Η αγωνιώδης προσπάθεια της κυβέρνησης να πείσει ότι ήταν δικαιολογημένοι οι πανηγυρισμοί της για το αποτέλεσμα της Συνόδου κορυφής και η άμεση διάψευση τους από τις αρνητικές αντιδράσεις των αγορών (άνοδος των επιτοκιών δανεισμού, μειωμένο ενδιαφέρον για τις εκδόσεις μας) θύμισαν την απογοήτευση που αντιμετωπίζουν τα αθλητικά σωματεία που θεωρούν ότι κατήγαγαν περιφανή νίκη επειδή προηγούνται στη βαθμολογία του πρωταθλήματος στη μέση της περιόδου, αλλά τελικά δεν γεύονται τη χαρά της τελικής επικράτησης. Οι αγορές και οι δηλώσεις των αξιωματούχων του ΔΝΤ σκιαγράφησαν το περίγραμα των μελλοντικών κινήσεων μας. Θετικές εξελίξεις θα υπάρξουν εφόσον προχωρήσουν ταχύτατα και αποτελεσματικά οι απαιτούμενες διαρθρωτικές αλλαγές. Την ίδια στιγμή η Ελληνική οικογένεια προετομάζεται για την Ανάσταση με τις επιπτώσεις των κυβερνητικών μέτρων να αρχίζουν να γίνονται αισθητά στην καθημερινότητα της. Οι περικοπές στο δώρο του Πάσχα, το αυξημένο μεταφορικό κόστος και οι άνοδος των τιμών σε βασικά προϊόντα αφήνουν ανεξίτιλα τα σημάδια τους στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Ας δούμε λοιπόν αναλύτικότερα τους τομείς αναγκαίων μεταρρυθμίσεων αλλά τις έως τώρα κυβερνητικές επιλογές και τα μελλοντικά σχέδια.

Μια ατυχής, ρατσιστική έκφραση ενός επίλεκτου στρατιωτικού σώματος και ο θάνατος ενός νεαρού Αφγανού μετανάστη από το τυφλό τρομοκρατικό χτύπημα κάποιων ανεγκέφαλων που τοποθέτησαν εκρηκτικό μηχανισμό σε κάδο απορριμμάτων, ήταν αρκετά για προσπαθήσουν κάποιοι κυβερνητικοί παράγοντες να αναδείξουν ένα ανύπαρκτο κλίμα εθνικιστικής έξαρσης που δεν αντιπροσωπεύει την Ελληνική πραγματικότητα. Στην κρισιμότερη οικονομική καμπή της μεταπολίτευσης και με αλυσιδωτές διεθνείς εξελίξεις που συνθέτουν ένα περίπλοκο και συνάμα αμφίβολο για τα εθνικά μας ζητήματα περιβάλλον, εμείς επιλέγουμε να αναλωνόμαστε σε ένα κυνήγι «μαγισσών» που ελάχιστα αντικατοπτρίζει τον σημερινό προβληματισμό των πολιτών.

Μια μέρα μετά τη συμφωνία για τη δυνατότητα οικονομικής στήριξης σε όσες χώρες αδυνατούν να δανειστούν από τις αγορές, τις δηλώσεις Τρισέ με τις αμφιβολίες του για τη λειτουργικότητα και το μήνυμα της συμμετοχής του ΔΝΤ στη διαχείριση αυτού του μηχανισμού, αλλά και την προγενέστερη της Συνόδου πιστοποίηση του ότι τα Ελληνικά ομόλογα θα γίνονται δεκτά ως εγγύηση για τη χορήγηση δανείων στις Ελληνικές τράπεζες, ανεξαρτήτως επιπέδου αξιολόγησης των διαφόρων οικονομικών οίκων, οι αγορές δεν δείχνουν ιδιαίτερα θετική αντιμετώπιση στις εξελίξεις. Τα spreads μειώθηκαν ελάχιστα στις 302 μονάδες βάσεις, στα επίπεδα δηλαδή που δανειστήκαμε την τελευταία φορά που το επιχειρήσαμε, και μεγάλοι όμιλοι όπως η Goldman Sachs αποσύρει τις τοποθετήσεις της στην ισχυροποίηση του ευρώ έναντι του δολαρίου, εκτιμώντας ουσιαστικά ότι είναι πιθανότερη μια περαιτέρω διολίσθηση του ευρώ.

Οι εξαγγελίες Σαμαρά στο Προσυνέδριο της Θεσσαλονίκης για ριζικές αλλαγές και τομές στην οργανωτική δομή του κόμματος, τη συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων, τον αναβαθμισμένο ρόλο των νέων ανθρώπων, την αναγνώριση της συμβολής των νέων μελών και την αξία του διαδικτύου στη διαμόρφωση του σύγχρονου πολιτικού λόγου, ενθουσίασαν το ακροατήριο του Βελλίδειου και έκαναν τον σπόρο της ελπίδας που φύτεψε στις καρδιές χιλιάδων ανθρώπων η εκλογή Σαμαρά, να αρχίζει να ανθίζει. Μια από τις βασικές επιταγές όσων πίστεψαν στην ανάδειξη του στην προεδρία της ΝΔ, ήταν η εκ βάθρων αναδιάρθρωση των κομματικών μηχανισμών με ενεργότερο ρόλο σε όλα τα μέλη με την ταυτόχρονη προώθηση νέων, άφθαρτων στελεχών από την κοινωνία με ανανεωμένο λόγο και ύφος ικανού να εμπνεύσει και πάλι την εμπιστοσύνη των ευρύτατων λαϊκών στρωμάτων που πίκρανε και πλήγωσε με συγκεκριμένες κυβερνητικές πρακτικές. Ας δούμε λοιπόν αναλυτικότερα τις 13 τομές αλλά και τις λιγοστές ενστάσεις επί αυτών.

Μερικές μόνο μέρες μετά την ανακοίνωση του φορολογικού νομοσχεδίου από την κυβέρνηση και δυστυχώς δείχνει παρά κάποιες θετικές παρεμβάσεις που εμπεριέχει, να κινείται σε σημαντικό βαθμό στη γνωστή λογική των τελευταίων επιλογών του ΠΑΣΟΚ. Αναποφασιστικότητα, βιασύνη, αντιφάσεις, κεκαλυμμένες και μη αδικίες, στρεβλώσεις, αντιεπενδυτική λογική. Ενώ θα πρέπει να ομολογήσουμε ότι εισάγονται με πολύχρονη καθυστέρηση ρυθμίσεις αναγκαίες για τον εξορθολογισμό της αγοράς (εισαγωγή ΦΠΑ σε όλες τις δραστηριότητες, ευρεία εγκατάσταση ταμειακών μηχανών, συναλλαγές μέσω τραπεζικών λογαριασμών, ηλεκτρονικά τιμολόγια, έλεγχος ενοομιλικών και τριγωνικών συναλλαγών με εξωχώριες εταίριες), πολλές από τις ρυθμίσεις που αφορούν πιο άμεσα ζητήματα, για την ιδιαίτερη «στενή» πλέον οικονομική κατάσταση του μέσου πολίτη, είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικές.

Συμπληρώθηκαν περισσότερες από 100 ημέρες από την κομβική για την πορεία της ΝΔ διαδικασία εκλογής ηγεσίας από την κοινωνία που με την αθρόα συμμετοχή πολιτών σηματοδότησε την απαρχή μιας νέας εποχής για την Ελληνική Κεντροδεξιά. Ήταν το έναυσμα για εντονότερη ενεργοποίηση του κόσμου στο πολιτικό γίγνεσθαι, μια σπίθα ελπίδας για πιο διαδραστική σχέση ανάμεσα στον πολίτη και τους εκπροσώπους του, ουσιαστικότερη συλλογική συνεισφορά στο παραγόμενο πολιτικό αποτέλεσμα. Η εκλογή Σαμαρά ήρθε σαν φυσικό επακόλουθο αυτής της κινηματικής διάθεσης επανακαθορισμού των ρόλων και διάλυσης των κλειστών μηχανισμών που απέκλειαν την ανάδειξη δημιουργικών δυνάμεων λειτουργώντας ως ασπίδα προστασίας κεκτημένων (γνήσια αποτύπωση της αντιδραστικής νοοτροπίας μας απέναντι στην εξέλιξη).

Όταν μια κυβέρνηση συνδυάζει τα χαρακτηριστικά των αποδημητικών πουλιών, αστάθεια και περιοδικότητα στη συμπεριφορά με βάση τις συνθήκες, και των κορακιών, επιθετικότητα και διάθεση λεηλασίας, το αποτέλεσμα για τους πολίτες είναι ένα εξαιρετικά ιδιαίτερο, εκρηκτικό μίγμα πολιτικής με αντιφατικά και πιθανότατα επικίνδυνα αποτελέσματα. Από τη μια το ταξίδι κι οι επαφές με ξένους ηγέτες του Γ.Παπανδρέου κι σπό την άλλη οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες στο εσωτερικό της χώρας (ψήφιση νόμου για χορήγηση ιθαγένειας σε μετανάστες, προσπάθεια προώθησης τροπολογίας για αυθαίρετη πρωθυπουργική εκχώρηση σε ξένες εταιρίες μελέτες Εθνικών θεμάτων), καταδεικνύουν ολοφάνερα τη διαχειριστική αντίληψη του ΠΑΣΟΚ και την αμετανόητη πολτική φιλοσοφία του δημαγωγικού καιροσκοπισμού που το διέπει.

Προκάλεσε τεράστια εντύπωση η στάση του Γ.Καρατζαφέρη να στηρίξει τόσο απροκάλυπτα και εμφατικά, το νέο πακέτο επώδυνων, αντιλαϊκών μέτρων Παπανδρέου και άνοιξε έναν κύκλο συζητήσεων για τα προφανή η μη κίνητρα αυτής της πολιτικής επιλογής. Λίγες ημέρες μετά, έδωσε την πρώτη της τηλεοπτική συνέντευξη η Ντόρα Μπακογιάννη. Δυο φαινομενικά ασύνδετα μεταξύ τους γεγονότα, που αξίζουν όμως πιο ενδελεχή και ευρύτερης οπτικής προσέγγιση.

Τα συνεχή υπονοούμενα Παπανδρέου για επαπειλούμενη προσφυγή στο ΔΝΤ και η επιμονή της Γερμανίας, μετά τις τελευταίες δηλώσεις Μέρκελ, να μην θεωρεί κρίσιμη την οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, που συνεχίζει να δανείζεται με διπλάσια επιτόκια από αυτά που δικαιολογούν τα θεμελιώδη οικονομικά της στοιχεία, δημιουργούν ένα ιδιαίτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο θα πρέπει να πορευτούμε το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Αν αποδειχθεί ότι η απλή ικανοποίηση που εκφράζουν οι Ευρωπαίοι για τη συμμόρφωση της χώρας στις επιταγές των πολιτικών του ξεπερασμένου οράματος της Λισσαβόνας δεν συνοδευτεί άμεσα με συγκεκριμένες πολιτικές οικονομικής στήριξης όπως η χορήγηση εγγυήσεων από μεγάλους τραπεζικούς ομίλους, και τα spreads των Ελληνικών ομολόγων συνεχίσουν να κυμαίνονται στα γνωστά δυσθεώρητα ύψη, η αβάσταχτη επιπρόσθετη επιβάρυνση σε συνδυασμό με την εντασσόμενη ύφεση θα οδηγήσει αναπόφευκτα στην ανάγκη λήψης νέων μέτρων. Όπως ήδη έχουμε αναλύσει η εμπλοκή του ΔΝΤ μπορεί να προσφέρει «ζεστό», φθηνό χρήμα, οι συνολικότερες όμως μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο κύρος της χώρας, την αξιοπιστία, την προοπτική, την διαπραγματευτική θέση της, το μελλοντικό κόστος δανεισμού από τις αγορές, τις συμμαχίες μας, μετατρέπουν αυτή την επιλογή σε στρατηγικό λάθος χειρισμό.

Μετά και τις τελευταίες κοινές δηλώσεις Μέρκελ – Παπανδρέου αλλά και τις τοποθετήσεις του προέδρου της ΕΚΤ κ.Τρισέ, έγινε ξεκάθαρο ότι όσο κι αν υπάρχουν καλές προθέσεις για συνεργασία στην καταπολέμηση των κερδοσκοπικών πιέσεων σε χώρες της Ε.Ε., οι συγκεκριμένες δράσεις αργούν να πραγματοποιηθούν και πιθανότατα θα ακολουθηθούν μόνο στην περίπτωση που παρόλη τη λήψη σκληρών δημοσιονομικών μέτρων δεν υπάρξει σταδιακή, ουσιαστική αποκλιμάκωση των όρων δανεισμού από τις διεθνείς αγορές.

Η πλήρης ανατροπή των προεκλογικών υποσχέσεων του ΠΑΣΟΚ απέδειξε περίτρανα για πολλοστή φορά, την αναξιοπιστία των δεσμεύσεων που αναλαμβάνουν τα κόμματα προεκλογικά. Ιδιαίτερα οι αντιπολιτεύσεις που προσβλέπουν υπερκεράζοντας τις κυβερνητικές θέσεις στην κατάκτηση της εξουσίας, με περισσή ευκολία προσφέρουν δώρα και καθρεφτάκια στους ιθαγενείς, και εκμεταλλεύονται είτε την ευκολοπιστία κάποιων κοινωνικών και ηλιακών ομάδων είτε την σύμφυτη με την ανθρώπινη φύση ανάγκη ενός οράματος για μια καλύτερη ποιότητα ζωής, ακόμα κι όταν αυτό είναι προδήλως προσχηματικό και εφήμερο.

Πριν την οποιαδήποτε εξειδίκευση των συγκεκριμένων προτάσεων, είναι βασικό για μια ακόμα φορά να τονίσουμε ότι, όσο κι αν κάποιοι μονεταριστές θεωρούν την οικονομία, ασκήσεις οικονομετρίας και μαθηματικών αναλύσεων, η πραγματικότητα αποδεικνύει ότι οι πολίτες όπως και οι αγορές δεν είναι ορθολογιστικές μηχανές συνεχούς αναζήτησης του ιδανικού. Οι πολίτες ζουν μέσα σε ένα σύστημα αποχαυνωτικού, μιντιοκρατικού μάρκετινγκ που τους ωθεί στη συναισθηματική εξάρτηση από την προσπάθεια επίτευξης μιας πλασματικής εικόνας, και οι αγορές λειτουργούν ανάμεσα στις αυτοεκπληρούμενες προφητείες κερδοσκοπικών κύκλων και τις διπλωματικές στοχεύσεις των κυβερνήσεων. Όταν η πίστη και η εμπιστοσύνη, στις διαδικασίες και τους κανόνες της πολιτικής, της κοινωνίας και της αγοράς, κλονίζεται οι συνέπειες είναι πολλαπλασιαστικά αρνητικές. Η Συμπεριφορική οικονομική θεωρία έδωσε διέξοδο στην αφυδατωμένη νεοφιλελεύθερη θεωρητικολογία, όπως πολύ παραστατικά περιγράφει και το ακόλουθο παλαιό αλλά εξαιρετικά επίκαιρο άρθρο «Η οικονομία θέλει και τον ψυχολόγο της» http://archive.enet.gr/online/online_issues?pid=61&dt=12/02/2002&id=99666140

Ο κ.Χρυσοχοϊδης έδρεψε δάφνες και αναδείχθηκε πολιτικά σε κορυφαία προσωπικότητα μετά τη σύλληψη μελών της 17 Νοέμβρη, επί υπουργίας του στο Δημοσίας Τάξεως, λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 στην Αθήνα. Η εξάρθρωση της οργάνωσης, ή τουλάχιστον αυτό που θεωρήθηκε ως εξάρθρωση, του προσέφερε σε μια κρίσιμη στιγμή με τα διεθνή φώτα στραμμένα μονίμως στη χώρα μας, τη δυνατότητα να προβληθεί ταχύτατα τόσο εσωτερικά όσο και στο εξωτερικό, αποκτώντας ένα κύρος και μια αξιοπιστία που τον ξεχώριζαν στην συνείδηση των πλατιών λαϊκών μαζών για τη μεθοδικότητα και αποτελεσματικότητα του.

Έντονες είναι οι αντιδράσεις για το απρεπές εξώφυλλο και το εμπαθές άρθρο του Γερμανικού περιοδικού Focus. Η απεικόνιση της Αφροδίτης της Μήλου με την προσβλητική χειρονομία και η περιγραφή των Ελλήνων με τα μελανότερα χρώματα, δικαίως ξεσήκωσαν θύελλα διαμαρτυριών. Ποιοι είναι οι λόγοι αυτής της αήθους επίθεσης εναντίον της χώρας μας; Η ανάγκη εκμετάλλευσης της επικαιρότητας για αύξηση της κυκλοφορίας; Η γενικευμένη αρνητική στάση των Γερμανών στην πρωτοβουλία στήριξης της οικονομίας μας; Η εμπάθεια και τα συμπλέγματα κάποιων που αναζητούσαν μια χρυσή ευκαιρία να μειώσουν τη διαχρονική αξία του πολιτισμού μας, και να διαχωρίσουν τους σύγχρονους Έλληνες από τους ένδοξους προγόνους τους; Πιθανότατα όλα αυτά κι ακόμα περισσότερα.

Το τελευταίο διήμερο αποτυπώθηκε ξεκάθαρα για πολλοστή φορά η εκ διαμέτρου αντίθετη προσέγγιση πολιτικής φιλοσοφίας του Γ.Παπανδρέου και του Α.Σαμαρά. Η νωχελική προσπάθεια διαχείρισης μιας κατάστασης που μοιάζει να ξεπερνά τις δυνατότητες αυτών που καλούνται να τη διαχειριστούν και οι οποίοι συνεχώς παραπαίουν ανάμεσα στη «δαιμονοποίηση» των προκατόχων τους, την αποποίηση προσωπικών ευθυνών και την απέλπιδα, ασαφή αναζήτηση ελπίδας από εξωγενούς παράγοντες, δεν μπορεί να συγκριθεί με τη θετική προσέγγιση με στόχο την ανάταση του ηθικού, την ενεργοποίηση των ζωτικών δυνάμεων των πολιτών και της αγοράς, όπως αυτή καταγράφηκε από την εξαιρετική ομιλία του Αντώνη Σαμαρά στο ΣΕΦ. Ας δούμε λοιπόν αναλυτικότερα τις δυο πολιτικές θεωρήσεις.

Σε μια χρονική περίοδο που ο πρωθυπουργός επέλεξε να τεθεί η χώρα υπό τριπλή επιτήρηση χωρίς καμιά ιδιαίτερη δέσμευση για κάποιο πλάνο στήριξης της Ελληνικής οικονομίας, ο Αντώνης Σαμαράς ανακοίνωσε εξειδικευμένα μέτρα ανάτασης των σημαντικότερων τομέων της αγοράς μας, ώστε να αποφευχθεί η βαθύτατη ύφεση, στην οποία νομοτελειακά οδηγούμαστε με την περιοριστική δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης που σε συνδυασμό με την άδικη, κατά περίπτωση, αύξηση της φορολογίας, μας τοποθετεί σε ένα φαύλο κύκλο αναποτελεσματικότητας με αμφίβολα και δημοσιονομικά οφέλη.

Αν κάποιος διαβάσει καλόπιστα τη συνέντευξη της κ.Μπακογιάννη στο «Βήμα της Κυριακής», θα μπορούσε να ανακαλύψει χρήσιμες και θετικές διαπιστώσεις για την παράταξη και τους στόχους που πρέπει να έχει, που με την πάροδο του χρόνου κι οδεύοντας προς το Συνέδριο του Ιουνίου, λογικά θα επιχειρήσει να μετουσιώσει, μέσα από τις γνώσεις και την εμπειρία που απέκτησε με την άσκηση καίριων καθηκόντων, σε ωφέλιμες προτάσεις συμβάλλοντας δημιουργικά στη μετεξέλιξη του κόμματος. Κι αυτό σίγουρα θα αποβεί θετικό για την προσπάθεια του Προέδρου αλλά και την επιθυμία τόσο των Νεοδημοκρατών όσο και ολόκληρης της Ελληνικής κοινωνίας, να πραγματοποιηθεί επιτέλους το μεγάλο βήμα υπέρβασης του μεταπολιτευτικού σκηνικού και αναγέννησης εκ των βάθρων του πολιτικού σκηνικού, σε πρόσωπα αλλά κυρίως σε πολιτικές και στόχους. Υπάρχουν όμως και τρία ζητήματα που τέθηκαν σε αυτή τη συνέντευξη που χρήζουν περαιτέρω πολιτικού σχολιασμού.

Το έγκυρο περιοδικό Economist ανήρτησε στο διαδικτυακό του τόπο, ένα αρκετά ισορροπημένο άρθρο σχετικά με την προοπτική οικονομικής στήριξης της Ελλάδας από την Ε.Ε., παραθέτοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις των εταίρων μας, τις αντιρρήσεις και το σκεπτικισμό των Γερμανών αλλά και τα ισχυρά επιχειρήματα (πίεση στο Ευρώ, προοπτική γενικότερης αστάθειας) που τελικά θα βαρύνουν σημαντικά ώστε έστω και με νωχελικά αρχικά βήματα, να καταλήξουν σε κάποια μορφή ενίσχυσης της χώρας μας.

Σας παραθέτουμε το σχόλιο που αναρτήσαμε στη σελίδα του Economist σε ελεύθερη μετάφραση. Το Αγγλόφωνο κείμενο του άρθρου με τίτλο, "Μια προσπάθεια με μισή καρδιά", και το πρωτότυπο σχόλιο μας βρίσκονται στη διεύθυνση:  http://www.economist.com/world/europe/displayStory.cfm?story_id=15520726&source=features_box4

Το πολυαναμενόμενο φορολογικό νομοσχέδιο, που θα προστάτευε τα μικρά και μεσαία εισοδήματα των μισθωτών & συνταξιούχων, θα έδινε νέα πνοή στους μκρομεσαίους επαγγελματίες και θα απέδιδε μεγαλύτερη δικαιοσύνη στον επιμερισμό των φορολογικών βαρών, απεδείχθη όπως οι περισσότερες από τις υποσχέσεις του ΠΑΣΟΚ, ένας τεράστιος πομφόλυγας (όπως αποδεικνύουν και οι φήμες για άμεσες αλλαγές στο θέμα των αποδείξεων). Οι 8 καινούριες κλίμακες (!!), το πάγωμα των μισθών, η ουσιαστική κατάργηση του αφορολόγητου (απαιτείται κατάθεση αποδείξεων που να αντιστοιχεί στο 30%, για την κατοχύρωση του), τα δήθεν κίνητρα για επαναπατρισμό κεφαλαίων (αφού πρώτα έπραξαν ότι μπορούσαν για να τα στείλουν σε ξένες τράπεζες), η υποτιθέμενη φορολόγηση των off-shore εταιριών (είναι γνωστό ότι κάθε μεγάλο ακίνητο αποτελεί και μια χωριστή εταιρία με άλλο διαχειριστή διοριζόμενο από τον ιδιοκτήτη) κι η βαριά φορολόγηση των ακινήτων (αποτρεπτική για κάθε σοβαρή επένδυση), αποτελούν την αδιάψευστη απόδειξη του συμπεράσματος μας.

Οι προθέσεις της κυβέρνησης για το ασφαλιστικό ζήτημα, ανέδειξαν ολοκάθαρα, ως αντικατοπτρισμός των βασικών κοινωνικών μας χαρακτηριστικών, το χάσμα ανάμεσα στις διαφορετικές γενιές. Από τη μια η γενιά του Πολυτεχνείου που σήμερα είναι ο κύριος εκφραστής των φορέων εξουσίας και διοίκησης στην πολιτική, την αγορά και την κοινωνία, κι από την άλλη οι νεότερες γενιές (από generation x και μετά) που βρίσκονται ακόμα στην αρχή της επαγγελματικής τους καριέρας και της κοινωνικής τους δραστηριοποίησης.