Κωνσταντίνος
Μανίκας
Οικονομολόγος
– Ψυχολόγος
Υπ.
Περιφερειακός Σύμβουλος Κεντρικού Τομέα Αττικής
«180ο
– Η Αττική αλλάζει πρόσωπο» - υπ. Περιφερειάρχης Γιώργος Κουμουτσάκος
Το ΕΣΠΑ ήρθε στην
Ελλάδα ως η συνέχεια των πακέτων Ντελόρ με την ελπίδα να φέρουν μια αναπτυξιακή
πνοή σε όλη την επικράτεια. Οι περιφέρειες ως νέος θεσμός κλήθηκαν να
παίξουν έναν κεντρικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Να καταστρώσουν
επιχειρηματικά πλάνα που θα δημιουργούσαν, σε τοπικό επίπεδο, πυρήνες
τροφοδότησης της απασχόλησης. Η πραγματικότητα δυστυχώς σε κάποιες περιπτώσεις,
όπως αυτή της Αττικής, απέχει πολύ από το προσδοκώμενο κι επιθυμητό.
Το παλαιοκομματικό
κατεστημένο που διαχειρίστηκε τη νομαρχία και την περιφέρεια τα τελευταία
αρκετά χρόνια, περιορίστηκε σε μια στείρα τυπική αντιμετώπιση του θέματος.
Πρόταξε τα έργα βιτρίνας και επικοινωνιακής προβολής και τις πελατειακές
δράσεις κατάλοιπο της κλασικής ψηφοθηρικής νοοτροπίας. Δεν δίστασε ακόμα και να
εντάξει στις προεκλογικές του εξαγγελίες έργα που γνωρίζει ότι είτε δεν
θα ολοκληρωθούν ποτέ και τα ποσά από το προηγούμενο ΕΣΠΑ θα πρέπει να
επιστραφούν, είτε θα αναγκαστεί να δεσμεύσει κρίσιμους πόρους από το νέο
πρόγραμμα!
Πολλές φορές έχω
αναφερθεί στην ανάγκη εκσυγχρονισμού των υποδομών της χώρας, όμως σε αυτό το
πλαίσιο περιλαμβάνονται και οι ψηφιακές, περιβαλλοντικές ή ενεργειακές
παρεμβάσεις. Η Περιφέρεια Αττικής κινήθηκε επί πολλά χρόνια στον αστερισμό
των δήθεν υποδομών όπως βαφτίζουμε τις... συνεχείς αναπλάσεις, τις...
πλακοστρώσεις και τα λοιπά ανάλογα έργα που δημιουργούν κάποιες πρόσκαιρες
θέσεις εργασίας αλλά ελάχιστα έχουν να κάνουν με την μόνιμη τόνωση της
επιχειρηματικότητας και της απασχόλησης.
Οι εποχές έχουν
αλλάξει όσο κι αν κάποιοι επιμένουν να μένουν προσκολλημένοι στο παρελθόν και
τις συνήθεις πρακτικές του. Η Περιφέρεια οφείλει να αποκτήσει τη θέση που της
αρμόζει στον στρατηγικό σχεδιασμό της χώρας. Θυμάται άραγε ο κ. Σγουρός
ότι αυτό αναφέρεται ρητά στο άρθρο 4 του αρχικού Προεδρικού διατάγματος ως μια
από τις βασικές αρμοδιότητες της Περιφέρειας;
Ίσως να ήταν στα
στοιχεία που δεν πρόσεξε ιδιαίτερα μαζί με το επόμενο σημείο που αφορούσε τη
δημιουργία μεθόδων συνεχούς αξιολόγησης των υπηρεσιών της Περιφέρειας.
Μάλλον θα ξεχάστηκε κι αυτό κάπου ανάμεσα στη γραφειοκρατία, τη διαφθορά
και το αχανέστατο των δομών που συντηρεί επί χρόνια!
Ή θα περάσουμε
επιτέλους σε ένα εναλλακτικό μοντέλο διαχείρισης αυτών των πολύτιμων πόρων που θα
αφουγκράζεται την αγορά, τους ανθρώπους της και τις ανάγκες τους, θα
στηρίζει το καινοτόμο πνεύμα νέων επιχειρηματιών και θα επιδιώκει τη διασύνδεση
της επιστημονικής έρευνας με την παραγωγή, θα αναδεικνύει το πλούσιο
τουριστικό υλικό της Αττικής (την ιστορία, τον πολιτισμό, τις σύγχρονες
χάρες της), την ποιοτική αγροτική παραγωγή ή θα μείνουμε προσκολλημένοι
στην αναπαραγωγή ενός παρωχημένου προτύπου ενδοσυναλλαγής και ανατροφοδότησης
της στατικότητας.
Οι πολίτες της Αττικής καλούνται να δώσουν ηχηρή απάντηση σε λίγες μέρες. Η ανατροπή νοοτροπίας θα αρχίσει από την Αττική!
Οι πολίτες της Αττικής καλούνται να δώσουν ηχηρή απάντηση σε λίγες μέρες. Η ανατροπή νοοτροπίας θα αρχίσει από την Αττική!
Από το 2007 που ενεργοποιήθηκαν οι επιδοτήσεις μέσω του ΕΣΠΑ δεν έπαψαν οι παρατηρήσεις, οι ενστάσεις, η κριτική για τον τρόπο διαχείρισης των προγραμμάτων, τους όρους χορήγησης, τις διαδικασίες αξιολόγησης, την κατεύθυνση και τις προτεραιότητες στην επιλογή των επενδυτικών πεδίων. Κάθε καλόπιστος όμως συνομιλητής δεν μπορεί παρά να αναγνωρίσει τις σημαντικές προσπάθειες και τα απτά αποτελέσματα του τελευταίου χρόνου, με αποκορύφωμα την πρόσφατη απόφαση για ένταξη στα προς επιδότηση όλων των έργων που έχουν περάσει τη βάση στην αξιολόγηση και την υπερδέσμευση πόρων για το σύνολο των επενδυτικών προτάσεων για την περίπτωση που κάποια από τα εγκριθέντα δεν πραγματοποιηθούν λόγω κρίσης.
Η σημαντικότατη βελτίωση στην απορροφητικότητα που μας έφερε στην 4η Ευρωπαϊκή θέση εντός του 2013 ήρθε με την απλοποίηση κι απάλειψη χρόνιων γραφειοκρατικών ζητημάτων, την εξειδίκευση προγραμμάτων ώστε να ανταποκρίνονται στις τεχνολογικές επιταγές και τις κοινωνικές απαιτήσεις της εποχής, τη μεταφορά πόρων προς στις δράσεις με τη μεγαλύτερη ανταπόκριση και παραγωγή έργου.
Επιμέρους προβλήματα μπορεί να παρουσιάστηκαν, χρονική πίεση για την εκτέλεση συγκεκριμένων προγραμμάτων μπορεί να υπήρξε, όπως και αγωνία για τη μη αξιοποίηση περίπου 4-5 δις ευρώ μέχρι το τέλος της χρονιάς που είναι κι ο ορίζοντας ολοκλήρωσης του πρώτου ΕΣΠΑ, αποτελεί όμως γεγονός ότι τουλάχιστον υπήρξε, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, θέληση για διευκόλυνση του όλου εγχειρήματος.
Στην αγορά υπήρχαν διάφορες προσεγγίσεις για το πως θα μπορούσαμε να εκμεταλλευτούμε στο έπακρο τα αναξιοποίητα κονδύλια. Από «πρωτοποριακές» ιδέες για... καταβολή τόκων από πλευράς Ε.Ε. για τους αχρησιμοποίητους πόρους, έως τη μεταφορά των ποσών σε ένα ειδικό σχήμα για τη στήριξη δημοσίων έργων. Τελικά η επιλογή της ελαστικοποίησης των όρων έγκρισης για τις ΜμΕ ήταν η σοφότερη δυνατή κίνηση, ακόμα κι αν συνεπάγεται αύξηση της εθνικής συμμετοχής (της ήδη μειωμένης από 15% σε 5%).
Ένα ποσό όμως που δεν ξεπερνά αρχικά τα 60 εκ. ευρώ θα μπορούσε να βρεθεί, αν όχι από ανακατανομή πόρων άλλων προγραμμάτων, ακόμα και με χρήση μέρους του πρωτογενούς πλεονάσματος. Χρήσιμη η επιδοματική στήριξη ασθενέστερων ακόμα πιο χρήσιμη η στήριξη και ανάπτυξη επιχειρήσεων και θέσεων εργασίας.
Πρόκειται για μια απόφαση που δείχνει έμπρακτη εμπιστοσύνη και συμπόρευση με όσους πολίτες δείχνουν με αποδείξεις την αταλάντευτη διάθεση τους να επιχειρήσουν μεσούσης της κρίσης επενδύοντας στην αισιοδοξία και την ελπίδα για το μέλλον της χώρας (μέσω επαλήθευσης του 30% του επιλέξιμου προϋπολογισμού ή έγκρισης δανεισμού για το 20% του συνόλου).
Το κράτος για πρώτη φορά είπε στους πολίτες με τόσο εμφαντικό τρόπο: «Επιχείρησε με αποφασιστικότητα, σε στηρίζουμε...».
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Η ευχή και η κατάρα των επιδοτήσεων, των
πακέτων ενίσχυσης και των κάθε λογής Ευρωπαϊκών εργαλείων στήριξης της
ελληνικής οικονομίας. Ένα μέσο αναβάθμισης της περιφέρειας και
εκσυγχρονισμού των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που από πολιτική αβελτηρία και
κοινωνική παθητικότητα μετατράπηκε, στην πορεία του χρόνου, σε μια
«ευκολία» που απέτρεψε την εγχώρια αγορά από τον εκ βάθρων δημιουργικό
μετασχηματισμό της σε εξωστρεφή, συντηρώντας αντί να «σπάσει» κρατικοδίαιτες
διαδικασίες και συντεχνιακές νοοτροπίες (αν αναλογιστούμε και μόνο τη δράση
των αγροτικών συνεταιρισμών).


