή συνειδητά;) στην ήδη ύπαρξη συνεργασίας των δυο πλευρών στο Αιγαίο, ενώ τουρκικά δημοσιεύματα προαναγγέλλουν την υπογραφή συμφωνίας για το ζήτημα, το αμέσως επόμενο διάστημα. Τα Σκόπια προετοιμάζονται για την άσκηση πίεσης ενόψει της προοπτικής ένταξης των χωρών των Δ. Βαλκανίων σε Ε.Ε. και ΝΑΤΟ, αφήνοντας υπονοούμενα για αποχώρηση από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ενώ οι διαρροές από τα περιβόητα Wikileaks έδιναν την εικόνα συμβιβαστικής διάθεσης από την Ελληνική πλευρά. Ο Σ. Μπερίσα δηλώνει επίσημα ότι δεν είναι θιασώτης της ιδέας περί Μεγάλης Αλβανίας, αλλά ταυτόχρονα από μέρος της πολιτικής ηγεσίας εγείρεται θέμα για τον προσδιορισμό των χωρικών τους υδάτων με την Ελλάδα.
Συνεπαρμένοι όλοι μας στον κυκεώνα των οικονομικών αναταράξεων και της αβεβαιότητας για τις μελλοντικές εξελίξεις, αδυνατούμε να απορροφήσουμε σε όλη τους την έκταση τα γεγονότα που συμβαίνουν γύρω μας και μοιάζουν να οριοθετούν ένα νέο γεωπολιτικό πλαίσιο στην ευρύτερη περιοχή μας. Η πομπώδης επίσκεψη των Τούρκων αξιωματούχων με τις αντιφατικές εξαγγελίες της, το τραγικό συμβάν με το θάνατο αθώων ανθρώπων της αποστολής βοήθειας στη Γάζα (πέρα από τον προφανή Τουρκικό σχεδιασμό), και οι Αμερικανικές πιέσεις για εξεύρεση λύσης στο Σκοπιανό, ώστε να προχωρήσει άμεσα η είσοδος όλων των χωρών των Δ.Βαλκανίων σε ΝΑΤΟ και Ε.Ε., είναι απλά τα πιο σημαντικά από αυτά. Οι τέσσερις «ρηγάδες» μπαλαντέρ υπάρχουν αρκετοί όπως η Κίνα, κι η Ρωσία, που καθορίζουν το τελευταίο διάστημα την τάση των εξελίξεων είναι οι ΗΠΑ, η Τουρκία, το Ισραήλ και το Ιράν.


