Με ύψος και βλέμμα θλιμμένο, σχεδόν περίλυπο, με φωνή παθητική, τονικά λίγο χαμηλότερη, χωρίς εξάρσεις και εντάσεις, ώμους γυρτούς πέραν του συνηθισμένου, σχεδόν ενοχικός και με παντελή έλλειψη δυναμισμού, οραματισμού για το καλύτερο αύριο μετά την πάροδο της κρίσης, ο Γ.Παπανδρέου εμφανίσθηκε χθες βράδυ, ενώπιον του Ελληνικού λαού με ένα διάγγελμα, κραυγή απελπισίας για την κατάσταση της οικονομίας και το μέλλον της χώρας. Αφού μας εξέθεσε τα γνωστά πλέον δεδομένα και το πλαίσιο μέσα στο οποίο οφείλουμε να κινηθούμε, με περισσή παρρησία και πλήρη λήθη για την προεκλογική καταγγελία των προθέσεων Καραμανλή και τις δικές του παραπλανητικές, δημαγωγικές εξαγγελίες, ως και να αναλάμβανε σήμερα τα καθήκοντα του πρωθυπουργού, μας ενημέρωσε για τα επιπρόσθετα μέτρα τα οποία κρίνονται αναγκαία για την άμεση βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, χωρίς όμως την ελάχιστη αναφορά στους τρόπους άμεσης στήριξης της βυθιζόμενης αγοράς και την έκρηξης της ανεργίας που νομοτελειακά έρχεται.

Δεκατέσσερα χρόνια μετά την τραγική εκείνη ημέρα της πτώσης του στρατιωτικού ελικοπτέρου και οι μνήμες του ιστορικού της κρίσης των Ιμίων που κατέληξε στον άδικο αλλά περήφανο χαμό των αξιωματικών Καραθανάση, Βλαχάκου και Γιαλοψού, στοιχειώνουν ακόμα το μυαλό μας. Ακόμα κι όταν οι αδυσώπητοι ρυθμοί της καθημερινότητας και η επιλεκτική «αμνησία» των μέσων ενημέρωσης παραγκωνίζουν, σχεδόν αποσιωπούν τέτοιες επετείους, πάντοτε θα υπάρχουν γύρω μας, δίπλα μας, άνθρωποι που θα μας τις θυμίζουν γιατί αυτοί συνεχίζουν να μην λησμονούν εκείνα τα γεγονότα, να απορούν για τις εξελίξεις, να πονούν για το τελικό τους αποτέλεσμα.

Μετά την επιτυχημένη έκδοση ομολόγου με το γιγάντιο επιτόκιο του 6.2% (άραγε γιατί δανειστήκαμε 3 δις επιπλέον των αρχικά ζητούμενων, εάν έχουμε ειλικρινή εμπιστοσύνη στο πρόγραμμα σταθερότητας της κυβέρνησης και δεν αναμέναμε τη σταδιακή αποκλιμάκωση των spreads σε σύντομο χρονικό διάστημα, εφόσον όντως γίνουν εμφανή τα πρώτα θετικά αποτελέσματα) και τη φημολογία για ενδεχόμενη εμπλοκή του Κινεζικού κράτους με αγορά ενός σημαντικού πακέτου ομολόγων (αξίας από 5 έως 25 δις ευρώ) με αντάλλαγμα τη συμμετοχή τους στην Εθνική Τράπεζα ή τον ΟΣΕ, υπήρξαν δυο αυτόματες αλληλεξαρτούμενες αντιδράσεις. Από την μια, υπήρξε μια γενικευμένη αντίδραση στην προοπτική εισόδου του «Κίτρινου» οικονομικού πυρετού στην Ευρωπαϊκή οικονομία, όχι μόνο μέσω της αγοράς μέρους του χρέους Ευρωπαϊκών χωρών, Από την άλλη, η αρχικά μουδιασμένη αντίδραση των εταίρων μας στις εξαγγελίες των προθέσεων της κυβέρνησης μετουσιώθηκε με αξιοπρόσεκτη ένταση, σε υποστήριξη των Ελληνικών προσπαθειών με δηλώσεις και διαρροές για πιθανή οικονομική στήριξη της χώρας (προείσπραξη κοινοτικών κονδυλίων, ενίσχυση μέσω της Ευρωπαϊκής τράπεζας επενδύσεων, διμερή δανεισμό, κοινοπρακτικό δανεισμό και έκδοση κοινού ευρω-ομολόγου με ελκυστικό επιτόκιο).

Το τελευταίο διάστημα διακινούνται πολύ συχνά, ιδιαίτερα από διαπρεπείς οικονομολόγους του εξωτερικού, συγκρίσεις ανάμεσα στη χρεοκοπία της Αργεντινής το 2001 και των σύγχρονων Ελληνικών δημοσιονομικών προβλημάτων, επιχειρώντας να πείσουν τους πολίτες, αλλά κυρίως να καθοδηγήσουν τις αγορές που μονίμως κι εναγωνίως αναζητούν καινούρια βάση για κερδοσκοπικά παιχνίδια, ότι οι δυο περιπτώσεις έχουν πολλά κοινά στοιχεία, οπότε η χώρα μας σχεδόν νομοτελειακά οδηγείται προς την πτώχευση (κατά τον νομπελίστα κ.Ρουμπινί μπορεί να έχει ήδη συμβεί). Αυτή η εμμονή την αντιπαραβολή των δυο καταστάσεων, σε διαφορετικό χωροχρόνο & οικονομικό περιβάλλον μου θυμίζει, κατ’ αντιστοιχία, προσπάθεια ταύτισης του ταγκό με το μπάλλο. Είναι φυσικά και οι δύο, παραδοσιακοί χοροί των χωρών τους, εμπεριέχουν μια ξεχωριστή ένταση, δυναμισμό και συναισθηματική φόρτιση, όταν τους βλέπεις να χορεύονται με περισσή χάρη από δυο άτομα, αλλά όλα αυτά δεν τους κάνουν ταυτόσημους, συνεχίζουν να έχουν κεφαλαιώδεις διαφορές, στο βηματισμό, την ανάπτυξη, την εξέλιξη τους.

Ο Αντώνης Σαμαράς με τις πρόσφατες ανακοινώσεις του για την ανάγκη να διαβεί η κοινωνίας μας στο επόμενο επίπεδο δημοκρατικής, κοινωνικής και πολιτικής εξέλιξης, κήρυξε ουσιαστικά την έναρξη της Νέας Μεταπολίτευσης. Έδωσε όμως ταυτόχρονα και επίσημα το έναυσμα για την μετεξέλιξη της Νέας Δημοκρατίας στην σύγχρονη, δημοκρατική πατριωτική, οικονομικά φιλελεύθερη και κοινωνικά ευαίσθητη παράταξη που έχει ανάγκη η νέα εποχή που ανοίγεται μπροστά μας.

Για όσους έχουν ουσιαστική επαφή με την Ελληνική ύπαιθρο, γνωρίζουν τα διαχρονικά προβλήματα του αγροτικού πληθυσμού αλλά και το συνολικότερο ζήτημα της περιφερειακής ανάπτυξης και της αδυναμίας, θεμελιώδους αποκέντρωσης του κρατικού μηχανισμού, διάχυσης αρμοδιοτήτων, ανάδειξης ιδιαιτεροτήτων και ευκαιριών μετεξέλιξης των τοπικών κοινωνιών. Γνωρίζουν καλά τις δυσκολίες, συχνά ανυπέρβλητες, τις αντιξοότητες και το ευμετάβλητο της γεωργικής και κτηνοτροφικής παραγωγής, το μεγάλο συνεχιζόμενο κύμα εσωτερικής αστυφιλίας, κυρίως των μορφωμένων νέων ανθρώπων, αλλά και μετανάστευσης στο εξωτερικό πολλών ανειδίκευτων συμπολιτών μας.

Η χθεσινή ομιλία του Προέδρου της ΝΔ στην Κ.Ε. του κόμματος, αποτελεί μια θεμελιώδη στιγμή στην ιστορία της παράταξης και μια κορυφαία συγκυρία για την εξέλιξη και πρόοδο της κοινωνίας μας. Από αυτό το σημαντικό κομματικό βήμα, ο Αντώνης Σαμαράς κήρυξε ουσιαστικά και επίσημα την έναρξη αναγέννησης της παράταξης και μετασχηματισμού της Ελληνικής κοινωνίας. Στην πολιτικά εξαιρετικά σημαντική και κοινωνικά επωφελής, σε επίπεδο συνοχής και αλληλεγγύης, περίοδο της Μεταπολίτευσης, στη διάρκεια της οποίας, με τις όποιες διαχρονικά λάθος επιλογές, τις καθυστερήσεις, τις ανακολουθίες, τις φοβίες και τις υποχωρήσεις, η χώρα έκανε βήματα προόδου, κυρίως εκμεταλλευόμενη την είσοδο μας στη Ε.Ε. και δυο δεκαετίες αργότερα και στον σκληρό πυρήνα της ΟΝΕ, αλλά και εξομάλυνσης ιστορικών πολιτικοκοινωνικών διαχωρισμών και βελτίωσης των υποδομών και του συνολικού βιοτικού επιπέδου των πολιτών.

Η αναφορά του Αντώνη Σαμαρά, μιλώντας στους Οννεδίτες, στην ανάγκη Νέας Μεταπολίτευσης μέσα από μια δημοκρατική, ειρηνική επανάσταση επαναφέρει πιο άμεσα, πιο επιτακτικά τη συζήτηση για την ανάγκη εκ βάθρων ανασυγκρότησης της παράταξης τόσο σε οργανωτικό όσο και σε ιδεολογικό επίπεδο. Η ιστορική συγκυρία είναι εξαιρετική, εν μέσω οικονομικής κρίσης, αμφισβήτησης των αυτορυθμιζόμενων αγορών, της ανάγκης για ένα ευέλικτο με εποπτικό ρόλο κράτος, του εκσυγχρονισμού στη διάρθρωση των κομματιών μηχανισμών και του ρόλου του πολίτη σε αυτές τις διεργασίες, δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες για να αναδυθεί ένα εντελώς καινούριο μοντέλο διαχείρισης των δημοσίων πραγμάτων, οδηγώντας στον εμπλουτισμό και τη μετεξέλιξη των ανατροπών που έφερε η μεταπολίτευση του 1974.

Οι ανακοινώσεις του Αντώνη Σαμαρά σχετικά με τις θέσεις της ΝΔ στο ευαίσθητο θέμα της χορήγησης υπηκοότητας στους μετανάστες και οι αναφορές του στο ζήτημα λίγες ημέρες μετά, στην ομιλία του στους Οννεδίτες, φαίνεται ότι συνέλαβε το ΠΑΣΟΚ απροετοίμαστο να αντιδράσει σε μια συγκροτημένη άποψη που λαμβάνει υπόψη της όλες τις παραμέτρους και τις ιδιοτυπίες του Ελληνικού περιβάλλοντος. Αυτό έγινε εμφανές τόσο από την παραπλανητική, ψευδή αναφορά Παπανδρέου στην υποτιθέμενη άρνηση της ΝΔ στη χορήγηση ιθαγένειας σε παιδιά μεταναστών, όσο και από την προσπάθεια Ραγκούση να μας πείσει ότι το Γερμανικό μεταναστευτικό μοντέλο έχει σημαντικές διαφορές από τις προτάσεις Σαμαρά (στην ουσία δεν είναι τόσο καθοριστικές οι διαφορές), λες και η αναφορά του προέδρου ης ΝΔ στο συγκεκριμένο μοντέλο έγινε με διάθεση και όρους ταύτισης που προφανώς δεν μπορούν να γίνουν ανάμεσα σε δυο χώρες με διαφορετική γεωπολιτική θέση, σύσταση μεταναστευτικού σώματος, όγκου μεταναστών, οικονομικής δύναμης και κοινωνικών αντοχών απορρόφησης κλπ.

Η οικονομική κρίση περνάει στην πιο ώριμη της φάση και σε πολλές χώρες, μετά τις προσπάθειες στήριξης των αγορών τους, έχουν εμφανισθεί αρχικά, ελπιδοφόρα σημάδια ανάκαμψης που δεν σηματοδοτούν υποχρεωτικά και την άμεση έξοδο από τη στενωπό, πόσο δε μάλλον που η έστω και σχετική επαναφορά στη προγενέστερη κατάσταση θα αργήσει να πραγματοποιηθεί και θα συνοδευτεί από αναπόφευκτες, επώδυνες συνέπειες όπως η δραματική αύξηση της ανεργίας και η μείωση της κατανάλωσης. Με την άνεση της σχετικής απόστασης από την αρχική περίοδο της δημιουργίας του φαινομένου, θα θέλαμε να προσεγγίσουμε τις σχολές σκέψεις πάνω την ανάλυση των αιτιών της κρίσης και του τρόπου αντιμετώπισης της, κρίνοντας κι από τα αποτελέσματα της καθεμιάς, εκεί που χρησιμοποιήθηκαν, αλλά και τους περιορισμούς στην πρακτική άσκηση τους. Το κυριότερο όμως είναι να δούμε την συμβατότητα αυτών των προτύπων με την Ελληνική πραγματικότητα και κατά πόσο οι λύσεις που συζητούμε έχουν ουσιαστικές αναφορές σε αυτά τα μοντέλα.

Με αυτή την χαρακτηριστική και εύλογη φράση, στην παραφορά του λόγου του και προσπαθώντας να περιγράψει την κατάσταση που παρέλαβε από τη ΝΔ, χρησιμοποιώντας όμως ενεστώτα χρόνο, ο Παπανδρέου μας χάρισε έναν ανεπανάληπτο και εξαιρετικά επιτυχημένο τίτλο για να περιγράψουμε το συμπέρασμα από την ομιλία του για τον απολογισμό των έως τώρα πεπραγμένων της κυβέρνησης του. Ενισχυτικά σε αυτή την αίσθηση που μας άφησαν τα λεγόμενα του, ήρθαν σήμερα και οι ανακοινώσεις σχετικά με τους στόχους του προγράμματος σταθερότητας και ανάπτυξης της χώρας. Ποια είναι τα συμπεράσματα της εικόνας που έχει ο πρωθυπουργός για το παραγόμενο έργο στις πρώτες 100 μέρες διακυβέρνησης, ποιοι οι άμεσοι στόχοι του και πόσο μας διαφώτισε για το σχέδιο και τον προγραμματισμό πραγμάτωσης τους; Όπως δήλωσε κι ο Αντώνης Σαμαράς «το πρόβλημα δεν είναι οι μέρες που χάθηκαν αλλά αυτές που έρχονται»

Αύριο συμπληρώνονται οι 100 πρώτες ημέρες διακυβέρνησης της χώρας από το ΠΑΣΟΚ και τον Γ. Παπανδρέου και φυσικά έχουν αρχίσει οι κάθε είδους απολογισμοί για τις προθέσεις, τους στόχους και τα αποτελέσματα των ακολουθούμενων πολιτικών σε αυτό το διάστημα. Ας επιχειρήσουμε μια αποτίμηση του παραγόμενου ανά τομέα έργου, με βάση τις πράξεις κι όχι τις εξαγγελίες πολλές εκ των οποίων αναμένεται ακόμα η πραγματοποίηση. Ευελπιστούμε πάντως, για το καλό του τόπου οι επόμενες 100 ημέρες να έχουν πιο θετικό ισοζύγιο.

Αυτό το απλό σύνθημα χρησιμοποιήθηκε πριν από κάποια χρόνια, για να παρακινήσει τους Έλληνες ώστε να ζητήσουν με μεγαλύτερη επιμονή και συνέπεια την έκδοση αποδείξεων. Τα αποτελέσματα φυσικά και δεν ήταν τα καλύτερα, αφού οι κυβερνώντες δεν μπορούσαν ή δεν ήθελαν να συνειδητοποιήσουν ότι οι προσκλήσεις σε δράση στηριγμένες στο συλλογικό θυμικό και το φιλότιμο σπάνια αποδεικνύονται επιτυχημένες, εκτός κι αν αφορούν ζητήματα εθνικής υπερηφάνειας ή υπάρχει απτό προσωπικό όφελος. Κι αυτό συμβαίνει γιατί διαχρονικά η πλειοψηφία των Ελλήνων, πέρα από πολιτικές πεποιθήσεις, δεν δείχνει καμιά διάθεση να εξυπηρετήσει τους στόχους ενός κράτους που θεωρεί αναποτελεσματικό και μη ανταποδοτικό.

Οι ανακοινώσεις της κυβέρνησης για αναθεώρηση του προγράμματος σταθερότητας, ώστε το δημοσιονομικό έλλειμμα να μειωθεί κάτω του 3% σε 3 αντί για 4 χρόνια, όπως είχε αρχικά σχεδιασθεί χωρίς βέβαια την έγκριση των Ευρωπαίων αξιωματούχων, αν δεν αποδοθούν αποκλειστικά στις ισχυρές πιέσεις των εταίρων μας που δεν μπορούσαν να δώσουν στην Ελλάδα μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα επίτευξης των στόχων από αυτόν που δόθηκε και σε άλλες χώρες με ανάλογα προβλήματα (παρ’ όλες τις περί του αντιθέτου μεγαλόσχημες, υπερφίαλες δηλώσεις Παπανδρέου), θα πρέπει να εκληφθούν ως ένα θαύμα οικονομικής πολιτικής, αφού μόνο με κάποια απρόσμενη Θεία Επιφώτιση θα μπορούσε να εξηγηθεί η απότομη συνειδητοποίηση ότι κάποια μέτρα μπορούν να αποδώσουν νωρίτερα ένα ποσό της τάξης των 5 δις ευρώ. Ειλικρινά θα ήθελα να ενημερωθούμε για το ποια είναι αυτά τα μέτρα που θα απέδιδαν επιπλέον 5 δις (πέραν των 20 που θα είχαν συλλεχθεί έως τότε) την τελευταία χρονιά διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, εν όψει μάλιστα της επερχόμενης εκλογικής αναμέτρησης και της αίσθησης του πολιτικού κόστους που οδηγεί μάλλον στην απάθεια και την απραξία παρά στην εντατικοποίηση των πολιτικών κινήσεων.

Οι αναφορές Σαμαρά στη διάρκεια της εσωκομματικής εκλογής στις αξίες και τα ιδανικά της παράταξης για τα οποία οφείλουμε να είμαστε υπερήφανοι, υπήρξε ένας από τους βασικούς παράγοντες που συνετέλεσαν στην τελική επικράτηση του. Μετά από τη συντριπτική ήττα και την ηθική απαξίωση που υπήρξε στην κοινωνία για τη ΝΔ, λόγω των γνωστών συμπεριφορών συγκεκριμένων στελεχών, οι επισημάνσεις Σαμαρά για τη διαχρονική δυναμική αυτών των ιδεών, που έχουν επικρατήσει παγκοσμίως, αποτέλεσε το ερέθισμα εκείνο που υποδαύλισε στις καρδιές χιλιάδων οπαδών του κόμματος, την ανύψωση του ηθικού και την ανάκτηση της πληγωμένης αξιοπρέπειας.

Οι γενικόλογες προεκλογικές υποσχέσεις του ΠΑΣΟΚ, για ένα δικαιότερο φορολογικό σύστημα, ακούστηκαν ευχάριστα στα αυτιά μεγάλης μερίδας συμπατριωτών μας, που υπέθεσαν ότι αυτό θα οδηγούσε σε ουσιαστικές ελαφρύνσεις των μικρομεσαίων εισοδημάτων με ευεργετική επίδραση και στην αναθέρμανση της αγοράς. Επειδή όμως η συνολική εικόνα δίνει τις πραγματικές διαστάσεις όλων των συνιστωσών μιας κατάστασης, οι μέχρι στιγμής ανακοινώσεις, ενίοτε μόνο προθέσεων, σχετικά με τη φορολογικά μέτρα, οφείλουν αν αναλυθούν στο πλαίσιο της συνολικότερης οικονομικής πολιτικής.

Αναφερθήκαμε χθες επιγραμματικά στα δυο βασικά μοντέλα μεταναστευτικής πολιτικής που ακολουθούνται στην Ευρώπη το Γαλλικό και το Γερμανικό. Ας δούμε λοιπόν πιο διεξοδικά τη λογική τους και τις διαδικασίες που προκρίνουν για τη χορήγηση υπηκοότητας σε μη γηγενείς πολίτες, και το τι μπορούμε να διδαχθούμε από αυτές τις προτάσεις, ώστε να χρησιμοποιηθούν κι από εμάς, πιθανότατα προσαρμοσμένες στα Ελληνικά δεδομένα. Πριν από αυτό όμως επιτρέψτε μας λίγα λίγο και για τον τρόπο που η Βρετανία διαχειρίστηκε το μεταναστευτικό κύμα, αν και κατά την άποψη μου, πολύ μικρή σχέση έχει τόσο κοινωνική διαστρωμάτωση όσο και η ιστορική διαδρομή των δυο χωρών.

Η κυβέρνηση κατάφερε να ανοίξει ένα εξαιρετικά σημαντικό θέμα, με τον ίδιο επιπόλαιο, αποσπασματικό και αντιφατικό τρόπο που αντιμετώπισε και άλλα κορυφαία ζητήματα όπως τα δημοσιονομικά της χώρας, η φορολογική πολιτική, η πράσινη ανάπτυξη κλπ, προτείνοντας για μια ακόμα φορά, ένα νεφελώδες συνονθύλευμα ιδεών, που το μόνο που κατάφερε είναι να δημιουργήσει κοινωνικές αντιδράσεις και απορίες για το χρόνο και το ύφος που ανακινήθηκε το θέμα.

Οι ομιλίες Παπανδρέου και Σαμαρά, στη συζήτηση στη Βουλή για τον προϋπολογισμό, απέδειξαν εμφανέστερα, τη διαφορά πολιτικής αντίληψης και ιδεολογικής προσέγγισης των δυο αρχηγών.

Τα απογοητευτικά αποτελέσματα της Διάσκεψης της Κοπεγχάγης, μας απέδειξαν για μια ακόμα φορά, το πόσο ετεροβαρής μπορεί να αποδειχθεί η παγκοσμιοποίηση όταν οι κανόνες που τη διέπουν ουσιαστικά επιβάλλονται από τους οικονομικά & πολιτικά ισχυρούς στους θεωρητικά και πρακτικά αδύναμους.

Τα πρόσφατα γεγονότα με τις τουρκικές προκλήσεις στο πεδίο βολής της Άνδρου και την ανακήρυξη του Κουρδικού κόμματος της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης ως παράνομου, είναι το έναυσμα για μια προσέγγιση στο παρόν και το μέλλον του γειτονικού μας έθνους.

Η Τουρκία αποτελεί σήμερα ίσως τον σημαντικότερο γεωπολιτικό σύμμαχο των ΗΠΑ στο χώρο του μουσουλμανικού κόσμου, παρά τις όποιες παροδικές διαφωνίες υπήρξαν μεταξύ τους στο παρελθόν. Επιθυμεί να λειτουργήσει ως καταλύτης και εξισορροποιητικός παράγοντας ανάμεσα στο μουσουλμανικό κόσμο και το δυτικό μοντέλο ανάπτυξης και διαβίωσης. Μπορεί να φαντάζει οξύμωρο μια χώρα σε ευθεία σύγκρουση με τον παραδοσιακότερο σύμμαχο των ΗΠΑ., το Ισραήλ, να αποτελεί την προμετωπίδα στον αγώνα για αλλαγή στον τρόπο διοίκησης των χωρών της Μέσης Ανατολής, αλλά ποιος άλλος θα μπορούσε να αναλάβει αυτό το ρόλο. Οι Τούρκοι διαθέτουν κοινές παραδόσεις και στενές σχέσεις φιλίας με αρκετές από τις άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής.

Αν και τα νέα φορολογικά μέτρα θα ανακοινωθούν εκτενώς αργότερα, θα επιχειρήσουμε μια πρώτη «δίκη» προθέσεων. Κανείς δεν διαφωνεί με ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα, ώστε να συνεισφέρει ο καθένας βάσει των δυνατοτήτων του. Υπάρχει όμως εντελώς διαφορετική αντίληψη για τον τρόπο που αυτό επιτυγχάνεται. Ας δούμε λοιπόν τους πιθανότερους στόχους της κυβερνητικής φορολογικής πολιτικής και την αποτελεσματικότητα τους.

Θα επιχειρήσουμε μια πρώτη αποτύπωση των κυβερνητικών κινήσεων στον οικονομικό τομέα, ιδιαίτερα στο επίπεδο της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας, που αποτελεί προαπαιτούμενο για τη διεύρυνση της διανεμόμενης «πίτας» και των επιλογών ασκούμενης κοινωνικής πολιτικής.