.png "English"){kind=small}
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Δεν είναι να εναποθέτεις τις ελπίδες σου για θετική εξέλιξη στο Κυπριακό σε οποιαδήποτε διεθνή διάσκεψη, όταν γνωρίζεις ότι έχεις να αντιμετωπίσεις την μόνιμη διάθεση της Τουρκίας να τορπιλίσει κάθε προσπάθεια την ύστατη στιγμή. Δεν πρόκειται για μια τυχαία, σπασμωδική κίνηση, ούτε για αναγκαστική αντίδραση σε υπερβολικές απαιτήσεις ή προκλήσεις της άλλης πλευράς. Αποτελεί διαχρονικό στρατηγικό σχεδιασμό της πολιτικής της το να αφήνει να αναπτύσσονται πλήρως όλα τα επιχειρήματα και εκεί που φαίνεται ότι συναινεί σε έναν κοινό παρανομαστή να προβαίνει σε μια ανατρεπτική δήλωση ενοχοποίησης Κύπρου και Ελλάδας.
Κάτι τέτοιο συνέβη και τώρα. Παρά τις διαρροές για αμοιβαία συνεννόηση σε μια σειρά προτάσεων σχετικά με την παρουσία στρατευμάτων στο νησί και τον τρόπο αποχώρησης τους, όταν αυτή η προφορική συμπόρευση χρειάστηκε να αποτυπωθεί σε ένα επίσημο κοινό έγγραφο, άρχισαν οι αιχμές προς τόσο την Ελληνική όσο και την Κυπριακή πλευρά με στόχο την διάσπαση του εθνικού μετώπου.
Φταίει ο “υπερβολικός” Κοτζιάς. Ευθύνεται ο Αναστασιάδης που δεν αποδέχτηκε την παραμονή 1000 Τούρκων στρατιωτών. Τίποτε από αυτά δεν πιστοποιείται από τις επίσημες πηγές αλλά η Τουρκία κατόρθωσε για μια ακόμη φορά να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού και να πετάξει την μπάλα στην εξέδρα.
Αναμενόμενο αν αναλογιστεί κανείς ότι αυτές τις ημέρες ξεκινούν οι γεωτρήσεις στο περιβόητο οικόπεδο 11 της κυπριακής ΑΟΖ και μάλιστα από μια Γαλλική εταιρεία που έχει αναλάβει το αντίστοιχο έργο και σε σχετικό ελληνικό οικόπεδο. Θα έμοιαζε κάπως παράταιρο για τα δεδομένα της τουρκικής διπλωματίας, να αφήσει μια τέτοια σημαντική εξέλιξη να προχωρήσει για την δημιουργία του ανάλογου κλίματος τρομοκρατίας και εκφοβισμού όλων των εμπλεκομένων.
Προετοιμάζεται θερμό επεισόδιο; Θα μπορούσε να είναι μια έσχατη λύση, ένα τελευταίο μέσο πίεσης αν όχι για την ανατροπή του statu quo, για την επαναδιαπραγμάτευση του τρόπου συνδιαχείρισης των υδρογονανθράκων με δόλωμα κάποια “παραχώρηση” στο φλέγον ζήτημα των εγγυήσεων. Οι απειλές του Ερντογάν προς τις εταιρείες είναι προσχηματικές. Γνωρίζει καλά ότι σε έναν τέτοιο πόλεμο δεν θα έχει και μεγάλα οφέλη, σε μια περίοδο μάλιστα που η τουρκική οικονομία περνά μια νομισματική αλλά και παραγωγική αστάθεια.
Σε αυτή τη φάση, η ψυχραιμία και η υπομονή από ελλαδικής πλευράς είναι πιο απαραίτητη από ποτέ. Αν εμπλακούμε σε ένα γαϊτανάκι ανέξοδων αντεγκλήσεων θα δοθεί στην γείτονα χώρα το περιθώριο να αναμασά τυποποιημένα επικοινωνιακά επιχειρήματα. Σθεναρή στάση, στέρεες συμμαχίες, Ευρωπαϊκή υποστήριξη και υπομονή αρκούν για να αναδείξουν την αδιαλλαξία της τουρκικής πολιτικής και να ενισχύσουν τις πιο συνετές τουρκοκυπριακές πλευρές που δεν συναινούν σε μια λογική απομονωτισμού τους και παράνομης ολοκληρωτικής πρόσδεσης τους στο τουρκικό άρμα.
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Πολύ πιο οριακά από ότι αναμένονταν και με αντιπολιτευτικές καταγγελίες για νοθεία, ο Ερντογάν πέρασε την συνταγματική αναθεώρηση που ήθελα αλλάζοντας ριζική την δομή του πολιτεύματος στην Τουρκία. Όπως είχα αναλύσει και πριν από δυο μήνες στο άρθρο μου «Πόσο δικτάτορας θα γίνει ο Ερντογάν;» οι διευρυμένες αρμοδιότητες που αποκτά και η δυνατότητα επέκτασης της προεδρικής θητείας μέχρι και το… 2029 τον μετατρέπουν σε απόλυτο «άρχοντα» της Τουρκικής πολιτικής ζωής και του δίνουν το χρονικό περιθώριο να αναπτύξει την γεωπολιτική στρατηγική.
Το δημοψήφισμα αφήνει πίσω του ένα σοβαρό κοινωνικό ρήγμα, όχι τόσο επειδή επί της ουσίας οι ψηφοφόροι μοιράστηκαν στα δυο αλλά επειδή προέκυψε σαφής γεωγραφικός και κοινωνικοοικονομικός διαχωρισμός. Η ενδοχώρα, οι φτωχότερες περιοχές πιο επιρρεπείς στην επίδραση της θυμικής παρότρυνσης, του ηγετικού «βέτο» κα των γενικότερων πιέσεων (τρομοκρατία, οικονομία κλπ) στήριξαν μαζικά το ΝΑΙ. Από την άλλη, στις πιο μεγαλοαστικές περιοχές όπως η Κωνσταντινούπολη και η Άγκυρα με τον πιο Ευρωπαϊκό αέρα, τα τουριστικά θέρετρα των Μεσογειακών παραλίων με τον φόβο της περιθωριοποίησης της χώρας και φυσικά τα Κουρδικές μέρη για προφανείς λόγους, υπερίσχυσε το ΟΧΙ.
Αυτός ο δομικός διχασμός θυμίζει σε πολλά σημεία του τον αντίστοιχο του Βρετανικού δημοψηφίσματος για έξοδο από την Ε.Ε. Κι εκεί η περιφέρεια τάχθηκε με συντριπτικό ποσοστό υπέρ του Brexit ενώ το Λονδίνο έδωσε σαφές προβάδισμα στην παραμονή. Δυο κόσμοι με αποκλίνουσες προσλαμβάνουσες που θέτουν προτεραιότητες με διαφορετικά κριτήρια. Πιο κλειστοφοβικά εθνικιστικά οι μεν, πιο πολυπαραγοντικά διεθνιστικά οι δε.
Μόνο που εδώ πρόκειται κυρίως για ζήτημα δημοκρατικής επιβίωσης μιας χώρας που θέλει να πιστεύει ότι στο απώτερο μέλλον θα διαθέτει κοινή Ευρωπαϊκή περπατησιά. Πως να συνεχίσει να συνομιλεί η Ε.Ε. με έναν ηγέτη που επιβάλει σχεδόν απολυταρχικά τα θέλω του, που περιορίζει ατομικές ελευθερίες και δικαιώματα, που δεν διστάζει να «εκτελέσει», με ή χωρίς εισαγωγικά, όσους θεωρεί εμπόδιο στα σχέδια του;
Μην αναμένει κανείς μας ιδιαίτερες αλλαγές στους αρχικούς σχεδιασμούς του Ερντογάν απλά και μόνο επειδή υπήρξε μια πύρρειος νίκη αντί για τον μεγάλο θρίαμβο που προσδοκούσε. Φάνηκε κι από την ομιλία του αμέσως μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος ότι μέλημα του ήταν ο επικοινωνιακός εξορθολογισμός και η δικαιολόγηση κι όχι η κατανόηση των δεδομένων.
Το μόνο που θα μπορούσε να αποσυντονίσει τον απόλυτα κυρίαρχο Τούρκο ηγέτη θα ήταν μια δυσάρεστη εξέλιξη στην εύθραυστη οικονομία τους, ίσως περισσότερο κι από τα γεγονότα στην Μέση Ανατολή. Όμως αυτό βρίσκεται υπό την αίρεση πολλών εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων, από τις τιμές στο πετρέλαιο έως την αρνητική επίδραση στον τουρισμό. Προς το παρόν ας αρκεστούμε στο ότι πλέον διαθέτει στα χέρια του το απόλυτο εργαλείο εσωτερικής επικυριαρχίας. Το αν θα το χρησιμοποιήσει με τρόπο αυτοκαταστροφικό ή… αυτοκρατορικό θα φανεί στην πορεία…
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, Οικονομολόγος – Ψυχολόγος,
Οι Ολλανδοί έδειξαν την πόρτα στον Ερντογάν αρνούμενοι να επιτρέψουν στον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας να σπείρει τον διχαστικό, προπαγανδιστικό λόγο του στην χώρα τους. Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι εν μέσω προεκλογικής περιόδου και ισχυρής πιθανότητας να αναδειχθεί πρώτα κόμμα η ακροδεξιά, αυτή η αντίδραση δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια τακτική κίνηση για να φανεί ότι δεν χρειάζεται μια τόσο ριζική αλλαγή στα εκεί πολιτικά πράγματα για να υπάρξει αντίσταση στον μουσουλμανικό φονταμενταλισμό και τα παρακλάδια του.
Κι όντως αυτό φέρει μια δόση αληθείας αλλά δεν αποκλείεται με αυτή τη σθεναρή στάση να άλειψαν με βούτυρο το ψωμί του Βίλντερς (ηγέτη της ακροδεξιάς) επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά μέρος των ισχυρισμών του για τη δράση του μουσουλμανικού στοιχείου στην Ευρώπη. Δεν αποκλείεται δηλαδή μια δήλωση δημοκρατίας απέναντι στον Τσαβούσογλου να μετατραπεί σε πολιορκητικό κριό αδιέξοδου μίσους.
Όμως η Ολλανδική στάση έμοιαζε απαραίτητη απέναντι στην ανά την Ευρώπη εκστρατεία Τούρκων αξιωματούχων υπέρ του δημοψηφίσματος – παρωδία που μετατρέπει τον Ερντογάν σε έναν νομιμοφανή δικτάτορα με απολυταρχικές αρμοδιότητες. Μια φωνή αντίστασης στην μονολιθικότητα που πρεσβεύει το καθεστώς Ερντογάν που τόλμησε να ψελλίσει κάτι για… Ναζί που απαγορεύουν την διακίνηση των ιδεών και καταπιέζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Look who’s talking!
Η ουσία του ζητήματος ξεπερνά τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στην Ολλανδία. Αγγίζει και πάλι το κεφαλαιώδες θέμα της ίδιας της υπόστασης της Ευρώπης και του μέλλοντος που επιθυμεί να έχει η Ε.Ε. Ποια είναι τα όρια ανοχής σε μια πολυπολιτισμικότητα που δεν σέβεται τους βασικούς κανόνες και τις δομές της κοινωνίας που την διαχειρίζεται; Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος μιας τέτοιας Τουρκίας στην Ε.Ε. και ποια η συμβατότητα βασικών αξιών που επιτρέπει αισιοδοξία για την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων;
Πως όλα αυτά συνδυάζονται με το Ελληνικό οικονομικό ζήτημα, το μεταναστευτικό πρόβλημα και τις διμερείς σχέσεις με την Τουρκία; Είναι η Ε.Ε. έτοιμη να επαναπροσδιορίσει την θέση της απέναντι σε μια επεκτατική και αντιδημοκρατική Τουρκία ή και πάλι οι φωνές για σκληρότερη αντιμετώπιση θα προσγειωθούν απότομα, καταλήγοντας στις γνωστές φιλοφρονήσεις άνευ ουσίας; Είναι μια ακόμη χρυσή ευκαιρία για την Ελλάδα ώστε να ισχυροποιήσει την γεωπολιτική θέση της στην περιοχή ή θα πρόκειται για μια από τις πολλές χαμένες δυνατότητες;
Εύκολες απαντήσεις δεν υπάρχουν. Μόνο σοβαρός σχεδιασμός, οξυδερκής διπλωματία και στρατηγικές κινήσεις αλλά δεν φαίνεται να υπάρχει διάθεση για εμπλοκή σε τόσο εξειδικευμένα παιχνίδια. Μόνο προσγειωμένες θεωρίες για προσγειωμένους πολιτικούς με διεθνιστικές καταβολές.
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Ξεκινά κι η επίσημα η προεκλογική εκστρατεία για την Συνταγματική Αναθεώρηση στην Τουρκία και είναι κάτι παραπάνω από υπαρκτή η πιθανότητα στις 16 Απριλίου ο Ερντογάν να έχει μετατραπεί σε αυτό που πάντα επιθυμούσε, έναν ιδιότυπο δικτάτορα με καταλυτικές εκτελεστικές αρμοδιότητες. Τι ακριβώς σχεδιάζει ο Τούρκος Πρόεδρος και πως αυτό θα επηρεάσει το κλίμα στην ευρύτερη περιοχή και φυσικά τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις;
Ο Ερντογάν στοχεύει στη διαιώνιση της κυριαρχίας του μέχρι το 2029, στον περιορισμό των αρμοδιοτήτων του πρωθυπουργού, με τον ίδιο να έχει την δυνατότητα να παρεμβαίνει στην σύσταση του υπουργικού σχήματος. να εκδίδει διατάγματα, να κηρύττει με βάση την προσωπική του κρίση το κράτος σε έκτακτη ανάγκη, να έχει παρεμβατικό ρόλο στο δικαστικό τομέα και πολλά άλλα.
Σε κάποιους όλα αυτά θυμίζουν… ένδοξες εποχές της σοβιετικής εποχής αλλά κάλλιστα θα μπορούσαν να φέρουν μνήμες κι από την αντίστοιχη διαχείριση της εξουσίας από τον Πούτιν, τον οποίο ταυτόχρονα μισεί και λατρεύει ο Ερντογάν. Τον μιμείται; Στοχεύει σε μια ανάλογη καθεστωτική στάση; Προφανέστατα ναι! Αξιοποίησε το πραξικόπημα για να σπείρει βαθύτερα τον τρομοκρατικό φόβο στους πολίτες του και τώρα έρχεται να θερίσει τα οφέλη επιβάλλοντας τους απολύτως δικούς του κανόνες.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μόνο αδιάφορο δεν αφήνουν τον Ερντογάν. Η γεωπολιτική μάχη αλλά και η προοπτική μέχρι και γεωγραφικών επαναπροσδιορισμών θέτουν ένα πλαίσιο ευκαιριών και κινδύνων για την Τουρκία τις οποίες ο Ερντογάν αισθάνεται ότι δεν είναι ικανός να τις αντιμετωπίσει αν δεν διατηρεί αδιάρρηκτο το εσωτερικό μέτωπο. Κι αυτό θα επιτευχθεί μόνο όσο επισείεται ο φόβος του εσωτερικού αλλά και του εξωτερικού εχθρού.
Ο πρώτος προσωποποιήθηκε στον Γκιουλέν κι έδωσε στον Ερντογάν την δυνατότητα να περιορίσει ακόμα περισσότερο τις ατομικές ελευθερίες με πρόσχημα την διασάλευση της έννομης τάξης. Ο δεύτερος επιλέγεται κάθε φορά με βάση τα εκάστοτε γεγονότα και τις απαιτήσεις της συγκυρίας. Πότε ανασύρεται η «απειλή» της Ελλάδας αναδεικνύοντας θέματα γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο. Πότε στοχοποιείται η Ε.Ε. που δεν επιβραβεύει την Τουρκία για την υποτιθέμενη συμμόρφωση της στις Ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Πότε οι ΗΠΑ ή το Ισραήλ επιβουλεύονται τον ρόλο της στην περιοχή.
Τι σημαίνει αυτή η θεσμική ανατροπή για το διεθνές σκηνικό; Πρώτα απ’ όλα οι πάντες θα γνωρίζουν ότι εκτός συγκλονιστικού απροόπτου θα έχουν να αντιμετωπίσουν τις διαθέσεις του Ερντογάν για τα επόμενα δώδεκα χρόνια κι αυτό απαιτεί προσεκτικό και μακρόπνοο σχεδιασμό. Επίσης είναι σίγουρο ότι ο Τούρκος ηγέτης επιθυμεί στο κλείσιμο της θητείας του να αφήσει μια αξεπέραστη παρακαταθήκη και μπροστά σε αυτό το όνειρο τίποτα δεν θα τον αποτρέψει από το να εμπλακεί σε συγκρούσεις.
Με το Κυπριακό στην κόψη του ξυραφιού, το μεταναστευτικό με τις πολυποίκιλες επιδράσεις του σε φάση όξυνσης και την Μέση Ανατολή να φλέγεται, ο Ερντογάν με την ηγεμονική, σουλτάνικη νοοτροπία του αποτελεί αστάθμητο παράγοντα που ή θα λειτουργήσει ως καταλύτης σταθερότητας ή θα τινάξει τα πάντα στον αέρα. Ειδικά σε ένα περιβάλλον που μετά την εκλογή Τραμπ και το νέο τοπίο στις σχέσεις ΗΠΑ – Ρωσίας μοιάζει να στήνεται από την αρχή σε νέες βάσεις.
Υπάρχει ελληνικό εθνικό σχέδιο που να αποτυπώνει όλες τις παραμέτρους και να διαθέτει πειστικά εναλλακτικά σενάρια που θα διασφαλίζουν την θέση της χώρας στο γεωπολιτικό σκάκι; Ή για μια ακόμη φορά θα βρεθούμε προ δυσάρεστων εκπλήξεων με μόνη μας αντίδραση τις κραυγές για τον ξένο δάκτυλο που έλεγε κι ο Ανδρέας Παπανδρέου;
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Οικονομολόγος–Ψυχολόγος, Σύμβουλος Επενδύσεων
Οικονομολόγος–Ψυχολόγος, Σύμβουλος Επενδύσεων
Είναι πασίγνωστη και πλέον κορεσμένη η Τουρκική τακτική να εξάγει, με κάποιο τρόπο, κάθε εσωτερική κρίση. Μετά το πραξικόπημα και τις γενικευμένες εκκαθαρίσεις αντιφρονούντων σε όλον τον δημόσιο τομέα, ήταν αναμενόμενη η προσπάθεια ανάδειξης ενός σκληρού, ηγεμονικού προφίλ που θα πείθει το λαϊκό αίσθημα ότι όσο απόλυτος στην κρίση του είναι ο τούρκος Πρόεδρος για τα εγχώρια ζητήματα, άλλο τόσο δυναμικός και διεκδικητικός εμφανίζεται και στον διεθνή διπλωματικό στίβο.
Όμως η αμφισβήτηση διεθνών συνθηκών με υπόσταση ενός αιώνα, όσον τυχοδιωκτισμό και επικοινωνιακή επιτήδευση κι αν κρύβουν, δεν μπορούν να εκλαμβάνονται με την ελαφρότητα μιας τυχαίας δήλωσης εσωτερικής κατανάλωσης. Μπορεί οι ρητορικές ακρότητες περί συνθηκών που δεν αποτελούν ιερά βιβλία να ακούγονται τουλάχιστον φαιδρές και να μην διαθέτουν καμιά ουσιαστική ισχύ από την στιγμή που τέτοιες συμφωνίες αλλάζουν μόνο μετά από πολεμική εμπλοκή αλλά και μόνο το γεγονός ότι κάποιος μπαίνει στην διαδικασία να παίξει παιχνίδια με τους κοινούς διεθνείς κανόνες εγείρει υποψίες για κάποιον ευρύτερο σχεδιασμό.
Σε έναν περίπλοκο διαγκωνισμό γεωπολιτικής στρατηγικής η Τουρκία καλείται να αντιμετωπίσει μεγάλες προκλήσεις. Οι εξελίξεις στη Συρία και η πιθανή νέα ανάδειξη του Κουρδικού, η επερχόμενη λύση στο Κυπριακό, οι σχέσεις της με την Ρωσία και το Ισραήλ και ο ρόλος της στην περιοχή μετά την εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ είναι μόνο μερικά από τα πιο σημαντικά θέματα που την απασχολούν. Σίγουρα πολύ περισσότερο από τα… “διμερή” ζητήματα με την Ελλάδα.
Ο Ερντογάν δικαιούται να αισθάνεται πιο ισχυρός αφού η στάση του απέναντι στη Συρία, δείχνει πλέον να βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ με όσα σχεδιάζουν για την περιοχή τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ρωσία. Ακόμη και με το Ισραήλ, παρά τις τεταμένες σχέσεις τους, αναζητούνται δυνατότητες ενεργειακής και άλλων συνεργιών. Γι” αυτό και το Κυπριακό φαντάζει ως ένα πρόσφορο πεδίο για την ολοκλήρωση μιας οριστικής συμφωνίας.
Κάθε σημείο της διαπραγμάτευσης έχει ιδιαίτερη σημασία. Η επιστροφή των προσφύγων, οι εγγυήσεις, ο τρόπος διακυβέρνησης, το εδαφικό κρύβουν τα δικά τους μυστικά και ύπουλα σημεία που μπορούν, εφόσον παραβλεφθούν, να αφήσουν μόνιμα, ανεξίτηλα σημάδια στο “κορμί” της Κύπρου. Ο αριθμός των Ελληνοκυπρίων που θα επιστέψει στα κατεχόμενα θα καθορίσει την πληθυσμιακή σύσταση του κράτους άρα και την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα.
Οι εγγυήσεις παρουσιάζονται ως αμοιβαία δικλείδα ασφαλείας για την εκτέλεση των συμφωνηθέντων αλλά αν προχωρήσει ως μιας μορφής σφιχτού ελέγχου από τις έως τώρα εγγυήτριες δυνάμεις, ειδικά αν αυτό σημαίνει και παραμονή στρατιωτικών δυνάμεων, τότε θα πρόκειται για ένα ιδιότυπο καθεστώς φοβικής δημοκρατίας. Ακόμη πιο φοβική θα αποδειχτεί αν η διακυβέρνηση περνά μέσα από ένα περίπλοκο σύστημα ισορροπιών, δυσλειτουργικό, που θα αναβάλλει αποφάσεις και θα προτρέπει στην συναίνεση γύρω από έναν ελάχιστο αποδεκτό μέσο όρο απόψεων που μόνο αποδοτικό δεν μπορεί να είναι.
Το εδαφικό όμως παραμένει το κεντρικό ζητούμενο. Άλλωστε δεν ήταν τυχαία η ωμή Τουρκική παρέμβαση ώστε να προκύψει το πρόσφατο αδιέξοδο στις συνομιλίες της Ελβετίας. Γνωρίζουν οι πάντες ότι ο ορισμός των συνόρων κάθε κοινότητας είναι το πιο κρίσιμο σημείο και κάθε σπιθαμή γης που θα παραχωρηθεί στην άλλη πλευρά έχει πολλαπλή σημασία.
Ακόμη κι αν δεν προκύψει άμεσα λύση με ευθύνη της Τουρκίας θα πρόκειται για μια επίδειξη δύναμης που θα θέλει να τονίσει τον ρόλο που η ίδια αντιλαμβάνεται ότι έχει στην περιοχή κι αυτό απαιτεί σκλήρυνση της Ευρωπαϊκής στάσης απέναντι της αλλιώς η χώρα μας θα βρεθεί μπλεγμένη στα δίχτυα των Τουρκικών διεκδικήσεων με σοβαρές πιθανότητες περαιτέρω επιδείνωσης των σχέσεων με την γείτονα χώρα ακόμη και δημιουργία θερμών επεισοδίων που θα διαταράξουν το εύθραυστο οικονομικό περιβάλλον και θα παρατείνουν την αναμονή για επάνοδο στις αγορές.
Διαθέτουν το ανάστημα και τις ικανότητες να διαχειριστούν μια τόσο λεπτή κατάσταση τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη; Οι μέχρι τώρα αντιδράσεις μόνο διαβεβαίωση για κάτι τέτοιο δεν μας δίνουν. Από τις επιπολαιότητες Κοτζιά με το ανύπαρκτο θέμα της Τσαμουριάς έως την άτονη απάντηση μέσω του εκπροσώπου τύπου του υπ. Εξωτερικών για το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Μόνο καταφύγιο οι ευχές και η ελπίδα παρέμβασης του από μηχανής Ευρωπαϊκού θεού!
Γράφει ο Κωνσταντίνος ΜανίκαςΟικονομολόγος - Ψυχολόγος, Σύμβουλος Επενδύσεων.
Αν εξαιρέσει κανείς τους Ολυμπιακούς αγώνες και το τραγικό δυστύχημα στην Αίγινα με τις πολύπλευρες, ανεξιχνίαστες ακόμη πλευρές τους, το φετινό καλοκαίρι κινήθηκε στα πλαίσια της ρήσης του Ουμπέρτο Έκο “τον Αύγουστο δεν έχει ειδήσεις”. Κι αφού το πρωτογενές υλικό είναι περιορισμένο την ευκαιρία για σχολιασμό κι αντιπαράθεση δίνουν σημαντικά μεν αλλά ήδη εξαντλημένα από καιρό, σε επίπεδο επιχειρηματολογίας, θέματα όπως ήταν αυτή τη φορά ο κ. Γεωργίου της ΕΛΣΤΑΤ και η γνωστή ιστορία των δημοσιονομικών μεγεθών του 2009 και η ανέγερση τεμένους στην Αθήνα που μας απασχολεί εδώ και μια δεκαετία.
Αν υπάρχει ένα πραγματικά σημαντικό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί χωρίς υπεκφυγές και γενικεύσεις είναι αν η προσαρμογή των στοιχείων ώστε να συμπεριλαμβάνονται και οι υποχρεώσεις των ΟΤΑ και των νοσοκομείων ήταν κάτι που εφαρμόστηκε ταυτόχρονα και με την ίδια επίταση σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες ή αν η Ελλάδα αποτέλεσε (τυχαίως;) το πρώτο δείγμα απόλυτης νομιμότητας. Είναι σχεδόν γραφικό να μιλάμε για τόση όψιμη και άτεγκτη τυπολατρία σε μια Ευρώπη που η δημιουργική λογιστική υπήρξε ευαγγέλιο για πολλά χρόνια επιτρέποντας την διασταλτική ερμηνεία των δεδομένων. Μια Ευρώπη που έτσι κι αλλιώς αλλάζει ανά δεκαετία τον τρόπο υπολογισμού του ΑΕΠ και σήμερα συζητά σοβαρά αν θα πρέπει να εξαιρούνται του ελλείμματος οι επενδυτικές και αμυντικές δαπάνες.
Το ζήτημα της ανέγερσης τεμένους στην Αττική μας απασχολεί πάνω από μια δεκαετία, όταν ψηφίστηκε η πρώτη σχετική ρύθμιση που έθετε τις βάσεις για μελλοντικές εκτελεστικές αποφάσεις. Από τότε αναδεικνύονταν θέματα που πέρα από τον γενικό δισταγμό σχετικά με τα οφέλη από την επίσπευση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας εγείρονταν και ενστάσεις που αφορούσαν την επιλογή του χώρου (θα ήταν προτιμότερη μια θέση εκτός του αστικού ιστού), τον τρόπο λειτουργίας (ποιος πραγματικά θα το ελέγχει) και τις παράπλευρες κοινωνικές και διπλωματικές συνέπειες από όσους θα επιχειρούσαν να εκμεταλλευτούν την εκπλήρωση του θρησκευτικού συναισθήματος των μουσουλμάνων Ελλήνων συμπολιτών μας.
Σήμερα δυστυχώς απλά αναπαράγουμε τα τότε επιχειρήματα με τέτοιο τρόπο που ανάμεσα στην αναντίρρητη ανεξιθρησκία και την θεμιτή τρομοκρατική φοβικότητα, αποφεύγουμε την ψύχραιμη καταγραφή και κατανόηση των γεωπολιτικών εξελίξεων στην περιοχή μας. Η Τουρκία του Ερντογάν που διαρκώς... ψυχορραγεί κτίζει νέους δεσμούς με το Ισραήλ και την Ρωσία αναζητώντας την βέλτιστη τοποθέτηση στο τραπέζι της ανακατανομής της γεωστρατηγικής δύναμης. Η Αλβανία και τα Σκόπια επιτείνουν τις διεκδικητικές διαθέσεις και το Κυπριακό ρέπει προς μιας ασαφή συμφωνία αμφιβόλου αποτελεσματικότητας.
Όλα αυτά σε ένα περιβάλλον ακραίας εθνικιστικής έξαρσης σε επιμέρους Ευρωπαϊκές χώρες και ανημποριάς από πλευράς Ε.Ε. να αρθρώσει ένα σύγχρονο, ευέλικτο και αποδοτικό καινούργιο παραγωγικό και διοικητικό όραμα, γεννούν απορίες, ερωτήματα, δεύτερες σκέψεις που οφείλουν να ληφθούν υπόψη πριν καταλήξουμε σε οποιαδήποτε κίνηση που μπορεί να επιφέρει ανήκεστες εθνικές βλάβες.
Υ.Γ. Καλό θα ήταν για την διατήρηση της προσωπικής αξιοπρέπειας και της υστεροφημίας καθενός μας, πριν εκφέρουμε γνώμη για ένα θέμα που συντηρείται για χρόνια στην επικαιρότητα να ελέγχουμε την προγενέστερη επιχειρηματολογία μας γιατί όταν αρχίζουμε να ξιφουλκούμε με περίσσιο πάθος σε μεταγενέστερο χρόνο, ακόμη και με ακριβώς αντίθετη ρητορική από την αρχική, αποκαλύπτουμε την γλοιώδη μικροπολιτική υπόσταση και την σοβαροφανή γελοιότητα που μας περιβάλλει!
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Οικονομολόγος–Ψυχολόγος
Οικονομολόγος–Ψυχολόγος
Γυαλίσαμε τα άρβυλα, έτοιμοι για την κατάκτηση της Ανατολής. Εμπεδώσαμε την χρησιμότητα των κοινωνικών δικτύων. Ξιφουλκήσαμε για τις αιτίες του πραξικοπήματος στην Τουρκία. Καταθέσαμε την βεβαιότητα μας για το στημένο της επιχείρησης, αφού αυτή απέτυχε. Στηρίξαμε την νομιμότητα και την δημοκρατία (λέμε τώρα!) ή δηλώσαμε υποστηρικτές της ανατροπής. Αφού ολοκληρώσαμε τον κύκλο των “εμπεριστατωμένων” αναλύσεων τι απομένει τελικά ως επιμύθιο και δίδαγμα από αυτό το απρόσμενο συμβάν;
Έχει τόση σημασία, το αν το πραξικόπημα – παρωδία μπορούσε να ήταν ενορχηστρωμένο από τον ίδιο τον Ερντογάν ή αν έστω ήταν εν γνώσει του; Είναι τόσο θεμελιώδες ζήτημα το αν ο σχεδιασμός του ήταν απλά ελλιπής ή όσοι εμπνεύστηκαν αυτή την πρωτοβουλία υπερεκτίμησαν τις δυνατότητες του ή/και υποεκτίμησαν τις κοινωνικές αντιδράσεις και κυρίως τις αντοχές του συστήματος εξουσίας; Τι θα έπρεπε πραγματικά να μας απασχολεί;
Το ουσιαστικό στην όλη ιστορία είναι τι θα συνέβαινε στην περίπτωση επιβολής στρατιωτικού νόμου, τι σηματοδοτεί η δυναμική επιστροφή Ερντογάν και πως κάθε μια από αυτές τις πιθανές εξελίξεις θα μπορούσε να επηρεάσει την χώρα μας, ακόμη κι αν αυτό γινόταν από τα απόνερα των ευρύτερων εξ Ανατολών γεωπολιτικών εξελίξεων.
Μια τέτοια αλλαγή καθεστώτος στην Τουρκία είναι δεδομένο ότι θα έφερνε επιπρόσθετη σκλήρυνση των εθνικών θέσεων της, -με ότι αυτό θα σήμαινε για τη διευθέτηση των ελληνοτουρκικών ζητημάτων-, απομόνωση από το διεθνές διπλωματικό στάτους αλλά πιθανότατα και διαφοροποίηση στη στάση απέναντι στον ISIS γεγονός που ίσως να λείαινε κάπως τις θεσμικές αντιδράσεις της Δύσης.
Η αποτυχία του πραξικοπήματος δεν ενισχύει απλά τον Ερντογάν σε εσωτερικό επίπεδο αλλά τον μεταβάλει και σε εγγυητή της δημοκρατίας (αυτής της κουτσουρεμένης και καταπιεσμένης κάτω από τις ηγεμονικές και ισλαμικές εμμονές του) στα μάτια της διεθνούς κοινότητας, ελλείψει αξιόπιστης εναλλακτικής λύσης με λαϊκό έρεισμα.
Από τη μια, του δίνει το περιθώριο να προχωρήσει απρόσκοπτα και με κοινωνική συναίνεση στις μαζικές εκκαθαρίσεις αντιφρονούντων που επιθυμούσε εδώ και καιρό, κατηγορώντας τους για συμμετοχή στο πραξικόπημα. Από την άλλη, ισχυροποιεί την θέση του στο γεωπολιτικό παιχνίδι της Μέσης Ανατολής θέτοντας όρους και προϋποθέσεις για να στοιχηθεί στον αγώνα κατά της ισλαμικής τρομοκρατίας.
Πόσο αξιόπιστος συνομιλητής όμως, μπορεί να θεωρηθεί ο Ερντογάν; Έχει επανειλημμένα αποδείξει ότι δεν φείδεται μέσων και λόγων για να πετύχει τους στόχους του και δεν διστάζει να παριστάνει ότι αλλάζει συμμάχους, πιέζει, εκβιάζει για να περάσει τις θέσεις του. Από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, έως την Ρωσία, το Ισραήλ και τις αραβικές χώρες, η πορεία του είναι γεμάτη με επιθετικότητα, αντιφάσεις, λεπτούς χειρισμούς και επιδέξιες διαπραγματεύσεις.
Η ισλαμική δημοκρατία, που προσπαθεί εδώ και χρόνια να εγκαθιδρύσει στην Τουρκία, βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ σε φάση ολοκλήρωσης, Πιο αυταρχική, πιο περιοριστική για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες, πιο συγκεντρωτική, μέσα και από συνταγματικές αλλαγές που θα καθιστούν τον Ερντογάν αυτό που πάντα επιδίωκε. Αδιαμφισβήτητο… Σουλτάνο εντός κι εκτός χώρας!
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος
Λίγο πριν τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 στο άρθρο μου “Οι παράπλευρες απώλειες από μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ” αναφερόμουν την υπαρκτή πιθανότητα εκτός από τις οικονομικές συνέπειες της ατέρμονης διαπραγμάτευσης, όπως αυτή προοιωνίζονταν, να προέκυπταν και “απώλειες” σε πεδία όπως η εξωτερική πολιτική, η παιδεία, η δημόσια τάξη. Οι διαχρονικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτά τα θέματα, όπως διαρκώς εκφράζονταν στα συνέδρια του, δεν άφηναν αμφιβολία ότι ειδικά σε γεωπολιτικά ζητήματα οι συνήθεις διεθνιστικές απόψεις θα άνοιγαν μια σειρά από ζητήματα με τον πιο επισφαλή τρόπο.
Στις αρχές του προηγούμενου Δεκεμβρίου στο άρθρο “Τουρκικός… κεχαγιάς στην Ε.Ε. Κι η Ελλάδα;” έκρουα των κώδωνα του κινδύνου για την προοπτική αναβάθμισης του ρόλου της Τουρκίας μέσω της διευρυμένης εμπλοκής της στη διαχείριση του μεταναστευτικού. Επεσήμανα τότε ότι η επιτακτικότητα με την οποία η Ε.Ε. ήθελε να περιορίσει τις συνέπειες της αθρόας μετανάστευσης ξεπερνούσε κατά πολύ την ανάγκη της Τουρκίας να αποτελέσει άμεσα μέλος της.
Η συμφωνία που επετεύχθη ανάμεσα στα δυο μέρη διέπεται από… δημιουργική ασάφεια και γενικολογία μεγαλύτερη από αυτή που θα μπορούσε να διανοηθεί κι ο Βαρουφάκης. Άγνωστο το μέλλον των 47000 εγκλωβισμένων στην Ελλάδα μεταναστών. Εθελοντική η αποδοχή η απορρόφηση, από άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, όσων προωθηθούν απευθείας από την Τουρκία προς την Ε.Ε. Δεν προκύπτει από πουθενά σιγουριά για την αποτροπή παράνομης εισδοχής στην Ευρώπη (με προορισμό κυρίως την Γερμανία) των εκατομμυρίων που βρίσκονται ακόμη στην γείτονα.
Όλα αυτά μάλιστα υπό την αίρεση των νομοθετικών αλλαγών που θα πρέπει να ολοκληρώσει η Τουρκία για να χαρακτηριστεί ασφαλής τρίτη χώρα, ενώ την ίδια στιγμή τα δισεκατομμύρια θα ρέουν απλόχερα προς το μέρος της και το θέμα της βίζας, που διακαώς επιθυμούσε να λυθεί ειδικά ο Τουρκικός επιχειρηματικός κόσμος, θα προχωρεί ανοίγοντας σταδιακά το δρόμο για την όλο και στενότερη σχέση των δυο μερών.
Σε αυτό το περιβάλλον, όπου το Τουρκικό φέσι έρχεται να φορεθεί σαν υποχρεωτικό καπέλο στην Ευρωπαϊκή ήπειρο και το Κυπριακό βρίσκεται στα πρόθυρα της οριστικής λύσης περισσότερο από κάθε άλλη ιστορική συγκυρία, οι…. λεκτικές αστοχίες του κ. Μουζάλα ήρθαν να μας υπενθυμίσουν την στατικότητα στο θέμα της ονομασίας της πΓΔΜ και την ελαφρότητα με την οποία το αντιμετώπιζαν στελέχη ΣΥΡΙΖΑ όλα τα τελευταία χρόνια.
Σε μια Ευρώπη που, χωρίς να το εκφέρει, παραδέχεται ότι δεν μπορεί να περιφρουρήσει τα θαλάσσια σύνορα της και προτιμά να εκμεταλλευτεί τις εσφαλμένες, χαλαρές μεταναστευτικές θεωρίες της ελληνικής κυβέρνησης για να τις επιβάλλει τον αυτοπεριορισμό σε ένα ιδιότυπο, γιγάντιο καταυλισμό προσφύγων, η προοπτική επιτυχούς διευθέτησης λεπτών διπλωματικών διενέξεων φαντάζει μάλλον ως καθησυχαστικό παραμύθι.
Οι καιροί είναι πονηροί κι όσοι ελπίζουν ότι με κουτοπονηριές και εξυπνακισμούς θα αποδράσουν από τις ιστορικές τους ευθύνες καλά θα κάνουν έστω και την ύστατη ώρα να αφήσουν στην άκρη τα μικροπολιτικά παιχνίδια με την εξωτερική πολιτικά και να διασφαλίσουν ένα ελάχιστο επίπεδο εθνικής συναίνεσης σε απαραβίαστες διπλωματικές αρχές κι όχι να επιζητούν σε επικοινωνιακές αρχηγικές συζητήσεις, σανίδα σωτηρίας για την κατρακυλούσα δημοτικότητα τους.
Γράφει ο Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος
Οικονομολόγος-Ψυχολόγος
Επειδή οι πανηγυρισμοί για την υφεσιακή επόμενη διετία δεν ήταν αρκετή, η χώρα έπρεπε να αποκτήσει ανάλογες επιτυχείς προοπτικές και στα εθνικά ζητήματα. Μετά τις εθνικές εκλογές το τεράστιο προσφυγικό ζήτημα χρησιμοποιούνταν ως επιχείρημα αιχμής για μια δυνητική χαλάρωση δημοσιονομικών ή μεταρρυθμιστικών στόχων. Το εντυπωσιακό δεν είναι ότι καμιά τέτοια προσδοκία δεν επιβεβαιώθηκε (άλλωστε οι εταίροι είχαν σπεύσει να αποκλείσουν σχετικές παρεκκλίσεις) αλλά ότι η κυβέρνηση κατόρθωσε να μετατρέψει το δήθεν διαπραγματευτικό υπερόπλο στο απόλυτο εργαλείο υπονόμευσης των εθνικών συμφερόντων.
Την στιγμή που η Τουρκία βρίσκονταν στο μάτι του κυκλώνα για την κατάρριψη του Ρωσικού αεροσκάφους, για την απροκάλυπτη στήριξη στη Συριακή αντιπολίτευση χωρίς ευθεία καταδίκη των δράσεων του Ισλαμικού κράτους, για την καταπάτηση βασικών ανθρώπινων ελευθεριών όπως πιστοποίησαν πρόσφατες διεθνείς μελέτες, η Ελλάδα κατάφερε να μετατραπεί σε συμπληρωματικό παράγοντα των εξελίξεων αφήνοντας ανοιχτό διπλωματικό πεδίο για τους άσπονδους γείτονες.
Οι καθυστερήσεις μας στην εκπλήρωση βασικών Ευρωπαϊκών απαιτήσεων για την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών ροών, ίσως και για να μην δυσαρεστηθούν και οι φιλικές προς την κυβέρνηση ΜΚΟ που δεν συναινούν στις πρακτικές της Frontex, άνοιξε το δρόμο για την ανακήρυξη της Τουρκίας σε κυρίαρχο παίκτη. Η ανάγκη συνδρομής της για την διαχείριση του ζητήματος κρίθηκε τόσο σημαντική για την Ε.Ε. ώστε να της παραχωρηθεί γη και ύδωρ σε οικονομικό και ενταξιακό επίπεδο.
Πέρα από τα 3 δισ. πόρων και την οριστική διευθέτηση του θέματος της βίζας που την επιθυμούσαν πολλοί Τούρκοι επιχειρηματίες και τουρίστες, πήρε διαβεβαιώσεις για το άνοιγμα ενταξιακών κεφαλαίων που παρέμεναν αγκάθια επί χρόνια χωρίς να πληρούνται όλες οι απαραίτητες προϋποθέσεις ανάμεσα στις οποίες και η αναγνώριση της Κυπριακής δημοκρατίας.
Αντί να πιεσθεί η Τουρκία για να συμμορφωθεί στις Ευρωπαϊκές επιταγές, τελικά η Ε.Ε. συμμορφώθηκε στις τουρκικές απαιτήσεις. Η απάντηση είναι αρκετά απλή. Η ταχύτατη ένταξη στην Ε.Ε. αξίζει για την Τουρκία πολύ λιγότερο από όσο αξίζει αυτή τη στιγμή η βοήθεια της στην τιθάσευση του προσφυγικού. Περισσότερο την απασχολεί η ισχυροποίηση του περιφερειακού της ρόλου ως εν δυνάμει επικυρίαρχου της Μέσης Αναστολής παρά η προσαρμογή της στο νέο Ευρωπαϊκό πλαίσιο. Μόνο για επικοινωνιακούς λόγους δεν θα μπορούσε να σταθεί απαθής σε τόσο γενναίες προτάσεις και γι” αυτό ανέλαβε κάποιες υποχρεώσεις με αρκετά ασαφή τον τρόπο ελέγχου εκτέλεσης και τις πιθανές επιπτώσεις μη συμμόρφωσης.
Δυστυχώς αναγνωρίζεται στην Τουρκία ένας κομβικός ρόλος και στο Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, εδραιώνοντας τη θέση της στη γεωπολιτική σκακιέρα. Η Ελλάδα χώνεψε την όλη φενάκη στο βωμό μιας αναμενόμενης πρόσκαιρης ελάφρυνσης των μεταναστευτικών βαρών. Το πόσο ανεξέλεγκτη γίνεται πλέον η Τουρκία φαίνεται από την πρώτη πρόκληση μετά την συμφωνία της με την Ε.Ε. Διπλή αμφισβήτηση, τόσο της ελληνικής υφαλοκρηπίδας χωρίς την έκδοση NAVTEX όσο και του δικαιώματος της χώρας μας να πραγματοποιεί ασκήσεις στην «καρδιά» του Αιγαίου. Εθνικές επιτυχίες, όχι αστεία!
Όσο κι αν κανένας
δεν αρνείται ότι στο βαθμό που αποφεύγονται τέτοιου είδους σκληρές απαντήσεις τρέφονται
οι επεκτατικές τάσεις των Τούρκων, το να θεωρείς όμως ότι υποκύπτοντας
διαρκώς στο σκηνικό που στήνουν οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από
την άλλη πλευρά, αποδίδει και μακροπρόθεσμα προσφέροντας μόνιμες λύσεις είναι
μια εξίσου βασική άρνηση της διεθνούς στρατηγικής διπλωματίας.
Οι μεγάλες και
αναμφισβήτητες νίκες στο σύγχρονο γεωπολιτικό παιχνίδι δεν προκύπτουν
αποκλειστικά μέσα από πολεμικές συρράξεις. Ειδικά σε αυτό που χαρακτηρίζουμε ως
Δυτικό κόσμο και τις υπερεθνικές συμμαχίες που έχουν αναπτυχθεί ένα θετικό
αποτέλεσμα είναι γέννημα τακτικών κινήσεων που με διορατικό τρόπο
χαρτογραφούν το μέλλον και δομούν άρρηκτες σχέσεις με άλλους «παίκτες»
που διαθέτουν ευρύτερα συμφέροντα σε μια περιοχή.
Ο Σαμαράς
αποφεύγοντας τις σπασμωδικές κινήσεις συναισθηματικού εντυπωσιασμού προχωρά με
σταθερά βήματα στην εξασφάλιση μιας αναίμακτης ανακήρυξης της Ελληνικής ΑΟΖ.
Τα Τουρκικά γρυλίσματα που ακολούθησαν την τριμερή συνάντηση Ελλάδας – Κύπρου -
Αιγύπτου, χωρίς να ακολουθούνται από το ξετύλιγμα μιας συγκεκριμένης δικής τους
εναλλακτικής στρατηγικής, είναι απτή απόδειξη του αδιέξοδου των επιλογών
τους.
Στο ένα χέρι του
ο Σαμαράς κρατά ήδη την τρίαινα αυτής της συμφωνίας που επιβεβαιώνει τον
κομβικό μας ρόλο στην περιοχή και οικοδομεί εμπορικές και ενεργειακές
σχέσεις με έναν καταλυτικό παράγοντα των ισορροπιών της Μεσογείου όπως η
Αίγυπτος και επεκτείνει τη δυναμική του ρόλου τόσο της δικής μας όσο και της
Κυπριακής ΑΟΖ.
Στο άλλο του χέρι
πλησιάζει η τρίαινα της συμφωνίας από την άλλη μεριά που περιλαμβάνει
και το Ισραήλ, ένα απαραίτητο «πιόνι» για όποιον επιθυμεί να επιτύχει τους
γεωπολιτικούς στόχους του με ασφάλεια. Η κοινή δράση και των τριών μερών για
την εξασφάλιση της ηρεμίας στην περιοχή, την εκμετάλλευση των
κοιτασμάτων υδρογονανθράκων και την μεταφορά τους προς, την διψασμένη για
ενεργειακούς πόρους, Ευρώπη αποτελεί αναγκαία συνθήκη λειτουργικής
διευθέτησης του ζητήματος.
Απέναντι σε αυτόν
τον εξελισσόμενο γεωστρατηγικό κυκλώνα η Τουρκία απαντά με λεκτικές
ακρότητες και κινήσεις πανικού που δεν στηρίζονται πάνω σε μακρόπνοες
συμπράξεις με άλλους συμμέτοχους του παιχνιδιού. Ακόμα και με τις ΗΠΑ έχουν
προκαλέσει σημαντική ρήξη στη σχέση τους αδυνατώντας να καταλήξουν σε μια συγκροτημένη
πολιτική για τη Μέση Ανατολή υπό το φόβο της δημιουργίας ενός ισχυρού
ανεξάρτητου Ιρακινού Κουρδιστάν που θα επιτείνει το κλίμα εσωτερικών
εντάσεων. Παραμένει δέσμια ενός νεο-οθωμανικού μικρομεγαλισμού που ουδεμία
σχέση έχει με τα σημερινά δεδομένα.
Είναι τεράστια η
ευκαιρία για την Ελλάδα κι ο Σαμαράς δεν μοιάζει διατεθειμένος να την χάσει.
Ξετυλίγει με σύνεση και υπομονή ένα σχέδιο που απομονώνει την Τουρκία
και την αφήνει έρμαιο μιας επιθετικότητας που ακόμα κι αν επιλέξει να την
εκδηλώσει στο μέγιστο βαθμό, πράγμα αμφίβολο υπό τις παρούσες συνθήκες, θα την
μετατρέψει σε παρία της περιοχής φέρνοντας την τελειωτική κατάρρευση του ασταθούς,
υποτιθέμενου οικονομικού της θαύματος, το μόνο ίσως στοιχείο που διατηρεί
ακόμα τον Ερντογάν σε τόση υψηλή δημοτικότητα.
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος –Ψυχολόγος
Οι Ελληνικοί τηλεοπτικοί σταθμοί αφού επένδυσαν κι
αυτοί στην υπερεκτίμηση των πραγματικών δεδομένων δημιούργησαν μια
«φούσκα» που αργά αλλά σταθερά άρχισε να σκάει, εδώ και μερικά χρόνια. Τα
κοστολόγια άρχισαν να περιορίζονται, οι «αστέρες» να μειώνουν τις απαιτήσεις
τους, οι εγχώριες παραγωγές να παραμερίζονται προς όφελος των φθηνών
εισαγόμενων αντίστοιχων «προϊόντων», αρχικά από τη Λατινική Αμερική και
εσχάτως από τη γειτονική Τουρκία.
Η διαχρονικά προκλητική στάση της εκάστοτε Τουρκικής ηγεσίας έναντι της Ελλάδας ξεπέρασε κάθε όριο με τις τελευταίες δηλώσεις του Υπ. Εξωτερικών κ.Νταβούντογλου. Μια μέρα πριν την επίσκεψη του στη χώρα μας έθεσε ξεκάθαρα το Καστελόριζο εκτός της εθνικής μας κυριαρχίας, αμφισβητώντας ευθέως, με τη νοοτροπία ενός νέου casus belli, τη δυνατότητα μας να χαράξουμε ΑΟΖ ακόμα και με άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής (Κύπρο, Αίγυπτο). Την επομένη με χαρακτηριστικά απρεπές ύφος αντέτεινε, στο θέμα των παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου μας, το πρωτοφανές επιχείρημα ότι και οι Έλληνες ίπτανται πάνω από το Αιγαίο, ως σαν να αναφερόταν σε μια de facto υπό συν διαχείριση θάλασσα.
Ποια είναι τα συμπεράσματα από την παρουσία Παπανδρέου στο «Ερζερούμ»; Ποια τα αποτελέσματα των συνομιλιών του και ποιες παρακαταθήκες άφησαν για τις εξελίξεις σε όλα τα κρίσιμα εθνικά θέματα; Καλλιεργείται ένα κλίμα ευφορίας από την αυτονόητη επισήμανση του πρωθυπουργού, όσον αφορά τις παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και των χωρικών μας υδάτων, παραμένει όμως η βασική απορία, του προς ποια διπλωματική κατεύθυνση κινήθηκαν οι προοπτικές του Κυπριακού, του καθορισμού της υφαλοκρηπίδας και των ΑΟΖ (Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες), της αθρόας λαθρομετανάστευσης, του περιορισμού των εξοπλισμών.
(Παρατίθεται πιο κάτω το βίντεο με τη σημερινή ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στην Παναγία Σουμελά)
