Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι οι οικονομολόγοι αποτελούν ίσως την πιο επιρρεπή στη λαθροχειρία επιστημονική κοινότητα. Στην προσπάθεια να συνδυάσουν ιδεολογικές καταβολές, πολιτικές σκοπιμότητες, κερδοσκοπικά ή προσωπικά συμφέροντα συχνά ρέπουν προς την «δημιουργική» παρέμβαση πάνω στον καθορισμό των μαθηματικών μεταβλητών έχοντας επίγνωση ότι αρκεί μια απειροελάχιστη αλλαγή σε έναν παράγοντα για να παραχθούν εντελώς διαφορετικά αποτελέσματα.

Με μια ισχυρή δόση αντίληψης αυτοεκπληρούμενης προφητείας έρχονται κατόπιν να πανηγυρίσουν για την επιβεβαίωση των αρχικών θεωριών τους που στηρίχθηκαν στις προϋποθέσεις που οι ίδιοι καθόρισαν. Το γαϊτανάκι της εθελοτυφλίας κλείνει με τη χρήση των συμπερασμάτων από όσους επιδιώκουν να κατευθύνουν τις εξελίξεις προς μια συγκεκριμένη πορεία και, γιατί όχι, να χειραγωγήσουν τη λειτουργία των αγορών και των πολιτικών επιλογών.

Διάβασα πρόσφατα μια ανάλυση του διαβόητου Νομπελίστα οικονομολόγου κ. Krugman, έναν από αυτούς τους προέβλεπαν από την αρχή της κρίσης την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, σχετικά με την επίπτωση της αύξησης των κρατικών δαπανών στη μείωση του στόχου για πρωτογενή πλεονάσματα. Η αφορμή για αυτό του το άρθρο ήταν, για μια ακόμα φορά, το ελληνικό δημοσιονομικό ζήτημα και το σκεπτικό του κειμένου ήταν ότι θα ήταν μικρή η πλεονασματική συρρίκνωση αν επιτρεπόταν στην νέα κυβέρνηση να προχωρήσει σε παροχές και περισσότερες δημόσιες επενδύσεις.

Αν και δεν διαχωρίζει την διαφορετική επίδραση των παροχών από τις πιο παραγωγικές και αναπτυξιακές δημόσιες επενδύσεις. Αν και παραβλέπει πως και οι δεύτερες μπορεί να έχουν κυρίως πιο μακροπρόθεσμα θετικά οφέλη, προχωρά στη χρήση μιας μαθηματικής σχέσης για να περιβάλλει με την ανάλογη επιστημονική χροιά τα επιχειρήματα του. Τελικά αλλοιώνοντας τους δυο βασικούς συντελεστές μετατρέπει την θετικιστική μέθοδο σε πέπλο συγκάλυψης της αλήθειας.

Στην εξίσωση ΔPS = - ΔG*(1-μτ) όπου (ΔPS) η μεταβολή του πρωτογενούς πλεονάσματος, (ΔG) η μεταβολή στις κρατικές δαπάνες, (μ) o ευρέως πλέον γνωστός δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής και (τ) η επίδραση της αύξησης 1 ευρώ του ΑΕΠ στα κρατικά έσοδα, καθορίζει το (μ) ως 1,3 και το (τ) ως 0,4. Θα μου πείτε «και τι έγινε;». Σε κάποια στοιχεία θα στηρίζεται για να δώσει στις μεταβλητές του αυτές τις τιμές; Φυσικά μόνο που διαλέγει τα λάθος στοιχεία για να καταλήξει στο λάθος συμπέρασμα. Ότι δηλαδή η μείωση του πλεονάσματος θα είναι λιγότερο από 50%.

Αντί όμως να χρησιμοποιήσει τον δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή του 2013 για τον οποίο έχουμε τα τελευταία ολοκληρωμένα στοιχεία και έχει περιοριστεί στο 0,9, προτιμά να κάνει μια αυθαίρετη χρήση του μέσου όρου όλων των χρόνων της κρίσης, όταν η υψηλή ύφεση (λόγω και των μεγάλων εισοδηματικών περικοπών) και η καθυστέρηση των μεταρρυθμίσεων είχαν εκτοξεύσει τον πολλαπλασιαστή ακόμα και στο 1,8!

Από την άλλη ανεβάζει το ποσοστό της επιστροφής ως δημοσίων δαπανών κάθε αύξησης του ΑΕΠ στο 0,4 (δηλαδή 40%) όταν ο ελληνικός προϋπολογισμός αποδεικνύει ότι αυτός ο αριθμός ποτέ δεν ξεπερνά το 30%. Για παράδειγμα το 2013, με ΑΕΠ γύρω στα 185 δις ευρώ τα έσοδα δεν ήταν παραπάνω από 55 δις.

Αν λοιπόν χρησιμοποιηθούν οι συντελεστές που μόλις παρέθεσα αντί για αυτούς του πρώτου υπολογισμού το αποτέλεσμα δεν έχει απολύτως καμιά σχέση με το αρχικό. Η επίδραση της αύξησης των δημοσίων δαπανών στο πλεόνασμα αγγίζει το 75%!

Όσο κι αν σκοπός του άρθρου δεν είναι να μειώσει την αξία κανενός επιστήμονα ή να στηλιτεύσει τις θέσεις που κατά καιρούς παίρνει ως υποβολιμαίες και κατευθυνόμενες, δεν είναι δυνατόν να μην μας δημιουργεί απορίες το γεγονός ότι οι θεωρίες προβάλλονται και διαχειρίζονται με την ικανότητα και την ευελιξία που διακρίνει κορυφαίους και προβεβλημένους από τα ΜΜΕ καθηγητές και λοιπούς αναλυτές με τρόπο που επιχειρούν να καθορίσουν τις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις σε διεθνές επίπεδο.

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Κι αν σε άλλες εποχές ο διαχωρισμός ήταν μια απλουστευμένη αναπαραγωγή του Ψυχρού Πολέμου (Δύση ή Ανατολή), στο σημερινό πολυπαραγοντικό διπλωματικό καμβά η τοποθέτηση στο χάρτη των εξελίξεων είναι πλέον μια πιο περίπλοκη διαδικασία. Όσοι βιάζονται να λάβουν παρορμητικά θέση αποκλειστικά με βάση τις ισορροπίες του παρελθόντος, αδιαφορώντας για τις τευτονικές αλλαγές των τελευταίων ετών, θα βρεθούν προ δυσάρεστων εκπλήξεων. Όπως παρόμοια έκπληξη θα αντιμετωπίσουν κι όσοι προσβλέπουν σε θεμελιώδη ανατροπή των δομών προς ίδιον όφελος.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εγχώρια διαμάχη για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να διεκδικηθεί ο διοικητικός και παραγωγικός ανασχεδιασμός της Ε.Ε οι αδυναμίες των οποίων είναι πιο πασίδηλες από ποτέ το τελευταίο διάστημα. Ανάμεσα στην ολοκληρωτική απόρριψη της ομοσπονδιοποίησης και την απόλυτη απομονωτική ανεξαρτησία αναπτύσσονται θεωρίες για ταύτιση με τη Ρωσία ή τις ΗΠΑ (εσχάτως προέκυψαν απόψεις που συνδυάζουν την πρόσδεση και στα δυο άρματα!) ως αντίβαρο στις Ευρωπαϊκές μονομέρειες.

Πιανόμαστε από ευήκοες δηλώσεις των ηγετών των συγκεκριμένων χωρών που προσκρούουν στις πράξεις τους. Αναζητούμε σε πρωτοβουλίες τους εθνικά υπονοούμενα παραγνωρίζοντας ότι πρωτίστως αφορούν τη διαχείριση των εσωτερικών μετώπων τους. Ο Ομπάμα προτρέπει σε υπέρβαση της λιτότητας όταν ο ίδιος κάνει τρισεκατομμύρια δολαρίων περικοπές κρατικών δαπανών και ο Πούτιν αναφέρεται μέσω συνεργατών, για να μην αναλάβει ο ίδιος αμετάκλητες υποχρεώσεις, σε μια απροσδιόριστη συμπαράσταση στην Ελλάδα που καταλήγει σε πιθανή στήριξη με διαρκώς υποτιμημένα ρούβλια!

Ο πρώτος απευθύνεται στους Ρεπουμπλικάνους και την Αμερικανική κοινωνία θέλοντας να τονίσει ότι η πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης που ακολούθησε είχε θετικά αποτελέσματα για την ανάπτυξη και την απασχόληση στις ΗΠΑ και ο δεύτερος δίνει στην Ε.Ε. το σήμα του πιθανού αντιπερισπασμού μιας διευρυμένης Ευρασιατικής Ένωσης. Όμως ούτε ο ένας, ούτε ο άλλος έχουν να προσφέρουν κάτι απτό για την διευθέτηση των εθνικών μας αδιεξόδων. Ούτε σοβαρές χρηματοδοτικές προθέσεις φαίνονται, ούτε κύμα μαζικών επενδύσεων εκδηλώνεται, παρά μόνο στη συλλογική φαντασίωση μας.

Και οι δυο τους χρησιμοποιούν ως χρηστικό πρόσκαιρο πιόνι την Ελληνική περίπτωση για να εξυπηρετήσουν τις πάγιες γεωπολιτικές βλέψεις τους για τη δημιουργία ελεγχόμενων ρηγμάτων στην Ε.Ε. Οι ΗΠΑ επιθυμούν μια Ευρώπη ελεγχόμενα ασταθή, παρακολουθητή των Αμερικανικών κινήσεων, σε διπλωματικό και οικονομικό επίπεδο και όχι έναν ισότιμο συνεργάτη με ισχυρό νόμισμα και αυτόνομη αμυντική δομή ενώ η Ρωσία αναζητεί την ευκαιρία που θα αποσυντονίσει πλήρως το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα ώστε να την καταστήσει ένα δυσλειτουργικό μόρφωμα ουρά των εξελίξεων άρα και ευκολότερα αντιμετωπίσιμο αντίπαλο τόσο οικονομικά, όσο και σε γεωστρατηγικά θέματα όπως αυτό της Ουκρανίας.

Όσο πιο γρήγορα συνειδητοποιήσουμε ότι κάποιοι μας χρησιμοποιούν ως αναλώσιμο πιόνι σε μια σκακιέρα με πολύ σημαντικότερα διακυβεύματα και προσαρμόσουμε την πολιτική μας, ώστε να αποκομίζουμε τα όποια δυνητικά επιμέρους κέρδη (κυρίως επενδυτικά) μπορεί να προκύψουν από τις σχέσεις μας με παίκτες εκτός του βασικού μας Ευρωπαϊκού πλαισίου, χωρίς να βάζουμε σε κίνδυνο την ύπαρξη της βασικής, ασφαλούς στέγης μας, τόσο περισσότερο θα πλησιάζουμε στον απαραίτητο πραγματισμό.

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος – Ψυχολόγος

Όλα τα τεχνικά μέσα αντικατάστασης των ομολόγων με πανάκριβες αέναες εκδόσεις που διαπνέονται από ένα ανεπίτρεπτο για διακρατικό χρέος είδος εταιρικής νοοτροπίας, ρήτρες ανάπτυξης που κινούνται σε μια μετοχική αντίληψη που μπορεί τη μια να μηδενίζει και την άλλη να εκτοξεύει στα ουράνια τις πληρωμές ή αντικαταστατική έμμεση χρηματοδότηση από την ΕΚΤ μέσω εντόκων γραμματίων που φορτώνουν με «τοκογλυφικούς» τόκους τον προϋπολογισμό διογκώνοντας το χρέος, γι’ αυτό και όλες οι χώρες επιδιώκουν τον περιορισμό της χρήσης τους, δεν αποτελούν παρά θεωρητικά εργαλεία που αναδεικνύονται για να διανθίσουν ανέξοδα τον δήθεν αγωνιστικό βερμπαλισμό.

Αν ο κ. Βαρουφάκης ήθελε να είναι ειλικρινής με όσες ιδέες αναπτύσσει θα έπρεπε να δώσει μια ειλικρινή απάντηση στο εξής ερώτημα. Αν αυτό που θα συμφωνηθεί ως τρόπος διευθέτησης που χρέους δεν περιλαμβάνει μείωση των ετήσιων τόκων τουλάχιστον ισόποση με τον εξαγγελθέντα περιορισμό των πλεονασμάτων πως θα καταστεί το χρέος όχι απλά βιώσιμο με βάση τις δικές του θέσεις αλλά έστω και με το υπάρχον χρονοδιάγραμμα που μιλά για 120% το 2020;

Η δεδομένη πρόθεση για επιμήκυνση (τουλάχιστον στα 50 χρόνια) και μείωση (σχεδόν μηδενισμό) των επιτοκίων θα επιφέρει ελάφρυνση των τόκων γύρω στα 2 δις ευρώ, άρα δίνει δυνατότητα επαναπροσδιορισμού του πλεονάσματος στο 2% για φέτος και στο 3,5% για του χρόνου. Αυτό είχε ήδη επιτευχθεί και απέμενε η ολοκλήρωση της τελευταίας αξιολόγησης και η μετάβαση στην πιστωτική γραμμή που να συγκρατήσουμε ότι αποτελείται από τα αδιάθετα κεφάλαια του ΤΧΣ. Οποιαδήποτε συμφωνία που θα προσπαθήσει να παρουσιάσει ο ΣΥΡΙΖΑ ως επιτυχία, θα πρέπει να πηγαίνει τα πράγματα ένα βήμα παραπέρα κι όχι απλά να καταλήγει στον ίδιο στόχο με άλλη διατύπωση.

Αν λοιπόν η νέα αναδιάρθρωση του χρέους είναι αυτού του μεγέθους με ποιο τρόπο θα καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό που θα δημιουργηθεί από την εμμονή για στόχο πλεονάσματος 1,5% όταν και τότε για να πληρωθούν οι εναπομείναντες χαμηλότεροι τόκοι; Κάθε χρόνο έως το 2020 θα υπάρχει ένα κενό από 0,5% έως 1,5% (1-3 δις) που θα μας απομακρύνει και πάλι ακόμα κι από τον αρχικό στόχο για το 120% χρέος.

Σε αυτή τη διαπίστωση να προστεθούν και τα μειωμένα έως εξαλειμμένα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις που αναστέλλονται ή σταματούν οριστικά τα οποία ήταν μια ακόμα σημαντική μεταβλητή δεκάδων δις για την επίτευξη του επιθυμητού επιπέδου χρέους ως το τέλος της δεκαετίας. Θα πρέπει επίσης να αφαιρεθεί κι ένα μέρος από τα κεφάλαια του ΤΧΣ που η νέα κυβέρνηση επιθυμεί να χρησιμοποιήσει για τη διαγραφή κάποιων «κόκκινων» δανείων, αν και δεν προβλέπεται αυτή η χρήση τους από τη στιγμή που πέρασαν στην πιστωτική γραμμή.

Κεφάλαια που αν βγαίναμε πλήρως στις αγορές όπως προβλεπόταν η μη χρήση αυτών των ποσών θα μείωναν αυτόματα το χρέος κατά 6%. Όπως κατά περίπου 9% θα μειώνονταν το χρέος κι από την πώληση των μετοχών του ΤΧΣ στις τράπεζες κάτι που είναι πλέον αμφίβολο να συμβεί αν τηρηθούν οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για περαιτέρω κρατικοποίηση τους.

Άρα καταλήγουμε στην προοπτική μιας τριπλής πληγής που αφήνει κυριολεκτικά στον αέρα όλο τον προγραμματισμό για την πορεία του χρέους. Εκτός κι αν υπάρχουν άλλες πιο ριζικές λύσεις στο πίσω μέρος του κυβερνητικών μυαλών που δικαιολογούν και το γεγονός ότι κανένας λόγος δεν γίνεται για το χρηματοδοτικό κενό όχι του 2015 (που υποτίθεται ότι θα καλύπτονταν από ένα μέρος της πιστωτικής γραμμής κι από την έξοδο στις αγορές) αλλά κυρίως του 2016 που όλοι πριν λίγους μήνες θεωρούσαν ότι θα προέρχονταν αποκλειστικά από τις αγορές.

Αλλά ο όρος «αγορές» έχει πάψει πλέον καν να αναφέρεται από τα επίσημα ελληνικά χείλη και μοιάζει να έχει ξεχαστεί ως προοπτική. Γιατί άραγε; Ή επειδή το κενό που περιγράψαμε στην επίτευξη του στόχου για μείωση του χρέους στο 120% θα καλυφθεί με αναγκαστικό νέο δανεισμό (εσωτερικό ή εξωτερικό με νέα επαχθέστερη συμφωνία) ή επειδή έχει παρθεί η απόφαση «ηρωικής» εξόδου και αλλαγής νομίσματος. Αυτό είναι το καλά κρυμμένο μυστικό;

Υ.Γ. Όλα αυτά λοιπόν που συνολικά αγγίζουν τα 60 δισ. ευρώ πάντα υπό την αίρεση ότι δεν θα υπάρξουν σημαντικές αρνητικές αποκλίσεις στην εκτέλεση του υπάρχοντος (που ήδη δείχνει υπαρκτή υστέρηση εσόδων) και των επόμενων προϋπολογισμών που θα οδηγούσε σε λήψη επιπρόσθετων νέων μέτρων.

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Δεν μας διευκρίνισε πως γίνεται να κριτικάρεις την προηγούμενη κυβέρνηση για το ότι δεν ζήτησε εξάμηνη παράταση του μνημονίου, όταν εσύ τώρα αρνείσαι να την δεχτείς γιατί δεν συμφωνείς με τους όρους της. Ας έκανε δηλαδή ο προηγούμενος τον «κακό» για να διαθέτω εγώ περισσότερο χρόνο και να μην αναγκαστώ να αναλάβω τις ευθύνες μου;

Δεν μας εξήγησε με ποιο τρόπο θα περιόριζε την λιτότητα αν ήταν ο ίδιος πρωθυπουργός όλα τα προηγούμενα χρόνια. Πως θα μείωνε τα 25 δις ευρώ πρωτογενών ελλειμμάτων χωρίς ουσιαστικά να αγγίξει τον υπερμεγέθη δημόσιο τομέα και την πραγματική κρατική σπατάλη; Εκτός κι αν θεωρεί ότι αρκούν οι επικοινωνιακές φούσκες των ελάχιστων εκατομμυρίων ευρώ από τη σωστή κίνηση του περιορισμού των υπουργικών συμβούλων και των κυβερνητικών αυτοκινήτων.

Δεν παραδέχεται ευθαρσώς ότι αυτό που υπονοεί είναι ότι οι εταίροι μας θα έπρεπε να επωμιστούν ταυτόχρονα και την απομείωση του χρέους και την χρηματοδότηση των ελλειμμάτων... εις το διηνεκές, χορεύοντας στο ρυθμό των νταουλιών που με τόση επιτυχία περιφέρει εσχάτως στην Ευρώπη.

Δεν μας ενημέρωσε για το πως αντιλαμβάνεται την αξιολόγηση στο δημόσιο ως πραγματικό εργαλείο βελτιστοποίησης κι όχι ως πρόσχημα. Δεν καταλάβαμε πως συνδυάζεται το αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων να περνά μέσα από την άκριτη κρατική χρηματοδότηση τους. Δεν έγινε κατανοητό πως θα βελτιωθεί η παροχή υγειονομικών υπηρεσιών όταν στο όνομα του εκλογικού λαϊκισμού περιορίζονται οι προσλήψεις εξειδικευμένου προσωπικού για να καλυφθούν θέσεις από χαμηλών προσόντων απολυμένους. Έμεινε μυστήριο πως θα χρηματοδοτηθεί το ασφαλιστικό σύστημα χωρίς νέους φόρους και ειδικές εισφορές υπέρ τρίτων.

Κυρίως δεν ξεδιαλύναμε από τα λόγια του τον τρόπο με τον οποίο θα προέλθει η αναγκαία παραγωγική άνθηση. Στην φορολογική πρόταση του δεν αφιερώθηκε ούτε μια λέξη για την κινητροδότηση των επιχειρήσεων. Στο αναπτυξιακό του πλάνο δεν περιλαμβάνεται το άνοιγμα της αγοράς ενέργειας, η αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας και η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων περιγράφηκε με μια ανεδαφική, κλειστοφοβική λογική.

Ακόμα περιμένω να ακούσω τις κυβερνητικές προβλέψεις για το ρυθμό ανάπτυξης και την αντίστοιχη μείωση της ανεργίας το 2015. Προβλέψεις που να ξεπερνούν τα δεδομένα του 2,9% και 22,5% αντίστοιχα. Αλλιώς οι αυτοκρατορικές εξαγγελίες θα μετατραπούν σε ψηφοθηρικά φληναφήματα.

Υ.Γ. Ούτε μια φράση δεν χαλάλισε ο Τσίπρας, μέσα σε μιάμιση ώρα ομιλίας, για το πως θα διασφαλιστεί η χρηματοδότηση της χώρας, πως θα επανέλθουμε στις αγορές ομολόγων. Εκτός κι αν έχει ήδη αποφασιστεί η αλλαγή νομίσματος ή έχει προαποφασιστεί η συνέχιση του μνημονίου και κάποιοι παρέλειψαν να μας ενημερώσουν!

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Τον ανούσιο δήθεν μήνα του μέλιτος ακολούθησε η σκληρή πραγματικότητα της αντιμετώπισης των θεσμικών παραγόντων. Η Ε.Ε. διαμέσου Γιουνκέρ διαμήνυσε στον Τσίπρα ότι χωρίς ολοκλήρωση της αξιολόγησης του υφιστάμενου προγράμματος δεν πρόκειται να ανοίξει διάλογος για την επόμενη (το μεταμνημονιακό καθεστώς που τώρα ακούω να μετατρέπεται σε νέο τετραετές «κοινωνικό συμβόλαιο» με τους δανειστές!).

Το ΔΝΤ απέκλεισε λόγω καταστατικού κάθε πιθανότητα απομείωσης της δανειακής συνεισφοράς της στην Ελλάδα και η ΕΚΤ για τους ίδιους λόγους απέκρουσε τις ευφάνταστες θεωρητικές ιδέες του Βαρουφάκη για αέναα ομόλογα, ρήτρες ανάπτυξης και πακτωλό πανάκριβων πλέον εντόκων γραμματίων και ανακοίνωσε τον αποκλεισμό των τραπεζών μας από τον απευθείας φθηνό δανεισμό παραπέμποντας μας στον πανάκριβο ELA που θα εξαφανίσει την προοπτική τριπλασιασμού των χορηγήσεων που είχαν ανακοινώσει τα εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ήταν το αποκορύφωμα μιας απομόνωσης που ξεκίνησε με την συμμετοχή μας στην πιστωτική χαλάρωση υπό τον όρο της εξεύρεσης κοινού τόπου με τους εταίρους.

Τι απομένει; Το καθοριστικό επόμενο Eurogroup όπου έχει ήδη δοθεί τελεσίγραφο στην ελληνική πλευρά ότι χωρίς συμφωνία έρχεται το οριστικό τέλος της χρηματοδότησης. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ πιστεύει ότι με μια ψευδεπίγραφη ταμπέλα «μεταρρυθμίσεις» κάτω από την οποία εκτός από απαραίτητες διαρθρωτικές κινήσεις για τους φορολογικούς μηχανισμούς, την γραφειοκρατία και τη διαφθορά (αυτές που περιλαμβάνει ο Βαρουφάκης στο 70% των αποδεκτών απαιτήσεων της τρόικας!) προσθέτει και μια σειρά από κινήσεις ανόρθωσης του πιο αντιπαραγωγικού κρατισμού στο δημόσιο τομέα και την οικονομία, θα πείσει τους συνομιλητές του ώστε να του παραχωρήσουν αφειδώς χρηματοδότηση και τεράστια ελαστικοποίηση των πρωτογενών πλεονασμάτων τέτοια που θα σημαίνει ότι για τα επόμενα χρόνια δεν θα πληρώνουμε κανέναν τόκο για το χρέος, τότε μάλλον κατοικοεδρεύει σε άλλον γαλαξία.

Δυστυχώς αν δεν προκύψει κάτι το εντυπωσιακό μέσα στις επόμενες λίγες ημέρες καταλήγουμε σε μια μετωπική σύγκρουση με το «παπάκι» της ελληνικής κυβέρνησης να προσκρούει με πάταγο πάνω στην Ευρωπαϊκή νταλίκα με προκάλυμμα την στήριξη της κοινωνίας η οποία όμως έδωσε εξουσιοδότηση για μια σκληρότερη διαπραγμάτευση ελπίζοντας σε μια αναίμακτη και χωρίς σοβαρές συνέπειες αντιπαράθεση όχι στην ασύντακτη χρεοκοπία της χώρας.

Μετά από αυτό μια σχετική ρευστότητα στην αγορά ίσως διατηρηθεί για όσο διάστημα η ΕΚΤ θα αξιολογεί ως αξιόπιστες τις ελληνικές τράπεζες αλλά κι αυτή ανεπαρκής για την κάλυψη των πραγματικών αναγκών. Τα ταμειακά αποθέματα του κράτους στερεύουν κι αν συνεχιστεί η υστέρηση δημοσίων εσόδων, που ο ΣΥΡΙΖΑ θα προσπαθήσει να καλύψει με νέους φόρους (όπως το ασαφές εφεύρημα της «επιδεικτικής διαβίωσης»), ειδικές εισφορές και νέες περαιώσεις επιχειρήσεων ενώ την ίδια στιγμή θα πετάει ως «τυράκι» στην κοινωνία την 13^η σύνταξη σε χαμηλοσυνταξιούχους (αν παραμένει κυβέρνηση ως το Δεκέμβριο!), την μελλοντική αύξηση του κατώτατου μισθού και την αντικατάσταση του ΕΝΦΙΑ με τον φόρο επί της περιουσίας που θα αγγίξει και τις καταθέσεις.

Ακόμα κι αν επιχειρηθούν λύσεις απελπισίας που θα παραπέμψουν την οριστική χρεοκοπία στον Ιούλιο, όπως η δέσμευση καταθέσεων, η αξιοποίηση των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων ή η καθυστέρηση της πληρωμής μισθών και συντάξεων, το αποτέλεσμα δεν θα είναι παρά μια οδυνηρή παράταση σε μια προδιαγεγραμμένη πορεία προς την λαιμητόμο. Εκτός κι αν προτιμηθεί μια ηρωική έξοδος μέσω ενός δημοψηφίσματος που με εθνικοαπελευθερωτικό γαρνίρισμα θα ωραιοποιεί την οικονομική και διπλωματική απομόνωση. Δεν μένει παρά να ευχηθούμε η σύνεση να πρυτανεύσει έστω και την ύστατη ώρα!

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Σφιχτό πρόσωπο τεταμένων συναισθημάτων, κοφτός επιθετικός λόγος, νευρωτικές κινήσεις φοβικής έπαρσης, προσποιητή ναρκισσιστική χαλαρότητα, επιτιμητικά γελάκια όλα σημάδια της εγωιστικής αλαζονείας μιας υποτιθέμενες αυθεντίας. Αν το ζήτημα ήταν μόνο φυσιογνωμικό που το πολύ, πολύ να αφορούσε μια ψυχαναλυτική αποτύπωση χαρακτηριστικών μιας προσωπικότητας δεν είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο όλο θέμα. Το θέμα είναι ότι αυτά ακριβώς τα στοιχεία που εκπέμπει με τόση σιγουριά ο νέος υπουργός Οικονομικών επηρεάζουν πλέον σε μέγιστο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται όχι απλά την καθηγητική στάση του αλλά την πολιτική διαχείριση κρισιμότατων ζητημάτων για την υπόσταση της χώρας.

Η νευρωτική οικονομική θεώρηση και πολιτική πρακτική του κ. Βαρουφάκη είναι που θα έπρεπε να μας τρομάζει γιατί αδυνατεί να αντιληφθεί ότι αυτή τη στιγμή δεν διακυβεύονται οι θεωρητικές ή συμπεριφορικές εμμονές του αλλά η κατεύθυνση της χώρας μέσα σε ένα σπαρασσόμενο οικονομικά και διπλωματικά διεθνές πλαίσιο. Στο πολυεπίπεδο και πολυπαραγοντικό παιχνίδι των ευρύτερων εξελίξεων δεν χωρούν συναισθηματικοί παλιμπαιδισμοί και θυμικές εντάσεις που χρησιμεύουν μόνο στην συνειδησιακή αποπλάνηση ενός βαθιά λαβωμένου από την κρίση λαού.

Η πρώτη και μέγιστη θεωρητική εμμονή του νέου τσάρου (ή καλύτερα Στάλιν;) της ελληνικής οικονομίας είναι το θέμα του χρέους. Επικεντρώνεται με μένος στο απόλυτο μέγεθος λυσσώντας για ένα απευθείας κούρεμα λες και αυτό θα το καθιστούμε άμεσα βιώσιμο στο διηνεκές. Γνωρίζει καλά ότι αν δεν υπήρχαν και δεν υπάρξουν και νέες παραμετρικές παρεμβάσεις στη χρονική διάρκεια των ωριμάνσεων και το ύψος των επιτοκίων οι ετήσιες επιβαρύνσεις στο προϋπολογισμό θα παρέμεναν υψηλότατες ακόμα κι αν μας χαριζόταν ένα μέρος του κεφαλαίου.

Άλλωστε αυτός ήταν και ένας από τους λόγους που αποκλιμακώθηκαν ραγδαία τα σπρεντς πριν μερικούς μήνες. Οι αγορές θεώρησαν ότι μετά την δημοσιονομική εξυγίανση, οι συμφωνημένες παρεμβάσεις για την απομείωση του χρέους το καθιστούσαν απολύτως διαχειρίσιμο αφού οι ετήσιοι τόκοι για την εξυπηρέτηση του αντιστοιχούσαν σε χρέος μισού ύψους από το ονομαστικό μέγεθος του. 

Φυσικά κανείς δεν μπορεί να υπολογίζει σε αποδοχή από την ΕΚΤ μιας έμμεσης δημοσιονομικής χρηματοδότησης με την έκδοση αέναων ομολόγων (perpetual), ούτε φυσικά θα έπρεπε να πιπιλάμε φιλάρεσκα την καραμέλα των ομολόγων ανάπτυξης που στην υφεσιακή χρονιά (που δεν προβλέπεται πλέον για τα πολλά επόμενα χρόνια) θα μηδενίζει τις πληρωμές τόκων για να τις εκτοξεύσει στα διπλάσια των συνηθισμένων σε χρονιές ανάπτυξης.

Δεν υπάρχουν πολλοί δογματικοί υπέρμαχοι της μονομερούς λιτότητας αλλά δεν θυμάμαι και κανέναν από τους σημερινούς αρνητές της να «επαναστατεί» όταν δημιουργούσαμε συνεχή δημοσιονομικά ελλείμματα με ρουσφετολογικές προσλήψεις και κίβδηλα επιδόματα με δανεικά που εκτόξευαν το δημόσιο χρέος, ούτε να καταθέτουν κάποιο συγκροτημένο αναπτυξιακό σχέδιο όταν συνεχίζαμε να βυθιζόμαστε σε τεράστια εμπορικά ελλείμματα.

Οι υποκριτές όπως ο κ. Βαρουφάκης συνεχίζουν να παριστάνουν ότι ομιλούν για μια χώρα χτυπημένη από την διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση κι όχι για μια χώρα που τα δομικά προβλήματα της απλά επιτάθηκαν από τις γενικότερες εξελίξεις. Συνεχίζουν να μιλούν με όρους 2010 λες και σήμερα διαμορφώνουμε ένα πρόγραμμα από το μηδέν, λες και οι πρωτοβουλίες Γιουνκέρ για την ανάπτυξη είναι ανύπαρκτες, λες και η συμφωνημένη απομείωση του χρέους δεν θα περνούσε στη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων απελευθερώνοντας κεφάλαια που θα στρέφονταν και αυτά προς την ανάπτυξη και την επούλωση κοινωνικών πληγών.

Συμπεριφέρονται με νευρωτική διάθεση προσδοκώντας ένα ανούσιο και ανέφικτο κούρεμα του χρέους που αν δεν συνοδευτεί από σχεδόν μηδενικά επιτόκια και πολυετή αποπληρωμή δεν θα προσφέρει κάτι το ιδιαίτερο στην περιβόητη βιωσιμότητα του και ταυτόχρονα μια ανάπτυξη που δεν θα προέρχεται από την προσέλκυση επενδυτών αλλά από αφειδώς χορηγούμενα Ευρωπαϊκά κεφάλαια, πέρα από το νέο ΕΣΠΑ, τις προσπάθειες της ΕΤΕπ και την ιδιωτική μόχλευση των πόρων του προγράμματος Γιουνκέρ.

Ορισμένοι μωροφιλόδοξοι ηγεμονίσκοι ταγμένοι σε μια θεωρητική σταυροφορία παραβλέπουν ότι τα κράτη δεν είναι φιλόξενος χώρος για ακαδημαϊκούς πειραματισμούς, ούτε πεδίο ικανοποίησης προσωπικών εμμονών. Η μοίρα του έθνους δεν μπορεί να καθορίζεται από αλλοπρόσαλλους τακτικισμούς και ασύντακτες συγκρουσιακές προθέσεις.

Υ.Γ. Το ευφυολόγημα που χρησιμοποίησε για να περιγράψει την ανάγκη να μας χαρίσουν το μεγαλύτερο μέρος του χρέους λέγοντας ότι δεν παίρνεις χρήματα από την πιστωτική κάρτα για να πληρώσεις το στεγαστικό είναι τουλάχιστον άτοπο και παραπλανητικό. Η κάρτα χρεώνει πάνω από 15% επιτόκιο και το στεγαστικό κινείται στο 4%. Όσον αφορά το δημόσιο χρέος η «κάρτα» της διακρατικής δανειοδότησης έχει πλέον κόστος στο 1,5% για να αποπληρωθεί το «στεγαστικό» της χώρας που αφορά εκδόσεις ομολόγων με 3-3,5%!

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Τι πιθανότητες μακροημέρευσης και κυρίως ποια εχέγγυα επιτυχημένης πορείας μας δίνει το ετερόκλητο νέο κυβερνητικό σχήμα που αποτελείται από δυο εταίρους τόσο με οικονομικές όσο και κοινωνικές αντικρουόμενες απόψεις; Πόσο σταθερά και ισορροπημένα μπορούν να είναι τα βήματα σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο; Τα σενάρια για τη συγκυβέρνηση περιορίζονται σε δύο με το καθένα να διαθέτει τις δικές του προϋποθέσεις και τις αποκλειστικές μεταβλητές του.

Το σενάριο της σύγκρουσης με τους εταίρους που αρνούμενοι να αποδεχτούν τις τάσεις έντονων δημοσιονομικών αποκλίσεων, μαξιμαλιστικών απαιτήσεων για την απομείωση του χρέους και μονομερών νομοθετικών πρωτοβουλιών σε μια σειρά καίριων μεταρρυθμιστικών ζητημάτων όπως οι ιδιωτικοποιήσεις, το ασφαλιστικό και τα εργασιακά θα προχωρήσουν σε ανάκληση της χρηματοδότησης δημιουργώντας συνθήκες ασφυξίας από την έλλειψη ρευστότητας και ολοκληρωτικής πτώχευσης σε δημόσιο και τελικά και σε ιδιωτικό τομέα με τις επιπτώσεις που επανειλημμένα έχουμε περιγράψει.

Υπάρχει και το σενάριο της συμφωνίας που θα προκύψει μέσα από μια φαινομενική, κυρίως ρητορική, επαναδιατύπωση της πραγματικότητας που θα διατηρεί σε συντριπτικό βαθμό την ουσία των μέχρι σήμερα ασκούμενων πολιτικών με μερικές μικρές αλλά σημαντικές διαφορετικές παραμέτρους, άλλες ήδη προδιαγεγραμμένες κι άλλες που θα προκύψουν από την προσπάθεια της κυβέρνησης να περάσει στην κοινωνία την εικόνα μιας δικαιότερης ανακατανομής των βαρών κυρίως των φορολογικών.

Η απαίτηση για μεγάλο κούρεμα του χρέους έχει ήδη προσαρμοστεί στην υπάρχουσα από τα τέλη του 2012 απόφαση για επιμήκυνση της αποπληρωμής και μείωση των επιτοκίων δανεισμού η εξειδίκευση της οποίας θα παρουσιαστεί ως επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ ενώ οι ρυθμίσεις είναι ήδη προσχεδιασμένες. Τα δημοσιονομικά κέρδη από τον περιορισμό των ετήσιων τόκων θα χρησιμοποιηθούν για εσωτερικές δράσεις μόνο που πολύ φοβάμαι ότι αντί να προωθηθούν πρωτίστως σε αναπτυξιακές πρωτοβουλίες θα εξυπηρετήσουν την ικανοποίηση μέρους της προεκλογικής παροχολογίας ώστε να συγκρατηθούν οι φυγόκεντρες εκλογικές τάσεις από μια ολοκληρωτική αθέτηση των υποσχέσεων.

Επειδή όμως είναι αμφίβολο αν θα αρκούν οι πόροι από τους μειωμένους τόκους για την κάλυψη ενός έστω περιορισμένου πακέτου παροχών είναι δεδομένο ότι θα υπάρξει φορολογική επιβάρυνση σε ένα μέρος της μεσαίας τάξης είτε με έμμεσες ειδικές εισφορές, είτε με φόρους επί του εισοδήματος και της περιουσίας. Ελάχιστα φαίνεται να τους απασχολεί η νέα ανατροφοδότηση της ύφεσης κι ακόμη λιγότερο η αναπτυξιακή προοπτική αφού θεωρούν ότι μπορούν να αντικαταστήσουν τις ιδιωτικοποιήσεις με δήθεν μεγαλόπνοα δημόσια έργα για την πραγματοποίηση των οποίων θα ζητηθούν και ιδιωτικά κεφάλαια τα οποία είναι ακόμα πιο αμφίβολο πόσο διαθέσιμα θα είναι να συνεισφέρουν στην αναδόμηση του κρατισμού.

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Ο Τσίπρας καλείται να συγκεράσει τις δύο μεριές της πλατείας των αγανακτισμένων και μάλιστα τις πιο αλλοπρόσαλλες εκφάνσεις της προσθέτοντας απαραίτητες αλλά όχι επαρκείς δόσεις ρεαλισμού. Από τη μια η εθνικοπατριωτική θολούρα της Ρωσολαγνείας και των... υδατανθράκων κι από την άλλη η αριστερά της αυτοδιάθεσης και του συντεχνιακού κρατισμού. Όσο όμως οι αντιθέσεις της πλατείας κατόρθωσαν να καταστούν συνεκτική πολιτική πρόταση άλλο τόσο και αυτή η ετερόκλητη συμμαχία θα αποδειχτεί λειτουργική. Εκτός κι αν η συνεκτική ουσία της εξουσίας καθυποτάξει τις επαναστατικές τάσεις στον ορθολογισμό της συνετής διαχείρισης.

Αυτοί μάλιστα που έρχονται να υπερασπιστούν την καιροσκοπική συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛ. πάνω σε έναν ανύπαρκτο κοινό προγραμματικό λόγο, που εξαντλείται στον στείρο αρνητισμό και την αποφυγή της πραγματικότητας, είναι οι ίδιοι που στηλίτευαν την σύμπραξη ΝΔ – ΠΑΣΟΚ. Όσο έντονη κι αν ήταν η σύγκρουση με το ιστορικό ΠΑΣΟΚ, οι υπαρκτές ακόμα διαφορές με τη σημερινή περιορισμένης επιρροής και πιο εκσυγχρονιστικών απόψεων μορφή του είναι απείρως μικρότερες, για όποιον αυτοπροσδιορίζεται ως δεξιός, από τις αξιακές αποστάσεις με την αριστερή ιδεολογία που πρεσβεύει ο ΣΥΡΙΖΑ πόσο δε μάλλον που πλέον εκπροσωπεί και σε πρόσωπα και σε προτάσεις το πιο αντιδραστικό μέρος του άλλοτε κραταιού Κινήματος.

Με ποιον ελάχιστο οικονομικό κοινό τόπο θα πορευτεί αυτή η κυβέρνηση; Ποιες αναπτυξιακές προτεραιότητες θα υπάρξουν και που θα μπουν τα όρια ανάμεσα στον κρατισμό και την φιλελεύθερη προσέγγιση; Ποιο θα είναι το αξιακό πλαίσιο στις εθνικές θέσεις, την εσωτερική ασφάλεια και την παιδεία; Ή οι κόσμοι που αντιπροσωπεύουν οι δυο εταίροι είναι όντως αντίρροποι όπως προκύπτει από τις θέσεις του οπότε ο βίος της προβλέπεται βραχύβιος αφού δεν θα αργήσουν να αναδειχτούν οι αντιφάσεις τους ή ένας εκ των δυο θα προσαρμοστεί στις επιδιώξεις του άλλου.

Ο μεταπολιτευτικός κύκλος που έμοιαζε να ολοκληρώνεται με την έλευση της κρίσης ανοίγοντας την πόρτα στη Νέα Μεταπολίτευση και τον αξιακό και παραγωγικό μετασχηματισμό της χώρας καταλήγει προς το παρόν μια ξαναζεσταμένη γλαρόσουπα με συστατικά μερικά από τα χειρότερα στοιχεία της μεταπολιτευτικής φαυλότητας.

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Παρά τον υπέρμετρο δανεισμό, τη ρουσφετολογία, τον σφιχτό εναγκαλισμό κόμματος – κράτους, την παροχολογία, που ενσωμάτωσαν πλήρως ευρύτατα στρώματα στην εξουσιαστική μανία και την καταναλωτική αντίληψη, η κατάρρευση του καθεστώτος ήρθε με πάταγο όταν δεν μπορούσε πλέον να ανταποκριθεί στον κορεσμό της αδηφάγου «πείνας».

Η σημερινή πολιτική κατάσταση μας αποδεικνύει ότι εκείνη η ετερόκλητη πλειοψηφία εκτεινόμενη από τις παρυφές της δεξιάς έως την πιο ριζοσπαστική αριστερά ενώθηκε με λάφυρο τη νομή της εξουσίας, καταλαγιάζοντας μόνο πρόσκαιρα τα εναπομείναντα μετεμφυλιακά πάθη για να αφήσει πίσω της τεράστια κρατικά χρέη και πολίτες εθισμένους στην «ευκολία» της κρατικής παρέμβασης.

Το 2009 βρεθήκαμε αντιμέτωποι με τις χρόνιες παθογένειες και τις αγκυλώσεις του κράτους και της ελληνικής οικονομίας που μεγιστοποιήθηκαν παρασυρμένες από τα απόνερα της κρίσης αλλά και για δεύτερη φορά σε εσωτερική σύγκρουση με τα χαρακτηριστικά που μας κρατούν δέσμιους των παθών μας. Αποφύγαμε να ακολουθήσουμε άμεσα δύσκολες αποφάσεις αποτρέποντας την προσφυγή σε ξενόφερτα μνημόνια, προσχωρώντας την πιο κρίσιμη στιγμή στο λαϊκισμό και το καθησυχαστικό «λεφτά υπάρχουν» που κατέληξαν στον μεγαλύτερο εφιάλτη των τελευταίων δεκαετιών.

Σήμερα που αυτός ο ανηφορικός δρόμος ολοκληρώθηκε και η Ελλάδα επανέρχεται στην κανονικότητα της δημοσιονομικής υγείας, της προσφυγής στις αγορές και της ανάπτυξης είμαστε έτοιμοι να διαπράξουμε το ίδιο ακριβώς σφάλμα. Να επιτρέψουμε στα πιο αφελή ένστικτα να μας παρασύρουν σε μια περιπέτεια με απρόβλεπτες οικονομικές, εθνικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Δήθεν ελευθερία και πραγματικός θάνατος!

Το διαρκές απωθημένο της τιμωρίας όσων μας οδήγησαν στην πιο δύσκολη συγκυρία της μεταπολίτευσης δεν μπορεί να κατευθύνεται προς αυτούς που τα τελευταία 2,5 χρόνια κατόρθωσαν να επιταχύνουν τις εξελίξεις ώστε η χώρα να αποδεσμευτεί ταχύτερα του αναμενόμενου από το μνημόνιο και η αναπτυξιακή πορεία να επιτρέπει από το 2015 τη σταδιακή διόρθωση των επιμέρους λαθών.

Η οργή ή ακόμα και η απελπισία της ανεργίας και της φτώχειας που τόσο απρόσμενα βίωσαν πολλοί συμπολίτες μας δεν θα βρει ικανοποίηση στις παρωχημένες κρατικιστικές απόψεις του ΣΥΡΙΖΑ ούτε στα επιδόματα και τις κίβδηλες αυξήσεις με δανεικά που καταλήγουν μετά από λίγα χρόνια να γίνονται βαρύτεροι και επαχθέστεροι φόροι προς τη μεσαία τάξη.

Ούτε μπορούν αυτά τα συναισθήματα να επισκιάσουν τις τεράστιες αξιακές διαφορές της πλειοψηφίας των Ελλήνων με το συνονθύλευμα ιδεών που πρεσβεύει ο ΣΥΡΙΖΑ. Αξίες τις οποίες αγωνίστηκαν σθεναρά για να περιφρουρήσουν οι προγενέστεροι ημών (τον αγνό πατριωτισμό, την παράδοση, την ευταξία, την οικονομική ελευθερία). Δεν θα χαραμίσουμε αυτούς τους αγώνες, ούτε θα χαρίσουμε την ψευδαίσθηση της ιδεολογικής δικαίωσης, με 70 χρόνια καθυστέρηση, σε όσους πρεσβεύουν ένα ασυνάρτητο κοινωνικό μπάχαλο και έναν οικονομικό στρουθοκαμηλισμό που θα μας απομονώσει από τις κοσμογονικές διεθνείς εξελίξεις.

Η προσωπική ευθύνη αυτή τη φορά είναι πιο καθοριστική από ποτέ. Ο καθένας μας έχει να δώσει μια ειλικρινή απάντηση στον εαυτό του. Αξίζει η δυσφορία για όσα μας πίκραναν να καταστρέψει τις πιθανότητες να επουλωθούν οι πληγές μας ομαλά, ρεαλιστικά, συγκροτημένα μέσα στα αμέσως επόμενα χρόνια παραχωρώντας την εξουσία σε έναν κωμικοτραγικό θίασο μαθητευόμενων μάγων; Ας μην πούμε κι αυτή την φορά «στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα». Καλή ψήφο.

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Ίσως το πιο δυσάρεστο να είναι ότι ενώ πλέον υπάρχει ένα διεθνές περιβάλλον που δίνει στην Ελλάδα τη δυνατότητα να ξεπεράσει και τους πιο αισιόδοξους αναπτυξιακούς υπολογισμούς της αρκεί και μια νεκρή μετεκλογική περίοδος κάποιων μηνών για να μας αποτρέψει από το να εκμεταλλευτούμε όλους αυτούς τους ευεργετικούς παράγοντες ώστε να προσελκύσουμε περισσότερες επενδύσεις και να δημιουργήσουμε ακόμα πιο πολλές θέσεις εργασίας.

Η σημαντική διολίσθηση του ευρώ που το τελευταίο διάστημα έχει χάσει πάνω από το 15% της αξίας του, μια εξέλιξη που όλοι επιζητούσαμε εδώ και χρόνια ως προωθητική δύναμη για την εξωστρέφεια της οικονομίας μας, επιτέλους συμβαίνει και μοιάζει να υπάρχει η τάση να συνεχιστεί. Ο ενεργειακός πόλεμος, που επιτείνεται με το θέμα των κυρώσεων προς την Ρωσία, χαμηλώνει καίρια το κόστος των επιχειρήσεων επιτρέποντας συμπίεση των τιμών άρα και μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα των εξαγώγιμων ελληνικών προϊόντων.

Γεωπολιτικά η χώρα μας συνεχίζει να αποτελεί όαση σε ένα ευρύτερο γεωγραφικό χώρο που ταλανίζεται από συγκρούσεις και στο βαθμό που θα έβγαινε άμεσα στις αγορές επιστρέφοντας πλήρως στην κανονικότητα θα είχε μετατραπεί σε ασφαλές καταφύγιο για τα κεφάλαια πολλών που σκέφτονται σοβαρά να προχωρήσουν σε επενδύσεις στην Ελλάδα. Τώρα μάλιστα που η προοπτική εξόρυξης σημαντικών ποσοτήτων υδρογονανθράκων από το υπέδαφος της και η διάθεση της Κίνας να καταστήσει τον Πειραιά σε κορυφαίο διαμετακομιστικό κέντρο την οχυρώνουν ενισχύοντας το προφίλ της χώρας, δίνουν την ευκαιρία για ένα αναπτυξιακό άλμα που θα αντιστρέψει με γοργούς ρυθμούς τις επιπτώσεις των μνημονιακών περιορισμών.

Δυστυχώς η παρωχημένη πλέον ιστορική συζήτηση για το πως η Ελλάδα βρέθηκε στην πόρτα της τρόικας και τα λάθη των πολιτικών που ακολουθήθηκαν απειλεί να αποσύρει τη χώρα από το αναπτυξιακό προσκήνιο, που φάνηκε ότι άρχισε να μπαίνει στα τελευταία τρίμηνα, καταδικάζοντας την σε μια νέα πορεία εσωστρέφειας και οικονομικής καχεξίας.

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Οι εκλογές της 25ης Ιανουαρίου μας αφορούν άμεσα όλους.

Το διακύβευμα είναι μεγάλο για τον τόπο και για την/τον καθεμιά/ναν ξεχωριστά.
Όλοι μπορούμε, ο καθένας από το δικό του μετερίζι να βοηθήσει τον Πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, να κρατήσει τη χώρα όρθια και να μπούμε μια και καλή στο δρόμο της ευημερίας.

Να το παλέψουμε αυτές τις λίγες μέρες που έμειναν μέχρι την 25η Ιανουαρίου, όσο μπορούμε πιο πολύ. Με όσες δυνάμεις διαθέτει ο καθένας.

Ας βρούμε όλους εκείνους που χολωμένοι, πικραμένοι, οργισμένοι επέλεξαν να απέχουν το 2012 απ τις εκλογές, ώστε να έτσι να εκφράσουν την διαφωνία τους σε όσα συνέβαιναν.

Ας μιλήσουμε και ας πείσουμε αυτούς τους ανθρώπους, ένα–δυο (1-2 φίλους) ο καθένας μας να φέρουμε πίσω και αν μπορούμε και περισσότερους. Τους ξέρουμε.Είναι δίπλα μας, στον κοινωνικό μας περίγυρο, στις δουλειές μας, στην οικογένειά μας.

Μην κάνουμε το λάθος και επιτρέψουμε να συμβεί το ατύχημα που λέγεται ΣΥΡΙΖΑ και Τσίπρας στην πατρίδα. Θα είναι το χειρότερο για όλους μας και κυρίως για τα παιδιά μας.

Μιλήστε λοιπόν παντού, βρείτε αυτούς που οργισμένοι δεν πήγαν να ψηφίσουν. Τότε υπήρχε αυτό το περιθώριο και έστειλαν το μήνυμα τους. Τώρα δεν υπάρχει αυτή η πολυτέλεια. Δεν έχουμε την πολυτέλεια όσα με πόνο και θυσίες υπεράνθρωπες καταφέραμε, να τα χάσουμε όλα, για κάποιους τύπους που καθημερινά αποδεικνύουν ότι θέλουν το κακό μας. Που ονειρεύονται να πάρουν ρεβάνς από το 1949.

Είναι υπόθεση που μας αφορά όλους. Είναι η μεγαλύτερη ώρα, η ώρα της αλήθειας, που ή θα πάμε μπροστά όρθιοι ή η ιστορία θα μας γυρίσει την πλάτη.

Τώρα δεν υπάρχει το: δεν ήξερα, δεν άκουσα, δεν έμαθα. Τώρα η ψήφος διαμαρτυρίας αυτή την φορά ισοδυναμεί με ανοχή στο ΣΥΡΙΖΑ. Κουβαλάμε όλοι μας την ευθύνη, την ευθύνη την ατομική.

Όλοι ξέρουμε ποιοι είναι αυτοί που θέλουν να μας κυβερνήσουν, όλοι ξέρουμε ποιος είναι και τι πρεσβεύει ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ. Το «λεφτά υπάρχουν Νο2» θα είναι απείρως χειρότερο απ’ το πρωτότυπο, το οποίο όλοι βιώσαμε.

Άλλωστε έχει απαντήσει σ αυτό, ο ποιητής Μένανδρος, από τον 4ο πχ αιώνα: «Το δις εξαμαρτείν τ’ αυτόν ουκ ανδρός σοφού» δηλαδή «δεν είναι έξυπνος αυτός που επαναλαμβάνει τα λάθη του».


Μην αφήσουμε να ζήσουμε τον χειρότερο εφιάλτη μας. Είναι στο χέρι σου, το δικό μου, όλων μας να μείνουμε στο πλευρό του Αντώνη Σαμαρά για την Ελλάδα.

Και οι Έλληνες χάσαμε πολλά για να κάνουμε πίσω τώρα!!!

Αναλωνόμαστε σε ωραίες γενικόλογες αναλύσεις για το Ευρωπαϊκό μέλλον που θα έρθει ένα Ελληνικό κόμμα να το αλλάξει (ο μικρομεγαλισμός σε όλο του το μεγαλείο ξεχνώντας ότι οι διαπραγματεύσεις γίνονται με ηγέτες δεδομένων απόψεων και όχι με διεθνείς δημοσιογράφους και οικονομολόγους), την ανθρωπιστική κρίση που θα λυθεί με αποσπασματικές κινήσεις από κεφάλαια που δεν υπάρχουν χωρίς καμιά πρόταση για το πως θα δημιουργηθούν μόνιμοι κρατικοί πόροι χωρίς νέες επιβαρύνσεις στους πολίτες.

Στο αναπτυξιακό πρόγραμμα που εξήγγειλε η ΝΔ υπάρχουν πολύ συγκεκριμένες προτάσεις για το πως θα αυξηθεί δυναμικά το ΑΕΠ της χώρας ενισχύοντας καθοριστικά και την εργασία ενώ το σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης του ΣΥΡΙΖΑ παραμένει μυστήριο ακόμα και σήμερα. Από τη μια η ΝΔ περιγράφει τον τρόπο που έως το τέλος της δεκαετίας θα έχει επανακάμψει το ΑΕΠ σε προ κρίσης επίπεδα και η απασχόληση θα πλησιάζει προς μονοψήφια νούμερα κι από την άλλη ο ΣΥΡΙΖΑ απλά διαφωνεί με όλες τις σχετικές προτάσεις χωρίς να ξεκαθαρίζει με πιο τρόπο θα πάρει μπροστά η αναπτυξιακή μηχανή.

Οι αναγκαίες επενδύσεις υπολογίζονται από τη ΝΔ σε 150 δις που αν αφαιρεθούν τα ποσά από το νέο ΕΣΠΑ, το πακέτο Γιουνκέρ και τους εθνικούς πόρους θα χρειαστούν περίπου 50 δις ιδιωτικών επενδύσεων εκ των οποίων τα 23 δις είναι ήδη εγκεκριμένα. Ταυτόχρονα καθορίζονται από τις πιο αξιόπιστες διεθνείς κι εγχώριες μελέτες οι τομείς που χρήζουν περαιτέρω ενίσχυσης γιατί φέρνουν άμεσα και πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα και ολοκληρώνονται οι παρεμβάσεις που διευκολύνουν την επιχειρηματικότητα περιορίζοντας την κρατική γραφειοκρατία και διαφθορά, απλουστεύοντας τις διαδικασίες αδειοδότησης, μειώνοντας τις ασφαλιστικές εισφορές,, το ενεργειακό κόστος και την «μαύρη» εργασία. Ως «κερασάκι» έρχονται οι ιδιωτικοποιήσεις που απελευθερώνουν δημιουργικά τομείς της οικονομίας που καταδυναστεύονταν από τον πελατειακό κρατισμό καθώς και η συνέχιση αξιοποίησης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας που πέρα από τα άμεσα οφέλη καλλιεργεί περιβάλλον παράπλευρων αναπτυξιακών δράσεων σε όλη την περιφέρεια.

Τι προτείνει η πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ ΄που θα μπορούσε να μας κάνει αισιόδοξους ότι οι προβλέψεις για υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια είναι δυνατόν να ξεπεραστούν προς τα πάνω; Θα το κατορθώσουν αυτό με την αύξηση του βασικού μισθού πριν δημιουργούν στην αγορά οι παραγωγικές συνθήκες για κάτι τέτοιο, σπρώχνοντας στην ανεργία περισσότερους συμπολίτες μας; Θα βοηθήσουν οι επανακρατικοποιήσεις (με ποια χρήματα και ποιες διαδικασίες;) και η μη αξιοποίηση των δημόσιων ακινήτων στην αύξηση της απασχόλησης και του εισοδήματος; Θα προσελκυστούν νέοι επενδυτές όταν μέχρι στιγμής όλα τα σχετικά πλάνα που έχουν κατατεθεί δεν θεωρούνται από το ΣΥΡΙΖΑ συμβατά με το ιδεολογικό του πλαίσιο;

Όσον πάλι αφορά τα φορολογικά από τη μια μεριά έχουμε έναν οδικό χάρη αποκλιμάκωσης της που συμβαδίζει και με τις φιλελεύθερες παραταξιακές αρχές κι από την άλλη μερικές διάσπαρτες θέσεις για καταργήσεις υπαρχόντων φόρων χωρίς να καθορίζονται οι τρόποι με τους οποίους θα καλυφθούν οι δημοσιονομικές απώλειες, αφού μάλιστα θα έχουν περιοριστεί κι άλλο οι ρυθμοί ανάπτυξης με την απομάκρυνση επενδυτικών σχεδίων από την Ελλάδα και χωρίς να προβλέπονται ελαφρύνσεις για τις επιχειρήσεις αλλά ούτε και για τα εισοδήματα της μεσαίας τάξης που μάλλον θα κληθεί και πάλι να καλύψει τα νέα κενά που θα δημιουργήσει η δημοσιονομική ασυδοσία του ΣΥΡΙΖΑ.

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Δεν είναι μόνο ότι θεωρείτε δεδομένο ότι ένα γενικευμένο «πάγωμα» της ελληνικής οικονομίας θα περιορίσει το στόχο για ρυθμό ανάπτυξης 3% για το 2015 ακόμα και κοντά στο 1%. Ήδη οι τουριστικές κρατήσεις βρίσκονται σε μια φάση καμπής σε σχέση με τα αναμενόμενα, οι εξαγωγές περιμένουν στάσιμες γιατί αρχίζει να επανέρχεται η άρνηση πληρωμής με επιταγές από ελληνικές επιχειρήσεις υπό το φόβο νομισματικής αλλαγής και άλλοι τομείς της οικονομίας όπως η ναυτιλία ή οι κατασκευές μπαίνουν σε μια φάση αναμονής.

Όλα αυτά μπορούν να φέρουν πέρα από την αναπτυξιακή συρρίκνωση, δραστική μείωση των δημοσίων εσόδων (συνεπικουρούμενη κι από την μερική στάση πληρωμών όσων πολιτών πιστεύουν ότι μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα προχωρήσει σε σεισάχθεια για όλους που θα διαγράφει χρέη με μια μονοκονδυλιά, καθιστώντας πιο επιτακτική τη λήψη νέων μέτρων αφού το δημοσιονομικό κενό είναι εύκολο να αυξηθεί κατά τουλάχιστον ένα ακόμα δις ευρώ!

Μεγάλο κεφάλαιο όμως στις πολιτικές προτεραιότητες του ΣΥΡΙΖΑ είναι και οι εθνικές μας υποθέσεις, η ασφάλεια των πολιτών, η διεθνής συνεργασία για την πάταξη της τρομοκρατίας, η μεταναστευτική πολιτική, η προσέγγιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ελάχιστα αναφερόμαστε σε αυτές τις προτάσεις του θεωρώντας εσφαλμένα ότι δεν συναποτελούν μαζί με το οικονομικό πρόγραμμα τα θεμέλια μιας οικουμενικής αντίληψης για το κράτος, την οικονομία και την κοινωνία που οραματίζονται.

Ειδικά το μέρος του αστικού κοινού που φλερτάρει πλέον με το ΣΥΡΙΖΑ λησμονεί ότι η ιδιοσυγκρασία και τα ιδανικά του ήταν σε μόνιμη σύγκρουση είτε με τις διεθνιστικές θεωρήσεις των γεωπολτικών καταστάσεων που συμβιβάζονται με αμφίβολες λύσεις, είτε με την άκριτη ταύτιση με παντός είδους απελευθερωτικά κινήματα ανά τον κόσμο. Βρισκόταν σε αντίθεση με αφελείς αφοπλιστικές θέσεις για την φύλαξη των πόλεων και χαλαρές τοποθετήσεις για τον ένοπλο ταξικό αγώνα, για την μεταναστευτική «ευαισθησία» που επιβάρυνε το παρεμπόριο, την μαύρη εργασία και την εγκληματικότητα.

Αντιπαρατέθηκαν διαχρονικά ακόμα και για τον προσανατολισμό της παιδείας προτάσσοντας τον εθνικό σκοπό της αλλά και το άνοιγμα της εκπαίδευσης στον ανταγωνισμό με τον ιδιωτικό τομέα, όταν κάποιοι άλλοι πρέσβευαν και πρεσβεύουν μια συνεχνιακή, και καταδικαστική σε κάθε πατριωτισμό, αντίληψη.

Όλες αυτές οι παράπλευρες απώλειες δεν θα είναι ένα τυχαίο συμπλήρωμα αλλά αναπόσπαστο συστατικό στοιχείο μιας ιδεολογικής κουλτούρας που βρισκόταν πάντοτε απέναντι σε κάθε αστικό στοιχείο. Όσο κι αν καμουφλαριστούν, όσο κι αν ωραιοποιηθούν οι παρεμβάσεις τους σε αυτά τα ζητήματα θα πλήξουν τον αξιακό πυρήνα της κοινωνίας μας.

Όταν θα αντιληφθούμε ότι όλα αυτά είναι απείρως σημαντικότερα από το «τυράκι» μιας αμφίβολης εισοδηματικής βελτίωσης που έτσι κι αλλιώς στηρίζεται σε ευχολόγια και προεξόφληση της αλλαγής στάσης των άλλων (που δεν προκύπτει από πουθενά) ίσως θα είναι αργά για να συνειδητοποιήσουμε το ανεπανόρθωτο ηθικό σφάλμα που θα έχουμε κάνει.

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Τα γεγονότα των τελευταίων ημερών στη Γαλλία δεν είναι ούτε η απαρχή ούτε το αποκορύφωμα των εξελίξεων σε σχέση με την εξτρεμιστική δράση των τζιχαντιστών και του φονταμενταλιστικού ισλαμισμού. Το τελευταίο διάστημα γίναμε μάρτυρες των πιο αποτρόπαιων, των πιο σαδιστικών, των πιο αδιανόητων εγκλημάτων που σε αφήνουν αποσβολωμένο να αναρωτιέσαι τι μένει ακόμα να συμβεί. Άραγε ο πόλεμος των πολιτισμών ή αλλιώς η σύγκρουση των θρησκειών όπως την «προφήτευε» αρκετά χρόνια πριν ο Χάντιγκτον, βρίσκεται επί θύρας;

Η Γαλλία αποτελεί μια ιδιάζουσα περίπτωση καθώς η διαχρονική σχέση καταπίεσης και μίσους με την Αλγερία και τα μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα που ακολούθησαν, όταν συνδυάστηκαν με τις γενικότερες οικονομικές δυσκολίες, τον γαλλικό εθνικισμό και το κήρυγμα μίσους από ακραίες ισλαμικές οργανώσεις δεν άργησαν να μετατρέψουν το σχεδόν πάντα μισοαναμμένο φυτίλι σε κανονική πυρκαγιά. Ο φόβος λοιπόν που υπήρχε ότι τα γεγονότα με μαζικούς σφαγιασμούς θα αποκτούσαν μια παρόμοια υπόσταση και στη Δύση ήταν σχεδόν δεδομένο ότι θα έβρισκε στη Γαλλία έναν από τους πρώτους τόπους έκφρασης του.

Το ιδιαίτερο σε αυτή την δολοφονική επίθεση ήταν ότι έγινε στόχος η ίδια η ελευθερία της έκφρασης, το ίδιο το χαμόγελο. Κάθε είδους φανατισμός δυσκολεύεται, μάλλον αδυνατεί πλήρως, να αποδεχτεί ότι η ερμηνεία που δίνει στο σεβασμό απέναντι στο δόγμα έχει πολύ στενά όρια κι ακόμα πιο στενά είναι τα πλαίσια της αντίδρασης που δικαιολογεί απέναντι σε ότι θεωρεί ασεβές. Από τη λεκτική στηλίτευση μιας θέσης έως την ισοπέδωση της ανθρώπινης ύπαρξης υπάρχει τεράστια απόσταση.

Το πραγματικό θέμα είναι πολυεπίπεδο (πολιτισμικό, οικονομικό, κοινωνικό) και φυσικά εξαιρετικά δυσεπίλυτο. Δεν αρκούν οι μεταναστευτικοί περιορισμοί χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να φτάσουμε στο αντίθετο άκρο που κάποιοι εκπροσωπούν και στην Ελλάδα δαιμονοποιώντας ακόμα και την αυστηρή φύλαξη των συνόρων μιας χώρας αθρόας εισδοχής κι όχι απλά διαχείρισης οικονομικών μεταναστών, όπως η δική μας ή απαιτώντας μαζική και άκριτη χορήγηση υπηκοότητας σε λαθρομετανάστες.

Οι λύσεις δεν μπορούν να αναζητηθούν ούτε στον «εξοστρακισμό» κάθε μουσουλμάνου ως εν δυνάμει εγκληματία, ούτε βέβαια και σε μια ασύδοτη πολιτική μεταναστευτικής χαλαρότητας ειδικά από περιοχές όπου ανθούν τα ακραία ισλαμικά κινήματα. Απαιτείται συντονισμένη διεθνής δράση για την καταπολέμηση των τρομοκρατικών οργανώσεων και της δράσης τους, σαφής καταδίκη τους χωρίς υποσημειώσεις από τους πιο επίσημους μουσουλμανικούς εκπροσώπους που θα πρέπει να επιθυμούν την απομάκρυνση των πιστών τους από θανάσιμες ακρότητες που προσβάλλουν και τους ίδιους αλλά και περίσκεψη για την εξάλειψη των οικονομικών και κοινωνικών λόγων που σπρώχνουν Δυτικούς πολίτες να ενστερνιστούν ως απάντηση στα προβλήματα τους την πιο στυγνή βία.

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος

Αρχικά όταν ετίθετο αυτό το ερώτημα στα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ συναντούσες τη συνήθη εγωιστική και στρουθοκαμηλική βεβαιότητα των κομματικών στελεχών ότι όλα θα εξελιχθούν θετικά και δεν θα υπάρξουν μονομερείς κινήσεις. Στην πορεία ακούγονταν κάποιες διάσπαρτες φωνές που έκαναν λόγο για διάφορες παραλλαγές μιας στάσης πληρωμών και των μεθόδων που θα χρησιμοποιηθούν για να καλυφθούν τα χρηματοδοτικά κενά. Από τη στήριξη της Ρωσίας και της Κίνας (που κατέπεσαν από τις διεθνείς εξελίξεις και το ασταθές οικονομικό περιβάλλον) έως τον αναγκαστικό εσωτερικό δανεισμό (υπήρξε πρόταση του Γλέζου πριν αρκετό διάστημα).

Τελικά δεν χρειάστηκαν παρά λίγες μέρες προεκλογικής περιόδου και μια κάπως αυξημένη δημοσιογραφική πίεση για διευκρινίσεις ώστε το μυστήριο του εναλλακτικού πλάνου να πάρει σάρκα και οστά. Με απόφαση του συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ αν υπάρξει αρνητική κατάληξη στις συζητήσεις με την τρόικα και την Ε.Ε. (το πιθανότερο με βάση τη δεδηλωμένη στάση όλων των διεθνών παραγόντων και το περιορισμένο του χρόνου έως τα τέλη Φεβρουαρίου) θα υπάρξει άρνηση πληρωμής τόκων και χρεολυσίων. Κοινώς πτώχευση!

Βιάστηκαν βέβαια να καλύψουν το πρώτο «λάθος» με ένα μεγαλύτερο αφήνοντας υπονοούμενα για αναγκαστικό εσωτερικό δανεισμό από τις καταθέσεις για να καταλήξουν τελικά να χρησιμοποιήσουν τους όρους πάγωμα πληρωμών και έκδοση λαϊκών εντόκων γραμματίων! Τι σημαίνουν όμως όλα αυτά στην πράξη, τώρα που μπρος στο φάσμα της εξουσίας αρχίζει να ξετυλίγεται το κουβάρι των μονομερών κινήσεων του ΣΥΡΙΖΑ;

Είναι παιχνίδι με τη νοημοσύνη μας η αναφορά σε υποχώρηση των Ευρωπαίων στις υπερβολικές ή παράλογες απαιτήσεις τους, όταν η χώρα μας έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί συστημικό κίνδυνο για τις αγορές. Ακριβώς για αυτό το λόγο τα επιτόκια όλων των υπόλοιπων Ευρωπαϊκών χωρών συνεχίζουν να υποχωρούν όσο τα δικά μας σκαρφαλώνουν. Χρησιμοποίησαν ως υποτιθέμενο εκβιαστικό επιχείρημα ακόμα και το γεγονός ότι το χρέος είναι πλέον κυρίως διακρατικό παραβλέποντας πως μια αθέτηση των συμφωνιών από πλευράς μας οδηγεί στη δυνατότητα κατάσχεσης ελληνικών περιουσιακών στοιχείων (από ακίνητα έως εξαγώγιμα προϊόντα).

Κάπου εδώ βέβαια έρχονται να μας κεραυνοβολήσουν τα τεράστια αναπάντητα, πρακτικά ζητήματα. Οι ίδιες αγορές στις οποίες θα έχεις γυρίσει επιδεικτικά την πλάτη αρνούμενος την πληρωμή των υποχρεώσεων σου και οι οποίες ήδη έχουν εκτινάξει το τριετές επιτόκιο στο 11%^  θα σε ξαναδανείσουν... για επενδύσεις, όπως είπε ο Δραγασάκης; Μάλλον με επιτόκιο επιπέδου υποσαχάριας Αφρικανικής χώρας κι ακόμα παραπάνω!

Οι ίδιοι αγοραστές εντόκων γραμματίων (συνήθως οι ελληνικές τράπεζες) που σε ομαλότερες συνθήκες σε δάνειζαν με 1,5-2%, τι επιτόκιο θα χρεώσουν για να αναλάβουν τον αυξημένο κίνδυνο των συνθηκών χρεοκοπίας; Σίγουρα πολλαπλάσιο του σημερινού. Από που προκύπτει ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να παρέχει ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα (εγγυόμενο και τις καταθέσεις) και την πραγματική οικονομία αν δεν υπάρξει επιτυχής ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης;

Κι αν δεν υπονοούν αναγκαστικό εσωτερικό δανεισμό (αποκλειστικά λογιστικό, γιατί τα αντίστοιχα ποσά σε ρευστό δεν υπάρχουν στις τράπεζες παρά μόνο με την κάλυψη της ΕΚΤ) με πόσο αυξημένο επιτόκιο θα δελεάσουν τους Έλληνες μικροκαταθέτες για να τους εμπιστευτούν τις οικονομίες μιας ζωής; Θα υπάρχει ρήτρα εξασφάλισης του κεφαλαίου; Προφανώς όχι! Τυπικά όχι αναγκαστική, αλλά επί της ουσίας απολύτως ληστρική!

Άρα αυτό που περιγράφεται, όσο κι αν επικοινωνιακά προσπαθούν να το αποσιωπήσουν ή να το υποβαθμίσουν, είναι μια χαώδης κατάσταση, όπου ακόμα και οι κρυφές εναλλακτικές λύσεις μόνο αδιέξοδα δημιουργούν. Από την ναρκισσιστική θεώρηση της αριστερής επανάστασης σε ολόκληρη την Ε.Ε., που αυτή τη στιγμή διοικείται και θα συνεχίσει να διοικείται από πολύ συγκεκριμένες δυνάμεις και γέρνει προς τον δεξιό αυτονομιστικό ευρωσκεπτικισμό (σε μια τέτοια ετερόκλητη φαιοκόκκινη σύμπλευση αναζητεί συμμάχους ο ΣΥΡΙΖΑ;), έως την πλήρη διπλωματική απομόνωση και την ολοκληρωτική εξαθλίωση της χώρας είναι μόλις μια ανάσα δρόμος!

Υ.Γ. 1. Εκεί στο ΣΥΡΙΖΑ έφτασαν στο σημείο να μιλούν ευθαρσώς για παράταση του μνημονίου τουλάχιστον για ένα εξάμηνο (αυτό που θα σκίσουν το βράδυ των εκλογών!) και να προσποιούνται ότι θα καλύψουν χρηματοδοτικές ανάγκες με τα αδιάθετα κεφάλαια του ΤΧΣ, αυτά που έχουν ήδη περάσει στην πιστοληπτική γραμμή!

Υ.Γ. 2 Η FAZ γράφει ότι ένα Grexit κοστίζει 76 δις ενώ ένα κούρεμα 40 δις ευρώ. Πέρα από το ότι η επιμήκυνση και η μείωση των επιτοκίων φέρνει πάνω από 50 δις απομείωση χρέους σε παρούσα αξία και απελευθερώνει με τον περιορισμό των ετήσιων τόκων παραπάνω ποσά για ανάπτυξη, παραβλέπεται ότι ένα ελληνικό κούρεμα θα εγείρει ανάλογες απαιτήσεις πχ από την Ιταλία με χρέος 2,2 ΤΡΙΣ που για να μειωθεί από 135% σήμερα έστω στο 100% θα απαιτηθούν κοντά στα 800 δις!

Κων/νος Μανίκας

Οικονομολόγος –Ψυχολόγος