Όταν η Χαρούλα
Αλεξίου έντυνε με τη δυναμικά μελωδική της φωνή τον στίχο «η πιο καλή γκαρσόνα
είμαι εγώ, γιατί με τέχνη όλους τους κερνώ», που μουσικά περιβάλλονταν από μια
περίσσεια χαράς, το κέφι αποτελούσε το κομβικό σημείο που μετατρέπει την
όλη διαδικασία σε κάτι παραπάνω από μια απλή σωματική κίνηση και μια διανοητική
πρόθεση. Η γκαρσόνα του τραγουδιού είναι το πρότυπο του ακάματου εργάτη
που έχει αποδεχτεί την αριστεία της εξειδίκευσης όπως την παρουσίασε ο Πλάτωνας
δια στόματος Σωκράτη στην Πολιτεία.
Δεν αγκομαχά ως στερημένη
από όνειρα και στόχους. Δεν υποτιμά το ρόλο της καλύπτοντας τον με ταξικές
διαφορές. Δεν αναζητεί διέξοδο από την «ποινή που εκτίει», ούτε υπολειτουργεί
βαριεστημένη από την κακοτυχία! Μεταφέρει το δικό της κέφι στον πελάτη και τον
κάνει κοινωνό της θετικής διάθεσης της συνεπαίρνοντας τον σε μια
εμπειρική μέθεξη που καταλήγει σε καταναλωτικό όργιο.
Η αναφορά
Βούτση στον δήθεν καταναγκασμό των ξένων που μας «υποβαθμίζει» σε γκαρσόνια
θύμισε σε πολλούς την ταυτόσημη ρήση του Ανδρέα Παπανδρέου την δεκαετία του
’80. Η σύλληψη της σκέψης μπορεί να ήταν παρόμοια (άλλωστε οι αντιγραφές και οι
κακοπαιγμένες μιμήσεις του πρώιμου ΠΑΣΟΚ είναι στην ημερήσια διάταξη!)
αλλά αρθρώνονταν σε ένα περιβάλλον περίκλειστων και υπερπροστατευμένων
οικονομικών δομών όπου κάποιοι παρίσταναν με έπαρση ότι μπορούσαν να πορευθούν
αγνοώντας το παγκοσμιοποιημένο πλαίσιο που δημιουργούνταν. Κι αν έλεγες
αφελή την προσέγγιση απέναντι στο τότε ερχόμενο οικονομικό τσουνάμι μόνο ως
γραφική μπορείς να εκλάβεις τη σημερινή αντίδραση μετά την επίγνωση δυο
δεκαετιών.
Το χειρότερο όλων
δεν είναι η προφανής ταξικότητα και το ελιτίστικο ύφος της δήλωσης. Ούτε
εκφράζει την γενικότερη απέχθεια στην χειρονακτική εργασία. Άλλωστε στους ρομαντικούς
νοσταλγούς του παρελθόντος, από το οποίο κρατούν επιλεκτικά μια πολύ περιορισμένη
και εξευγενισμένη εικόνα, δεν λείπει η ρωμαλέα πρωτογενής παραγωγή άλλο αν
την αντιλαμβάνονται ως σχεδόν αποκλειστικά τροφοδοτική εργασία αποκομμένη από
τις διεθνείς ανταγωνιστικές εξελίξεις.
Το πρόβλημα τους
είναι ότι η προσφορά υπηρεσιών προς ξένους περιγράφεται ως δουλική,
υποχωρητική. Στα πλαίσια της δεδομένης συλλογικής διπολικότητας ο «περήφανος»
«Μέγας Αλέξανδρος» που κρύβεται μέσα μας επαναστατεί απέναντι στον
κατατρεγμένο, από τις θεωρούμενες συνωμοσίες τρίτων, «Νίκο Ξανθόπουλο». Δεν
καταδέχεται να υπηρετεί κανέναν! Λες και δεν έχει αποδείξει την διοικητική
του επάρκεια; Λαγός την φτέρη έσειε, κακό της κεφαλής του! Ειδικά όταν
προέρχεται από επαγγελματίες κηφήνες που άμεσα ή έμμεσα τρέφονται από τον
κόπο του κάθε γκαρσονιού.
Μετά από όλα αυτά
τι νόημα έχουν οι επικλήσεις στην εκμετάλλευση των ανταγωνιστικών
πλεονεκτημάτων κάθε οικονομίας (στην Ελλάδα ο τουρισμός και η ναυτιλία) ή
την υπενθύμιση των βασικών αρχών του Ρικάρντο (του οικονομολόγου όχι του
πιλότου της F1!) ακόμα κι αν αυτές επιδέχονται
προσαρμογής στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον. Μπροστά στην ανεξιχνίαστη
περηφάνια καμιά θεωρία προερχόμενη μάλιστα από κατάπτυστα καπιταλιστικά
χείλη δεν πρόκειται να μας παραπλανήσει! «Στο πιάτο κι ο μεζές, μαρίδα και
τυρί». Την δηλητηρίαση από την ανάμειξη των δυο να προσέχουμε!
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος

Μια ενδιάμεση
συμφωνία που γκρεμίζει από μόνη της την γεφυροποιό διάσταση της αφού αφήνει
ανοιχτά για τον Ιούνιο όλα τα κορυφαία ζητήματα.
Οι ΠΝΠ κατέλαβαν
την λειτουργία και της «επαναστατικής» κυβέρνησης που τις εξοβέλιζε ακόμα κι
όταν χρησιμοποιούνταν για να προωθηθούν ταχύτατα θετικές για το κοινωνικό
σύνολο αποφάσεις.
Ο Ξηρός
αποφυλακίζεται μετ’ επαίνων και οι ΗΠΑ μας ξαναβάζουν στη λίστα των χωρών με
διεθνείς τρομοκράτες. Αλλά εμείς δεν σκάμε. Έχουμε το πορτραίτο του Βελουχιώτη
να ευλογεί το υπουργικό έργο και μια Παιδεία που αναζητεί το μέλλον της
νεολαίας στο παρελθόν και το 1982.
Από το ευτράπελο
στο δραματικό. Από το τραγελαφικό στο υπερεπείγον. Από το ασαφές στο πιο
συγκεκριμένο (;). Ο κατατρεγμένος Γιάνης (λέγε με Ρούσβελτ) που εκτός από το ν
της νηφαλιότητας απώλεσε και το σ της σοβαρότητας και τα μετέτρεψε με
δημιουργική ασάφεια στο ν του ναρκισσισμού και το σ του στρουθοκαμηλισμού.
Ο διαπραγματευτής Ευκλείδης που φορτώνεται με το βάρος της ταχύτατης εύρεσης
ενός θεωρήματος που δεν θα γκρεμίζεται κάτω από το βάρος της υποτείνουσας ενώ
θα επιτυγχάνει εκθετικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα.
Όταν ο
παραλληλισμός με κορυφαίες ιστορικές προσωπικότητες αποτελεί το έσχατο
καταφύγιο της έπαρσης δεν μπορεί παρά να μετατρέπεται στη σταγόνα που
ξεχειλίζει το ποτήρι της πολιτικής ανοχής. Η ασάφεια δεν διεύρυνε δημιουργικά
το πλαίσιο της διαπραγμάτευσης. Αντιθέτως στένεψε απελπιστικά το περιθώριο
επικοινωνίας ειδικά επειδή χρησιμοποιήθηκε με ισχυρές δόσεις ειρωνικής
επιβολής και υποτίμησης των συνομιλητών.
Ο Ρούσβελτ
εκφώνησε πριν 8 δεκαετίες έναν λόγο καταπέλτη κατά των πολεμοχαρών της εποχής
του και όσων αντιδρούσαν στο New Deal που σχεδίασε. Μόνο που ο Αμερικανός Πρόεδρος
διέθετε δημοσιονομική και νομισματική ελευθερία, το ευρύτερο οικονομικό
περιβάλλον κινούνταν μέσα σε ένα κλειστό μοντέλο μακριά από το σημερινό
παγκοσμιοποιημένο πλαίσιο, οι αποφάσεις του ήταν απλές κυβερνητικές
επιλογές όχι η κατάληξη των αντιθέσεων των διευρυμένων δυσλειτουργικών σχημάτων
ενός κοινού νομίσματος.
Ο Βαρουφάκης, συνεπής
στον κυβερνητικό μικρομεγαλισμό, ταυτίζει ένα διαφορετικό πρόβλημα, σε μια
ιστορική περίοδο άλλων πολιτικών και οικονομικών χαρακτηριστικών από τις
σημερινές και τοποθετεί τον εαυτό του σε κοινή θέση με τον ηγέτη μιας
υπερδύναμης που είχε τη δυνατότητα να εκτελέσει το πρόγραμμα του με βάση την
λαϊκή εντολή. Ολοκλήρωσε την εικόνα του κατατρεγμένου, «αποκαλύπτοντας» ότι
υπέγραψε μια συμφωνία στην οποία του υποσχέθηκαν προφορικά ενισχυμένη
τραπεζική ρευστότητα ενώ στο επίσημο κείμενο διευκρινίζεται πλήρως ότι οι
όποιες οικονομικές διευκολύνσεις συνδυάζονται με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης
του ελληνικού προγράμματος.
Η «επαναστατική»
περηφάνια λύγισε. Ο «έντιμος» συμβιβασμός ξεκίνησε από τον παραγκωνισμό του
Γιάνη. Η συνεννόηση με τους εταίρους πέρασε μέσα από την επιβολή κυβερνητικών
αλλαγών. Ο ρητορικά και διανοητικά ευφάνταστος Βαρουφάκης, παραχωρεί τα
διαπραγματευτικά σκήπτρα σε κάποιον λιγότερο προκλητικά οξυδερκή και εξόφθαλμα,
περίτεχνα συγκρουσιακό.
Ο Τσακαλώτος
υποτίθεται ότι εκπροσωπεί μια πιο συμβατή, με τις Ευρωπαϊκές απαιτήσεις,
πολιτική παρουσία επειδή δεν διαθέτει το θηριώδες ταμπεραμέντο του Βαρουφάκη.
Διακατέχεται όμως από γνήσιες μαρξιστικές ιδέες, δεν απορρίπτει ακραίες
επιλογές ούτε φυσικά έρχεται να υπηρετήσει διαφορετικές προτεραιότητες.
Βέβαια η τελική
συμφωνία θα κριθεί σε υψηλότατο πολιτικό επίπεδο και αυτό που μοιάζει να αρκεί
προς το παρόν είναι η επικοινωνιακή αποφόρτιση. Μήπως όμως έχει φτάσει
κι αυτή σε τέτοιο επίπεδο ώστε να επηρεάζει καταλυτικά και τα όρια ενός χρονικά
πιεστικού τελικού αποτελέσματος;
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Ο σαδομαζοχισμός
και η απόλαυση που κάποιοι αποκομίζουν από αυτόν θα μπορούσε να ερμηνευθεί κι
ως μια άναρθρη προσπάθεια αυτοτιμωρίας. Ειδικά στην πολιτική οι αναφορές
σε υπομονετικούς υπερασπιστές ενός ιδεολογήματος που δηλώνουν διατεθειμένοι να
υποστούν κάθε οδυνηρή συνέπεια στο όνομα του «Ευαγγελίου» θα είχε μια
ενδιαφέρουσα ρομαντική διάσταση αν δεν υπέκρυπτε ότι οι επιπτώσεις κάθε
απόφασης αφορούν κυρίως τις ζωές των πολλών και πολύ λιγότερο αυτές των εξουσιαστών.
Την ίδια στιγμή
που παριστάνουν τους ηρωικά ανεκτικούς στον μαρτυρικό πόνο για το όνομα
της «αποκαλυπτικής» αλήθειας βιάζονται να κρυφτούν πίσω από την λαϊκή συναίνεση
που συνήθως υποκλέπτουν με ισχυρές δόσεις συναισθηματικού εξαναγκασμού και μελλοντικής
παραδεισολογίας που καθαγιάζει κάθε πρόσκαιρη κακουχία. Η αξιοπρέπεια του
πόνου αλείφεται με επαρκείς δόσεις δογματισμού και ο ρεαλισμός
εξοστρακίζεται ως νοσηρό μικρόβιο «επιζήμιας» αναμόχλευσης της ορθολογικής
αφύπνισης.
Η κυβέρνηση, μετά
από ασίγαστες περιπλανήσεις σε πιθανές εναλλακτικές επιλογές, στην περίπτωση παροδικής
ή οριστικής ρήξης με τους εταίρους, κατέληξε σε μια ολίγον σαδομαζοχιστική
προσέγγιση που ποντάρει στον πιθανό πόνο που θα προκληθεί και στους άλλους από
τη δική σου δεδομένη θυσία. Το Plan B της τελευταίας στιγμής έχει να κάνει αποκλειστικά
με την ιώβεια υπομονή που θα πρέπει να υποδείξουμε στις κακουχίες όσο,
υποτίθεται, θα γενικεύονται οι αντίστοιχες πληγές στα σώματα και των τιμωρών
μας.
Όσο
αποτελεσματική θα φάνταζε μια τέτοια παράτολμη επιλογή στις αρχές του 2010, με
τις γερμανικές και τις γαλλικές τράπεζες τρομοκρατημένες από την έκθεση τους
στα ελληνικά ομόλογα, άλλο τόσο ανεδαφική μοιάζει η αναμονή μιας ευρωπαϊκής
κατάρρευσης στις σημερινές συνθήκες. Οι αγορές έχουν λίγο, πολύ
προεξοφλήσει ένα Grexit οπότε οι όποιες αναταραχές θα είναι
πρόσκαιρες και ελεγχόμενες. Το χρέος μας είναι πλέον κυρίως διακρατικό άρα και
απαιτητό με πλειάδα τρόπων ανεξαρτήτως προθέσεων μονομερής διαγραφής
του.
Η ΕΚΤ αξιοποιεί
την ποσοτική χαλάρωση για να εκμηδενίσει το κόστος δανεισμού των
περισσότερων μελών της Ευρωζώνης οπότε μια μικρή αύξηση τους δεν θα φέρει
σοβαρές επιπτώσεις σε κανέναν. Το υποτιμημένο ευρώ ενισχύει τον
εξαγωνικό προσανατολισμό της Ε.Ε. και η παγκόσμια οικονομία όσο κι αν
ταρακουνηθεί από την αποδοχή ότι τα κοινά νομίσματα δεν είναι άτρωτα δεν
πρόκειται να καταρρεύσει κάτω από την περιθωριοποίηση της Ελλάδας.
Ίσως πιο ισχυρό
θα μπορούσε να αποδειχτεί το γεωστρατηγικό χαρτί αλλά κατορθώσαμε κι
αυτό να το εντάξουμε στη συνολική σαδομαζοχιστική αντίληψη. Αντί να κάνουμε
κατανοητά τα αμοιβαία πλεονεκτήματα και να δώσουμε υποσχέσεις για την ενίσχυση
της υπάρχουσας συμμαχικής θέσης μας, προτιμήσαμε μια εχθρική αντιμετώπιση
συνδυάζοντας την ανυπακοή με την αναζήτηση νέων ετεροβαρών και ασύνδετων
μεταξύ τους συμμαχιών.
Η αρχική ασάφεια
που διέπονταν από τη λογική του «δεν βαριέσαι, θα δούμε τι θα γίνει»,
αντικαταστάθηκε από την σαφή αλλά ανυπολόγιστα πιο μαζοχιστική στάση «θα
πονέσουμε αλλά θα πονέσουν κι άλλοι». Ο ηδονισμός του πόνου όσο υπαρκτό
κεφάλαιο κι αν αποτελεί στην ερωτική φιλολογία άλλο τόσο ανύπαρκτη τεχνική
είναι στο πολιτικό παιχνίδι. Εκτός αν κάποιοι θέλουν ηθελημένα να μπλέξουν τα
δυο πεδία!
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Είτε χρεοκοπήσεις
με ηρωικό παρορμητισμό, είτε συμβιβαστείς με τον Ευρωπαϊκό καταναγκασμό,
το εκπαιδευτικό μοντέλο που ως χώρα θα επιλέξεις να προωθήσεις θα προσδιορίσει
το αξιακό μονοπάτι στο οποίο θα κινηθείς τα επόμενα χρόνια. Οι
εκπαιδευτικές επιλογές θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το εύρος, την ισχύ και τη
μονιμότητα της θεσμικής και παραγωγικής ανασυγκρότησης. Τα πρώτα
δείγματα γραφής της νέας κυβέρνησης δίνουν την εντύπωση ενός εντυπωσιακού
πισωγυρίσματος, μιας ιδεολογικής νοσταλγίας που επιχειρεί να επαναφέρει τις βασικές
εκπαιδευτικές αρχές στο «επαναστατικό» 1982…
Το 1982
σηματοδοτούσε το ξετύλιγμα μιας καταπιεσμένης «προοδευτικότητας» και
συνδυάστηκε με έναν εκπαιδευτικό νόμο που μετέτρεπε το Πανεπιστήμιο σε οχυρό
ιδεοληπτικών μειοψηφιών, ορμητήριο αντιεξουσιαστών, έρμαιο μπαχαλάκηδων. Η
κοινωνική ανοχή, ακόμα και η γενικευμένη συμπάθεια προς μια νεολαία – δυναμικό
αμφισβητία, μετέτρεψε το άσυλο σε εκκολαπτήριο ανομίας και τρομοκρατικών
σχεδιασμών. Ο συντεχνιασμός, φοιτητικός και καθηγητικός, καταδυνάστευε κάθε
δημιουργική πρωτοβουλία.
Τι κι αν εκείνη
την περίοδο οι φιλελεύθερες ιδέες κέρδιζαν σιγά, σιγά την φοιτητική πλειοψηφία;
Το διοικητικό σύστημα, όπως αυτό είχε δομηθεί από τον τότε εκπαιδευτικό
νόμο, και το φοιτητικό κατεστημένο που έλεγχαν τις λειτουργικές δομές επέβαλαν
επί δεκαετίες το αξιακό τους πλαίσιο και δημιουργούσαν τις συνθήκες για την
ανυπαρξία κάθε ουσιαστικού εκσυγχρονισμού σε όλα τα επίπεδα (διοικητικά,
μαθησιακά, ερευνητικά).
Χρειάστηκαν
τριάντα χρόνια και μια πρωτοφανώς διευρυμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία
για να επιτευχθούν θεμελιώδη ρήγματα σε μια απρόσβλητη φιλοσοφία από τις
συνήθεις κυβερνητικές πλειοψηφίες. Το άσυλο επανήλθε στην εξυπηρέτηση του
αρχικού του σκοπού, η εκλογή των Πρυτανικών αρχών αποσυνδέθηκε από τη
συνδικαλιστική διαπλοκή διδασκόντων – διδασκόμενων, η διοίκηση μεταφέρθηκε σε πιο
επαρκή γνωστικά συμβούλια, απαλείφθηκε η παγκόσμια πρωτοτυπία της
αιωνιότητας της ιδιότητας του φοιτητή.
Δυστυχώς στην
κρίσιμη χρονική καμπή, που τίθεται επιτακτικά το ερώτημα της συνέχισης της
Ευρωπαϊκής μας παρουσίας, βρέθηκε στα ηνία του υπ. Παιδείας ένας ακραιφνής
εκπρόσωπος της φιλοσοφίας του 1982. Δίχως να χάσει χρόνο επανέφερε όλες
τις ρυθμίσεις που είχαν καταργηθεί, αναβιώνοντας ένα περιβάλλον συμβατό με την αντι-αριστεία
που εξαρχής μας έδειξε ότι πρεσβεύει.
Επιπρόσθετα
εκδήλωσε την πρόθεση να καταργήσει τα αγγλόφωνα τμήματα των ΑΕΙ. Ποιος
έχει ανάγκη, σε μια ανταγωνιστική, παγκοσμιοποιημένη κατάσταση να εκμεταλλευτεί
τα πλεονεκτήματα του και να προσελκύσει τον μέγιστο αριθμό φοιτητών από το
εξωτερικό; Εμείς δεν θα γίνουμε δέσμιοι της αγγλοσαξονικής εκπαιδευτικής
εμπορευματοποίησης, ούτε θα προσαρμόσουμε τα προγράμματα μας στις σύγχρονες
απαιτήσεις! Άλλωστε για αυτό δεν προτιμούμε να σπρώχνουμε στην μετανάστευση
προς Δυσμάς χιλιάδες φοιτητές μας αντί να παραδεχτούμε την προσφορά της
ιδιωτικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης;
Η νέα εποχή
που όλοι προσδοκούμε για αυτή τη χώρα δεν πρόκειται να προκύψει από ένα σύστημα
Παιδείας που αναπαράγει ότι πιο πεπαλαιωμένο, πιο αναχρονιστικό, πιο
αντιδραστικό. Η αχαλίνωτη ελευθεριότητα, η μαθησιακή χαλαρότητα, η
διοικητική κομματοκρατία μόνο ως στοιχεία ρήξης με το σαθρό παρελθόν, που
έχτισε το τείχος της κρίσης που τώρα γκρεμίζεται απειλώντας να μας συνθλίψει,
δεν μπορεί να εκληφθεί. Ποια γενικότερη ελπίδα αναζητούμε με την Παιδεία
να οδεύει πίσω στο 1982;
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος

Ένα διαρκές φλερτ με την χρεοκοπία, τα IOU και κάθε περίτεχνη ιδέα αναβολής του μοιραίου που εξωραΐζεται και παραπέμπεται σε λαϊκή αναβάπτιση.
Μια επιτροπή λογιστικού ελέγχου του χρέους με ακτιβιστές και οικονομολόγους με πέδιλα, απονομιμοποιημένης λειτουργίας και παραπλανητικής μικροκομματικής στόχευσης.
Αβρότητες Τσίπρα – Παπανδρέου με φόντο μια νέα κυβερνητική πλειοψηφία.
Μόνο μερικά από τα θέματα που πραγματεύτηκε κι αυτή την Παρασκευή 1-3 μμ το "Φρενοκομείο" με τον Κώστα Μανίκα στον iD Radio.
Τι κι αν η
μεταρρυθμιστική και δημοσιονομική συμφωνία με τους εταίρους μοιάζει να
βρίσκεται στον αέρα; Τι κι αν η πραγματική οικονομία φυλλορροεί κάτω από
την ασφυκτική πίεση της κρεμάλας μιας νέας διαπραγματευτικής ύφεσης; Στην
κυβέρνηση φόρεσαν τα μεγάλα κόκκινα γυαλιά κι όλα σινεμά τα βλέπουν, όπως λέει
και το άσμα! Λιάζονται στο εκτυφλωτικό φως της απατηλής ιδεοληψίας τους
και πλατσουρίζουν σαν απρόσεκτα παιδιά στο μεταναστευτικό κύμα και την
αυξανόμενη παλίρροια της ανομίας που απειλεί να τους πνίξει.
Μπορεί η ελληνική
κοινωνία να περιμένει με αγωνία τις εξελίξεις στο Ευρωπαϊκό μέτωπο και να
αναρωτιέται αν τελικά θα καταστεί δυνατό να πληρωθούν μισθοί και συντάξεις
τον Μάιο ή θα καταλήξουμε σε τμηματικές καταβολές και χρήση ανταλλακτικών
κουπονιών, δεν αδιαφορεί όμως για την εικόνα αποδιάρθρωσης τόσο στην διαφύλαξη
της έννομης τάξης όσο και στην αναχαίτιση των μεταναστευτικών ροών που
θέριεψαν μετά τις χαλαρές και δήθεν φιλόστοργες κυβερνητικές προτροπές προς τους
πρόσφυγες από τη Συρία.
Με το ιδεολογικό
αντηλιακό ανά χείρας και το πλατύ θεωρητικό καπέλο να αποκρύπτει σημαντικό
μέρος της αλήθειας, επιτρέποντας μια επιλεκτική αίσθηση πραγματικότητας. Ακούν
τους ήχους των ατέρμονων αντιεξουσιαστικών καταλήψεων ως περαστικούς γλάρους.
Αντιλαμβάνονται ως παροδικό συνωστισμό στην παραλία την μαζική απόβαση
παράνομων μεταναστών, που με ευκολία χαρακτηρίζονται συλλήβδην ως πολιτικοί
πρόσφυγες, για να επιχειρηθεί η προώθηση τους στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Γνωρίζουν όμως
ότι η νομοτυπία των υπογεγραμμένων διεθνών συμβάσεων θα επιβάλλει την
άμεση επάνοδο τους στην Ελλάδα ή την αποβολή μας από τη συνθήκη Σένγκεν και την
αυτόματη μετατροπή μας σε τριτοκοσμική χώρα με επιβολή εξονυχιστικών ελέγχων
διαβατηρίων από όλο τον υπόλοιπο Δυτικό κόσμο. Γι’ αυτό και ταχύτατα
ανασκεύασαν την αρχική ουτοπική δήλωση προσαρμόζοντας την σε πιο ορθολογικά
πλαίσια χωρίς όμως και πάλι να δίδεται κάποια λύση ούτε για την ασφάλεια των
Ελλήνων πολιτών, ούτε για τους ίδιους τους μετανάστες.
Μια επιλογή αντίστοιχης
θεσμικής φαιδρότητας με την πρόθεση για ενοποίηση των υπουργείων
Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης συνθέτοντας μια παγκοσμίως πρωτότυπη δομή
συνδιαχείρισης του κρατικού διώκτη και του τιμωρού. Μια σκέψη που μάλλον
εγκαταλείφθηκε οριστικά κάτω από τον αδυσώπητο ρεαλισμό της διαρθρωτικής
και επιχειρησιακής αντίφασης.
Μήπως αντί η
κυβέρνηση να γεμίζει με κούφιο αέρα ένα κατεστραμμένο πίσω λάστιχο που
διατηρεί το «αυτοκίνητο» σε ασταθή πορεία στέλνοντας το στον τοίχο μέσα σε
σφυρίγματα αδιαφορίας, να σταματήσει την ιλιγγιώδη πορεία προς την ασάφεια
για να αποκαταστήσει τις βασικές δομικές βλάβες ενός συστήματος που και οι
ίδιοι σιγά, σιγά (βλέπε παρεμβάσεις Πανούση) αρχίζουν να συνειδητοποιούν τα
αδιέξοδα και την αναποτελεσματικότητα του;
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Τα χρονικά περιθώρια όλο και στενεύουν. Οι
μέρες που απομένουν για προκύψει συμφωνία στο μεταρρυθμιστικό πακέτο και
τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας διαγράφονται η μια μετά την άλλη από τον
τοίχο του χρηματοδοτικού «κελιού». Αντί όμως να εντείνονται οι προσπάθειες ώστε
οι κυβερνητικές προτάσεις να διαθέτουν τον μέγιστο δυνατό ρεαλισμό και την οικονομική
αποτελεσματικότητα που θα πείσουν τους εταίρους να αποδεσμεύσουν τα
απολύτως απαραίτητα για την εγχώρια ρευστότητα κεφάλαια, επιδίδεται σε έναν
αγώνα αποπροσανατολιστικών και άκαιρων κινήσεων που ενώ χαίρουν την
εκτίμησης ή της ανοχής μεγάλου μέρους της κοινωνίας επί της ουσίας φέρνουν την
μεταρρυθμιστική μας χρεοκοπία..
Πως αλλιώς να εξηγήσεις το γεγονός ότι ενώ
τα περισσότερα από τα μέτρα που προτάθηκαν είναι μονοδιάστατης επίδρασης
και αφήνουν δυσαναπλήρωτο κενό για την επόμενη χρονιά ή στηρίζονται σε ασαφείς
γενικεύσεις για την επιτυχία πρωτοβουλιών που θα αποκαλύψουν περίπου 12-15
δις «μαύρου» χρήματος μέσα στο επόμενο οκτάμηνο, επελέγη αυτό το κρίσιμο
διάστημα για να αρχίσουν τις λειτουργίες δυο κοινοβουλευτικές επιτροπές και
με τη δομή και τη στόχευση τους κυρίως εξυπηρετούν τους εσωτερικούς και
εσωκομματικούς σχεδιασμούς του ΣΥΡΙΖΑ;
Η εξεταστική για το μνημόνιο
ξεκίνησε με την επίγνωση ότι δεν πρόκειται να αποδώσει παραγεγραμμένες ποινικές
ευθύνες που έτσι κι αλλιώς είναι δύσκολο να εξευρεθούν σε καθαρά πολιτικές
αποφάσεις για τις οποίες οι υπεύθυνοι κρίνονται από το εκλογικό σώμα. Άλλωστε
μια πλήρης και με ψυχραιμία καταγραφή των εξελίξεων που διαχρονικά
οδήγησαν τη χώρα σε δημοσιονομικά, διαρθρωτικά και ανταγωνιστικά ατοπήματα αλλά
και του εξαρχής, έγκαιρου ή μη, τρόπου αντιμετώπισης της κρίσης που μας έφερε επαίτη
στα σκαλοπάτια του ΔΝΤ μπορεί να γίνει μόνο με μια σχετική απόσταση από τα
γεγονότα.
Προσωπικά θα την ανέμενα μετά την
ολοκλήρωση του υπάρχοντος προγράμματος, το πέρασμα στην πιστοληπτική γραμμή
και την οριστική επάνοδο στις αγορές. Αυτός όμως ο σχεδιασμός έχει πλέον
ανατραπεί, οπότε η συζήτηση για το όλο θέμα μετατρέπεται σε εργαλείο
ανούσιων κομματικών διαξιφισμών που δίνει και διεθνώς της εικόνα μιας βαθιά
διχασμένης χώρας. Με ένα σμπάρο δυο νεκρά «τρυγόνια». Εσωτερικός
αποπροσανατολισμός και διεθνής εξευτελισμός.
Αντίστοιχης ή και ακόμα πιο αφαιρετικής
αντίληψης είναι η πρωτοβουλία για την σύσταση επιτροπής λογιστικού ελέγχου
του χρέους που κανείς δεν μας έχει εξηγήσει τι ακριβώς θα προσφέρει στην
βελτίωση της διάρθρωσης του. Μια επιτροπή με αμφιβόλου κύρους άτομα από κάθε
γωνία του πλανήτη που δεν διαθέτει καμιά διεθνή νομιμοποίηση διαγραφής
του χρέους πέρα από μια απομονωτική μονομερή κίνηση στην οποία έτσι κι αλλιώς
θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε χωρίς την ανάγκη πομπωδών συνεδριάσεων.
Η πολιτική διαχείριση του δημοσίου
χρήματος δεν ποινικοποιείται από ανούσιες επιτροπές που το μόνο που θα
μπορούσαν να επιδιώξουν, αν δεν διαπνέονταν από μικροκομματικό αέρα, θα ήταν
μια ειλικρινής καταγραφή των πιθανότατα εσφαλμένων πολιτικών επιλογών
χωρίς όμως να μπορεί να τους αποδώσει χαρακτηριστικά αθέμιτης, νομικά
επιλήψιμης διάστασης. Γνωρίζουν καλά οι κυβερνητικοί παράγοντες ότι διεθνώς οι
όποιες περιορισμένες διαγραφές χρέους προέκυψαν μόνο για τη δράση
απολυταρχικών καθεστώτων χωρίς αυτό να σημαίνει, για να μην πω με αυτό ως
προϋπόθεση, την προσφυγή στο ΔΝΤ. Άλλωστε το παραδέχτηκε ο ίδιος ο Γ.
Βαρουφάκης.
Το ρολόι για την επιβίωση της χώρας
χτυπά αντίστροφα με επίμονο και όλο και πιο έντονο τρόπο. Εύχομαι η επιλογή
ορισμένων να συνδυάσουν την μεταρρυθμιστική χρεοκοπία της δημιουργικής ασάφειας
με κοινοβουλευτικές φιέστες επικοινωνιακής παραπλάνησης να μην σηματοδοτεί και
την ολοκληρωτική εθνική χρεοκοπία.
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Μια χώρα διαρκώς στα πρόθυρα χρεοκοπίας και μια κυβέρνηση που "παίζει" καθυστερήσεις μέχρι την τελική συμφωνία του Ιουνίου.
Μια λίστα μεταρρυθμίσεων με φιλόδοξους στόχους και πενιχρές δυνατότητες άμεσης πραγματοποίησης.
Μια Βουλή χαμένη σε συζητήσεις χωρίς κοινοβουλευτικό περιεχόμενο που λειτουργεί στα όρια της θεσμικής παρεκτροπής και δίδεται βορά στο... συνταγματικό δικαίωμα της κατάληψης από αντιεξουσιαστές.
Υδρογονάνθρακες που προσφέρονται στις ΗΠΑ και ροδάκινα που αναζητούν το δρόμο τους προς τη Ρωσία.
Ένα ακόμα "Φρενοκομείο" στον iD Radio με τον Κώστα Μανίκα, Παρασκευή 1-3 μμ, αφουγκράζεται τα γεγονότα που έρχονται.
Μια λίστα μεταρρυθμίσεων με φιλόδοξους στόχους και πενιχρές δυνατότητες άμεσης πραγματοποίησης.
Μια Βουλή χαμένη σε συζητήσεις χωρίς κοινοβουλευτικό περιεχόμενο που λειτουργεί στα όρια της θεσμικής παρεκτροπής και δίδεται βορά στο... συνταγματικό δικαίωμα της κατάληψης από αντιεξουσιαστές.
Υδρογονάνθρακες που προσφέρονται στις ΗΠΑ και ροδάκινα που αναζητούν το δρόμο τους προς τη Ρωσία.
Ένα ακόμα "Φρενοκομείο" στον iD Radio με τον Κώστα Μανίκα, Παρασκευή 1-3 μμ, αφουγκράζεται τα γεγονότα που έρχονται.
Όταν υπογράφεις μια συμφωνία με ρητές
δεσμεύσεις και σπαταλάς αρκετές εβδομάδες σε χαιρέκακες δημιουργικές
ασάφειες και αδημιούργητες προσωπικές ερμηνείες έρχεται κάποτε η στιγμή που
το μόνο που σου απομένει να κάνεις είναι να «παίζεις» καθυστερήσεις ζυγιάζοντας
το κόστος ενός οριστικού άλματος στο κενό και μιας επώδυνης αποδοχής των
δεδομένων. Όχι τόσο το πολιτικό και οικονομικό κόστος όσο την επίπτωση της
μιας ή της άλλης απόφασης στις κοινωνικές ανοχές που κατόρθωσες να κατακτήσεις
με την επικοινωνιακή επιδεξιότητα των ρητορικών και θεσμικών συμβολισμών.
Η κυβέρνηση επιδίωξε να ακροβατήσει ανάμεσα
στον Ευρωπαϊκό μεταρρυθμιστικό «καταναγκασμό» και την διεκδικητική ψευδαίσθηση
χαρακτηρίζοντας ως μη υφεσιακά μέτρα την αύξηση κάποιων συντελεστών, την
διατήρηση ενός ωραιοποιημένου ΕΝΦΙΑ, την κατάργηση των φοροαπαλλαγών, τον φόρο
πολυτελείας ή έναν πιθανό fat tax με πατερναλιστική αντίληψη για την κρατική
επιβολή του πιο υγιούς.
Φόρτωσε την λίστα που κατέθεσε με μέτρα
περισσότερων δισεκατομμυρίων ευρώ από όσα χρειάζεται για την επίτευξη ακόμα και
3% πλεονάσματος ακριβώς επειδή ούτε η ίδια πιστεύει ειλικρινά στην άμεση
αποδοτικότητα των προτάσεων της, ελπίζοντας ότι έστω και κάποια από αυτά αν
λειτουργήσουν, έστω και μερικώς, θα ευοδωθούν τα δημοσιονομικά πλάνα.
Πως να στοιχηματίσεις όμως στην επιτυχία
παρεμβάσεων που στηρίζονται σε πληθώρα ελέγχων που είναι αδύνατο να
πραγματοποιηθούν μέσα λίγους μήνες. ώστε να προσφέρουν οφέλη για το 2015, τον
καταλογισμό σχετικών προστίμων και κυρίως την ανεμπόδιστη από νομικές
καθυστερήσεις άμεση είσπραξη τους ή αναφέρονται σε δράσεις που ακόμα κι αν
λειτουργήσουν θα έχουν εφάπαξ αποτέλεσμα και θα απαιτούν την λήψη νέων
μέτρων την επόμενη χρονιά; Πάνω από τα 2/3 της λίστας κινείται σε αυτό το
αβέβαιο πλαίσιο.
Ορισμένοι στην κυβέρνηση ηδονίζονται με
την προοπτική μιας έστω και βραχύβιας αθέτησης πληρωμών που δεν θα
φτάσει ως την επίσημη ανακήρυξη χρεοκοπίας μετά από ένα μήνα, αφού θα έχει
υπάρξει συμφωνία με τους δανειστές εντός του Απριλίου. Βλέπουν σε αυτή την
επιλογή την τελευταία ηρωική καθυστέρηση που θα συνεγείρει τόσο πολύ τα
πλήθη ώστε να δείξουν κατανόηση στις επιμέρους τελικές υποχωρήσεις. Αγνοούν ή
αδιαφορούν πέρα από όλα τα άλλα (πιθανότητα cross default, περιορισμό ELA κλπ) για την ανεπανόρθωτη ζημιά στην πραγματική οικονομία και την καταρράκωση
της διεθνούς αξιοπιστίας της χώρας.
Κατά πάσα πιθανότητα αυτή η εξέλιξη θα
αποφευχθεί ακόμα κι αν χρειαστεί μια ιδιότυπη εσωτερική στάση πληρωμών
για λίγες ημέρες γιατί κάποιοι μάλλον συνειδητοποιούν ότι το τόσο κοντινό
παιχνίδι με τη φωτιά μπορεί να φέρει έναν παρελκυστικό εθισμό που θα σε σπρώξει
μέσα της. Άλλωστε, όπως έλεγα και πριν τις εκλογές, το πραγματικό
χρηματοδοτικό πρόβλημα θα προκύψει για την πληρωμή μισθών και συντάξεων στα
τέλη του Απριλίου.
Όσες καθυστερήσεις όμως κι αν εξαντληθούν
για να διατηρήσουν σε αγωνιστική εγρήγορση το λαϊκό φρόνημα, η καθοριστική
συμφωνία του Ιουνίου δεν μπορεί να αποφευχθεί. Αν θα κατορθωθεί να θεωρηθεί
ταυτόχρονα κοινωνικά «αναίμακτη» και μεταρρυθμιστικά επαρκής θα εξαρτηθεί από
το βάθος της συλλογικής ανάγκης για ψευδεπίγραφη ικανοποίηση και την επιλεκτική
προβολή προαποφασισμένων Ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών όπως η απομείωση του
χρέους, η ποσοτική χαλάρωση και το αναπτυξιακό πακέτο Γιουνκέρ.
Ανάλογα με το ισοζύγιο των κοινωνικών
αντιδράσεων και αντιμέτωπη με το φόβο των ευθυνών, η κυβέρνηση μπορεί να
μεταθέσει το βάρος της τελικής απόφασης στους πολίτες περιμένοντας από την
θυμική, λαϊκή αίσθηση να επικροτήσει την όποια συμφωνία όσο ετεροβαρής κι αν
είναι ως αντίβαρο στο ενοχικό μνημονιακό παρελθόν. Μόνο που μερικές
φορές οι αμυντικές καθυστερήσεις κλείνουν με ανέλπιστα γκολ, ενίοτε και
αυτογκόλ!
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος

Ρυθμοί προμηθειών και ηθικής ασυνέπειας από τον Κατρούγκαλο. Επετειακοί χοροί που μπλέκονται με τα πολιτικά επικοινωνιακά σόου.
Από την αποτελεσματική για την ανεργία διαχείριση των 2 δις του πακέτου Γιουνκέρ μέχρι τις μελέτες για την υπερφορολόγηση με μισές αλήθειες και επιλεκτική ερμηνεία.
Από την Ευρώπη του Σαρκοζί και των ψαλιδισμένων Podemos έως τον Πούτιν που ονειρεύεται τη δικιά του νομισματική ένωση.
Στο ανανεωμένο δίωρο "Φρενοκομείο" με τον Κώστα Μανίκα. Κάθε Παρασκευή 1-3 μμ στον iD Radio.
Υ.Γ. Η φωτογραφία που συνοδεύει το ηχητικό αρχείο δεν είναι δικής μου επιλογής!!!
Από την πρώτη στιγμή σύστασης αυτής της
κυβέρνησης τίθεται επιτακτικότερα από κάθε άλλη φορά η ανάγκη συναίνεσης και
στήριξης της νέας προσπάθειας. Μια πενταετία σκληρών αποφάσεων, δύσκολων
επιλογών, βαρύτατων επιπτώσεων στην οικονομία και την κοινωνία ρίζωσαν
περισσότερο στις καρδιές και λιγότερο στο νου την συλλογική ανάγκη για μια εναλλακτική
διατύπωση της πραγματικότητας ακόμα κι αν είναι πλασματική και εν πολλοίς
εικονική.
Η ομοθυμία στις κυβερνητικές πρακτικές δεν
προβάλλεται ως ιδεολογική ταύτιση ή αποδοχή πρακτικότητας αλλά ως απαραίτητη απεμπόληση
της ενοχικής συνταύτισης με όλες τις μνημονιακές αρχές λιτότητας. Αυτό
είναι το επιχείρημα, όχι σαφώς προσδιορισμένο και ευθαρσώς εκπεφρασμένο, που
χρησιμοποιούν ακόμα και πολιτικά πρόσωπα από τις πιο ασύνδετες μεταξύ τους
καταβολές για να δικαιολογήσουν την θετική στάση απέναντι στο κυβερνητικό
εγχείρημα.
Μόνο που είναι τεράστιο το άλμα από την
ειλικρινή ευχή για το καλύτερο δυνατό εθνικό αποτέλεσμα, που όλοι θα
έπρεπε να εύχονται για οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση, και στην άκριτη αποδοχή
πολιτικών και οικονομικών αρχών που εξυπηρετούν ιδεολογικές αγκυλώσεις και
υπερφίαλες ασαφείς γενικεύσεις. Η κατανόηση στις επιμέρους συνέπειες μιας
προηγούμενης πολιτικής δεν οδηγεί υποχρεωτικά στο να ενστερνιστείς ακόμα και
ασυντόνιστες, σπασμωδικές αντιδράσεις ή αντικρουόμενες, παρορμητικές σκέψεις.
Η πρόσκληση προς άπαντες να μετατραπούν σε
ιδεολογικούς λωτοφάγους και αυτοματοποιημένους χειροκροτητές στηρίζεται στην διαχρονική
ομογενοποίηση της πολιτικής «διανόησης» γύρω από λαϊκίστικα αξιώματα που
αντιμετωπίζουν τον πολίτη ως πελάτη. Αν σε αυτό προστεθεί και μια φαντασιακή
εθνική μεγαλομανία, απότοκο της καπηλείας ενός ένδοξου ιστορικού
παρελθόντος, κατασκευάζεται ένα παραπλανητικό πλαίσιο φαινομενικής
δυναμικότητας που υποκρύπτει τη βαθιά φοβική σχέση με την ρεαλιστική
διαχείριση της πραγματικότητας.
Τα μέσα για την επίτευξη του στόχου
αποφλοιώνονται του ιδεολογικού τους περιβλήματος, φορτίζονται με επικοινωνιακούς
συναισθηματικούς χρωματισμούς και καθυποτάσσονται στη «βία» της
θυματοποίησης και της αγίας αθωότητας. Η μυθοπλαστική αποχαύνωση απαιτεί
μαζικό χειροκρότημα και άκριτη επιδοκιμασία ως πειστήριο προσχώρησης στην ιερή
αυτοθυσία.
Η συναίνεση δεν επιτυγχάνεται ως επιβαλλόμενος
καταναγκασμός πάνω σε αστήρικτες προθέσεις. Προκύπτει ως διεργασία διαρκούς
διαβούλευσης και επισταμένης μελέτης όλων των παραγόντων που κατατείνει σε δημιουργική
σύνθεση συμβατών προσεγγίσεων. Δεν εκστομίζεται με καταγγελτική φόρα για να
συνοδευτεί ακόμα και με θεσμική ύβρη, ούτε προσδιορίζεται ως σύρσιμο του
μετανοούντα στην νέα θεοκρατική αλήθεια. Προϋποθέτει τόλμη, σύνεση και
διορατικότητα που δεν προσφέρονται μαζί με την μιντιακή προσποίηση του
αλάθητου.
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Υπάρχουν γρήγοροι χοροί που είναι
εύκολο να χάσεις τα βήματα σου και να σκοντάψεις και τότε πρέπει να επιδείξεις
επιμονή, θάρρος να ξανασταθείς άμεσα στα πόδια σου και να πιάσεις πάλι τη
ρυθμική αλληλουχία. Υπάρχουν και αργόσυρτοι χοροί, λιγότερο περίπλοκοι
σε τεχνικό επίπεδο αλλά εξίσου, αν όχι περισσότερο, επιρρεπείς σε λάθη αφού δεν
υπάρχει η ταχύτητα για να καλύπτει ανεπαίσθητες διαφοροποιήσεις από το άριστο
και κάνει προφανή κάθε παρέκκλιση.
Στην πολιτική η μια ή η άλλη επιλογή
μπορεί να σημαίνει στρατηγικό επαναπροσδιορισμό που αλλάζει τα δεδομένα,
τους στόχους, τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται. Το τωρινό ιδιαίτερο περιβάλλον
θέτει αυτό το πιεστικό δίλημμα (αργός ή γρήγορος χορός) στη σημερινή
κυβέρνηση και στον πρωθυπουργό που πρέπει να αποφασίσει άμεσα αν θέλει να
λειτουργήσει ως ένας πραγματικός ηγέτης που σταθμίζει τα γεγονότα και τα
αντιμετωπίζει με διορατικό πνεύμα.
Θα επιλέξει τελικά την φρενίτιδα ενός
επιταχυνόμενου πολιτικού χορού με αρκετές δόσεις ημιμάθειας, πρόσκαιρου
αυτοεκπληρούμενου ενθουσιασμού και περίτεχνου αλλά ανούσιου εντυπωσιασμού; Η
βιασύνη στις αποφάσεις, ο ίλιγγος της ταχύτητας η αφέλεια στην
αξιολόγηση του χορευτικού συνοδού (συνδιαπραγματευτή) φέρνει συνήθως έλλειψη
συντονισμού, μπερδέματα και απρόσεκτες πτώσεις καμιά φορά επώδυνες και
αιματηρές.
Από την άλλη, ο πιο αργός πολιτικός χορός
είναι μια πρόκληση υπομονής, σταθερότητας, αρμονικής συνεύρεσης με τον
παρτενέρ. Οφείλεις να είσαι στιβαρός, προσεκτικός, μεθοδικός και να κάνεις το
επόμενο βήμα αφού έχεις σιγουρευτεί ότι έχει ολοκληρωθεί επαρκώς το
προηγούμενο. Πρέπει να χαλιναγωγήσεις την έμφυτη τάση για παρορμητικότητα
αλλιώς κινείσαι μέσα σε τόνους φαιδρότητας και καταλήγεις να
αυτογελοιοποιείσαι.
Ο Τσίπρας βρίσκεται αυτές τις μέρες μπροστά
στην επιλογή μιας πιο δωρικής ρυθμικότητας που μπορεί να μην συνεγείρει τα
πλήθη το ίδιο με την διεγερτική ορμή του φουριόζου αλλά περιορίζει τις
πιθανές απώλειες (προσωπικές και συλλογικές) και στην απορρόφηση από τη δίνη
της στιγμιαίας δυναμικής που παρασέρνει τα πάντα στο πέρασμα της αφήνοντας
πίσω ανεπανόρθωτες ζημιές και χαλάσματα. Αυτή η απόφαση θα σημάνει τη δομική
επανατοποθέτηση στο διεθνή χάρτη ή την απομόνωση με ένστικτα αυτόφωτης
γεωγραφικής κουκκίδας.
Από τον ίδιο θα εξαρτηθεί αν πέρα από την
επικοινωνία και τα παιχνίδια συμβόλων και ορισμών θα επιλέξει να παραχωρήσει
μέρος της πρώιμης γρηγοράδας προσβλέποντας σε μεσοπρόθεσμα οφέλη ή θα
πατήσει το γκάζι της μονογραμμικής διαδρομής αδιαφορώντας για την πρόσκρουση
που πλησιάζει. Ο καιρός γαρ εγγύς!
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος

Ο κοινωνικός
εκφοβισμός που καταδικάζει ορισμένους να υπόκεινται τις συνέπειες της
«τυραννίας» της διαφορετικότητας.
Ο πολιτικός
εκφοβισμός της ολοκληρωτικής έλλειψης ρευστότητας και του δημοσιονομικού
εκτροχιασμού και η lifestyle πλευρά της πολιτικής, από τις
στιλιζαρισμένες φωτογραφήσεις μέχρι τους εορταστικούς χορούς και τα πανηγύρια.
Ο
χρηματοπιστωτικός αέρας που κάποιοι τον μπερδεύουν με τον δημοσιονομικό
ομογενοποιώντας τις αιτίες που δημιουργούν τον καθένα.
Το νέο,
πρωτοποριακό δόγμα χαλαρής δημόσιας τάξης που προωθεί η κυβέρνηση
εντυπωσιάζοντας την υφήλιο.
Δεν έχουν περάσει
και πολλά χρόνια από τότε που μπήκε στο καθημερινό μας λεξιλόγιο η φράση «ότι
είναι νόμιμο δεν είναι και ηθικό» σηματοδοτώντας τον άρρηκτο δεσμό της
πολιτικής πρακτικής με τον ηθικό καθαγιασμό. Όσο κι αν ο πολιτικός στίβος
ενσωματώνει λειτουργικά ένα κομμάτι ανηθικότητας αυτό που αφορά τη συνειδητή
υπερβολή στην επικοινωνιακή διαχείριση των υποσχέσεων, που όλοι λίγο πολύ το
αποδεχόμαστε ως θεραπευτική αγωγή πρόσκαιρης ελπίδας, παραμένει ένα
μεγάλο πεδίο διαμάχης για τα όρια της ηθικής υπόστασης των πολιτικών αποφάσεων.
Επιτρέπεται ένας επαγγελματίας
με πολιτικές βλέψεις να συμμετέχει σε δουλειές που έχουν σχέση με το
δημόσιο; Συνάδει με το άμεμπτο κύρος ενός μέλους του κοινοβουλίου η
οικογενειακή ανάμειξη σε υποθέσεις που εμπλέκονται με κρατικές δραστηριότητες;
Που καθορίζεται η κόκκινη γραμμή που οριοθετεί την ταύτιση του θεωρητικά
απολύτως νόμιμου με την κοινωνικά επιβαλλόμενη ηθική αναγκαιότητα;
Αν η εκμετάλλευση
των φορολογικών παραδείσων ή η μεταφορά κεφαλαίων στο εξωτερικό, τη στιγμή
που νουθετείς την κοινωνία για να στηρίξει την εγχώρια οικονομία, είναι ένα
παράπτωμα αξιοπιστίας και συνέπειας, το να παρέχεις τις υπηρεσίες σου με υψηλό
μάλιστα τίμημα σε όσους αντιπαρατίθενται με το ελληνικό δημόσιο την
στιγμή που προετοιμάζεσαι να αποκτήσεις κυβερνητικά αξιώματα αποτελεί
προσχεδιασμένο έγκλημα που ξεπερνά την απλή ηθική υποχρέωση.
Καταρχάς είναι
ύβρις προς μια δοκιμαζόμενη εργασιακά ομάδα συμπολιτών το να προσφέρεις την
καλοπληρωμένη επιστημονική σου βοήθεια με δόλωμα την αναμενόμενη πολιτική
ανέλιξη σου και την μελλοντική δυνατότητα να δημιουργήσεις ευνοϊκές
συνθήκες για τη δικαίωση των σημερινών πελατών σου. Όλο αυτό μετατρέπεται σε
ακόμα μεγαλύτερη ύβρη όταν συνοδεύεται και με την εμμονή να παριστάνεις ότι
ζήτημα προκύπτει μόνο εάν υπάρχουν σχετικές υποθέσεις αφού ανέλαβες το
υπουργείο λες και το αμέσως προηγούμενο οκτάμηνο (από τις ευρωεκλογές έως τις
εθνικές) η προσέλκυση πελατών δεν οφείλονταν στο υπονοούμενο της
κυβερνητικής αναμονής.
Η διαχρονική
υποκρισία και η μικροπολιτική αντίληψη που διαπερνά οριζόντια τους
ιδεολογικούς χρωματισμούς ξεπερνά κάθε ανοχή όταν ταυτίζεται με την αντίληψη
ότι οι παραιτήσεις των πολιτικών στελεχών δίδονται μόνο κάτω από την
ανυπέρβλητη μιντιακή πίεση κι όταν αρχίσει να μεγιστοποιείται το πολιτικό
κόστος εφόσον χάνεται η δυνατότητα διαχείρισης της κρίσης ή ακόμα χειρότερα
αφού προκύψουν αποχρώσεις ενδείξεις ποινικής ενοχής υποβαθμίζοντας την ηθική
διάσταση του ζητήματος σε επουσιώδες αγκαθάκι.
Ένα από τα
κυριότερα θεσμικά θέματα που διατάραξαν στη διάρκεια της Μεταπολίτευσης την εμπιστοσύνη
ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα και την κοινωνία ήταν το ανεκπλήρωτο αίσθημα
δικαιοσύνης. Μια διαρκής αίσθηση απόκρυψης της αλήθειας, αποφυγής της ευθύνης,
που μπορεί να μην πάντοτε δικαιολογημένη αλλά χάραξε στη συνείδηση των πολιτών
μια βαθιά πληγή αμφιβολίας. Αλαζονικές συμπεριφορές, παλαιότερες αλλά
και πρόσφατες όπως του κ.Κατρούγκαλου, που εναποθέτουν στην νομικίστικη
επεξηγηματικότητα τις ελπίδες για την κάλυψη σκιών, βαθαίνουν παρά επουλώνουν
αυτό το ρήγμα.
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Ο κ. Πανούσης
ένας αξιοπρεπέστατος καθηγητής του Παντείου με χαρακτήρα μετριοπαθή, νουνεχή,
χωρίς υπερβολές και προκλητικές ακρότητες όπως κάποιοι συνάδερφοι του,
αναμένονταν να είναι μια επιλογή που θα υπηρετήσει τη Δημόσια Τάξη με υψηλό
δημοκρατικό συναίσθημα αλλά και ρεαλισμό μακριά από τις χαλαρές αντιλήψεις
που διαχρονικά διαπερνούσαν το σκεπτικό του ΣΥΡΙΖΑ. Αποδεικνύεται όμως, μέρα με
τη μέρα, ότι ο εκπρόσωπος της «αριστεράς της ευθύνης» στην προσπάθεια του να
συγκεράσει την κοινωνική ανάγκη για ασφάλεια με την απέχθεια μέρους της
κυβερνητικής παράταξης προς την αστική ευνομία δεν αποφεύγει τραγικά λάθη.
Ξεκίνησε
μετατρέποντας τα κέντρα φιλοξενίας παράνομων μεταναστών σε ιδιότυπα
κάμπινγκ όπου όποιος θέλει μπαίνει και βγαίνει με το κράτος σχεδόν αμέτοχο
παρακολουθητή. Ούτε η ποιότητα των κέντρων και των υπηρεσιών που προσφέρουν
αναβαθμίστηκε, ούτε οι μετανάστες βρίσκουν λύση στο πρόβλημα τους με το να
διοχετεύονται με τηλεοπτική κάλυψη και πάλι στο κέντρο της Αθήνας βορά στα
νύχια του οργανωμένου εγκλήματος, ούτε φυσικά η εικόνα της πόλης και η ζωή
των πολιτών αναβαθμίζεται.
Έτσι περάσαμε στο
επόμενο στάδιο όπου έμπλεξε, από άγνοια ή κομματική πίεση, τις υποχρεώσεις
και τα δικαιώματα των συνθηκών Σένγκεν και Δουβλίνο ανοίγοντας μια συζήτηση
για την άκριτη, μαζική χορήγηση ταξιδιωτικών εγγράφων προωθώντας δεκάδες
χιλιάδων μεταναστών προς την υπόλοιπη Ευρώπη. Το νήμα αυτής της διπλωματικά
επικίνδυνης λογικής που οδηγεί τη χώρα στον απομονωτισμό «τραβήχτηκε»
από άλλους κυβερνητικούς παράγοντες τόσο πολύ που έφτασε στο σημείο να
ταυτίζεται ακόμα και με κραυγές για τζιχαντιστές.
Ήρθαν και τα
γεγονότα των τελευταίων ημερών να επιβεβαιώσουν ότι το νέο δόγμα δημόσιας
τάξης δεν είναι άλλο από τα «χαλαρά και βλέπουμε!». Η πολυήμερη κατάληψη
της Νομικής και των γραφείων του ΣΥΡΙΖΑ, η «καλλιτεχνική» βεβήλωση του
Πολυτεχνείου και του αγάλματος του Παλαμά ο αποκεφαλισμός της Κυβέλης, η ανίερη
ασέλγεια εκκλησιών κι όλες οι λοιπές καταστροφές χωρίς καμιά αστυνομική
παρέμβαση υπηρετεί μια δεδομένη προσέγγιση που εξέφρασε ο ίδιος ο κ. Πανούσης
μιλώντας για λιγότερες ζημιές από την μη σύγκρουση με τους αντιεξουσιαστές!
Ήδη πολλές χώρες ανά την υφήλιο ζητούν την τεχνογνωσία και το πλάνο δράσης
αυτής της πρωτοποριακής συλλογιστικής!
Ως κερασάκι στην
τούρτα της χλιαρότητας προστέθηκε και η ρύθμιση για την κατάργηση των
φυλακών υψηλής ασφάλειας, ευνοϊκές αλλαγές στις άδειες και διεύρυνση των
δυνατοτήτων επικοινωνίας των βαρυποινιτών. Ο ανθρωπισμός που οφείλει να διέπει
κάθε δημοκρατικό καθεστώς δεν μπορεί να συγχέεται με φωτογραφικές παρεμβάσεις προς
όφελος ειδεχθέστατων εγκληματιών που τους δίνουν περιθώριο συνέχισης της
δράσης τους, όταν μάλιστα δεν υπάρχει και το τεχνολογικό υπόβαθρο για την
αποτελεσματική παρακολούθηση τους εκτός φυλακής.
Η ασφάλεια για
μια κοινωνία δεν είναι παράπλευρη επιθυμία αλλά δομικό στοιχείο διατήρησης
της συνεκτικότητας και εμπέδωσης της ισονομίας ως βασική προϋπόθεση για την
εύρυθμη λειτουργία της. Όσοι επιμένουν να την υποσκάπτουν με προκάλυμμα
ιδεοληπτικούς ψυχαναγκασμούς ριζωμένους από ξεπερασμένες καταπιεστικότερες
εποχές, δεν αδιαφορούν απλά για την αντιμετώπιση υπαρκτών προβλημάτων αλλά
μετατρέπουν τη χώρα σε μια κοιτίδα εγκληματικής χαλαρότητας.
Κων/νος Μανίκας
Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας
Υποδεχτήκαμε το Brussels Group με τα βασανιστήρια του σολομού και της σαμπάνιας κλειδώνοντας το σε πολυτελείς σουίτες;
Αναφερόμαστε σε μεταρρυθμίσεις με κοινωνικό πρόσημο για να αποφύγουμε τις πραγματικές διαρθρωτικές αλλαγές στο κράτος και την οικονομία, αν χρειαστεί κρυπτόμενοι πίσω κι από ένα δημοψήφισμα;
Οι εθελοντές φοροεισπράκτορες του Βαρουφάκη θα καταπολεμήσουν κάποιες νοοτροπίες δεκαετιών ή θα αναδείξουν άλλες όπως η συναλλαγή;
Που συναντά η εγχώρια πολιτική επίκληση στον Τζιχαντισμό, την επίκληση στην τέχνη για την βεβήλωση αστικών συμβόλων όπως το Πολυτεχνείο;
Το «Φρενοκομείο» με τον Κώστα Μανίκα, κι αυτή την Παρασκευή στη 1 μμ στον iD Radio επιχείρησε να δώσει πειστικές απαντήσεις.
ΠΗΓΗ: RIZOPOULOSPOST.COM
Υποδεχτήκαμε το Brussels Group με τα βασανιστήρια του σολομού και της σαμπάνιας κλειδώνοντας το σε πολυτελείς σουίτες;
Αναφερόμαστε σε μεταρρυθμίσεις με κοινωνικό πρόσημο για να αποφύγουμε τις πραγματικές διαρθρωτικές αλλαγές στο κράτος και την οικονομία, αν χρειαστεί κρυπτόμενοι πίσω κι από ένα δημοψήφισμα;
Οι εθελοντές φοροεισπράκτορες του Βαρουφάκη θα καταπολεμήσουν κάποιες νοοτροπίες δεκαετιών ή θα αναδείξουν άλλες όπως η συναλλαγή;
Που συναντά η εγχώρια πολιτική επίκληση στον Τζιχαντισμό, την επίκληση στην τέχνη για την βεβήλωση αστικών συμβόλων όπως το Πολυτεχνείο;
Το «Φρενοκομείο» με τον Κώστα Μανίκα, κι αυτή την Παρασκευή στη 1 μμ στον iD Radio επιχείρησε να δώσει πειστικές απαντήσεις.
ΠΗΓΗ: RIZOPOULOSPOST.COM
Δυο όψεις της
ίδιας υφέρπουσας φασίζουσας νοοτροπίας. Δυο παράλληλες εικόνες της πιο
αντιδραστικής, της πιο νιχιλιστικής κοινωνικής κουλτούρας. Ο εξοβελισμός της «αποσχιστικής»
αριστείας και η διαπόμπευση της «ανισόρροπης» διαφορετικότητας σε
ένα πακέτο επιβαλλόμενου εξισωτισμού με την ιδεολογική κουκούλα των πολιτικών
προτεραιοτήτων και τη συνενοχή της φοβισμένης συλλογικής ανοχής. Δυο
μορφές σχεδόν αποδεκτής βίας που στραγγαλίζουν το καθ’ εικόνα Θεού και την
«υπεράνθρωπη» Νιτσεϊκή φύση μας.
Όταν αναλώνεσαι
νυχθημερόν σε φορτισμένους συμβολισμούς και δυσνόητους ορισμούς και
εμπιστεύεσαι την ελληνική Παιδεία και τον Πολιτισμό στον Μπαλτά και τον Χασάπη
τότε ή κάπου στη διαδρομή έχασες τον σημειολογικό προσανατολισμό ή κάτι
προσπαθείς να μας πεις με έμμεσο τρόπο. Η αναγόρευση των αντι-εκσυγχρονιστικών
ιδεολογικών παρωπίδων που αντιλαμβάνονται την εκπαίδευση ως απολύτως χαλαρό
αχταρμά ημιμάθειας και αντιμετωπίζουν με ακόμα πιο ιδεοληπτικό μίσος την
αριστεία, την ξεχωριστή ικανότητα μεταφράζονται σε κεντρική επιλογή επιβολής
μιας άχρωμης «δικαιοκρατικής» ομοιομορφίας.
Ο Χιτλερισμός που
επικαλέσθηκαν δεν βρίσκει πιο ολοκληρωτική έκφραση παρά στη συνειδητή «βιαιοπραγία»
της καταπίεσης της διανοητικής μοναδικότητας. Ένας καταναγκασμός απάρνησης
της διακριτής αντίληψης θυσία στην κρατική απαλλοτρίωση της συλλογικής
δυναμικής. Στην εποχή της ελεύθερης διάχυσης της γνώσης, της τεχνολογικής
ανατροπής των δεδομένων συνθηκών, της διαδραστικότητας και της αυξημένης
αυτονομίας οι έσχατοι διαχειριστές της εγχώριας Παιδείας κινούνται με άξονα τις
πιο ρυπαρές και σκοτεινές ιστορικές γωνιές.
Η τυραννία της
αριστείας είναι ο αβάσταχτος δημιουργικός βρόγχος της εξύψωσης που δεν
μπορεί να καταπιεί η ομογενοποιημένη αντίληψη του ξεπεσμένου ιδεολόγου και
αναζητεί τρόπους να την χαλιναγωγήσει ώστε να μην αποτελεί φόβητρο, ανησυχητικό
ερέθισμα στην ευδαιμονία της αδιαφορίας. Ως άλλη πράξη στο ίδιο έργο εντάσσεται
και η δια της αφωνίας επιβράβευση της «καλλιτεχνικής» βεβήλωσης του
Πολυτεχνείου. Η σπίλωση της καθαρότητας των αστικών συμβόλων συμβαδίζει με
την ανεκτικότητα στην πολιτικοποιημένη κατάληψη τους όπως άλλωστε μας έδειξε
και η φυσικότητα αποδοχής ανάλογης δράσης στα γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ.
Η συμπεριφορική
παρέκκλιση από τα τετριμμένα, η ιδιαίτερη άποψη ή η στάση ζωής που δεν
αναπαράγει τα στερεότυπα, η αναγόρευση κάθε διαφωνίας σε ιερό πόλεμο γεννούν
μια άλλη μορφή τυραννικής βιαιότητας στην οποία εθιζόμαστε λίγο, λίγο, όλοι
μας. Πότε με εξευγενισμένες δόσεις ρατσισμού, πότε με γελοιοποίηση
και εκφοβισμό της προσωπικότητας που ξεκινά από το ίδιο μας το σπίτι και
διαπερνά όλα τους χώρους κοινωνικής δραστηριότητας, πότε ακόμα και με ισοπεδωτικές
αντιλήψεις για το πολιτικό σύστημα.
Όταν όμως έρχεται
η ώρα του τραγικού απολογισμού όλοι κρυβόμαστε πίσω από καλοφτιαγμένες
δικαιολογίες που μεταθέτουν το βάρος της ευθύνης, μας προφυλάσσουν από την
παραδοχή της διαχρονικής υπεροπτικής στάσης. Η αντιμετώπιση του
θεωρούμενου αδύναμου, αυτού που επιλέγει την προσωπική αυθεντικότητα ή όποιου
καταχωρούμε ως εχθρό, με μέσα υποτίμησης ή εξάλειψης του, απλά προβάλλει και
μεταθέτει με τον χειρότερο τρόπο το άλυτο μυστήριο των καταπιεσμένων
ενστίκτων μας.
Η τυραννία της
ανεκτικότητας, αν όχι της αποδοχής, είναι το άλλο άκρο της τυραννίας της
αριστείας. Όσο «μαρτύριο» είναι η εξιδανίκευση της ικανότητας για τους
ομολογητές της μετριοκρατίας άλλο τόσο «βάσανο» αποτελεί η κατανόηση της
διαφορετικότητας για τους αυτοαναγορευόμενους σε κατόχους της μοναδικής
αλήθειας. Ο αντικατοπτρισμός στον καθρέφτη της ατροφικής ανθρώπινης
ύπαρξης.
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος
Μια κυβέρνηση που
εκλογικά αντιπροσωπεύει το 41% των πολιτών και βρέθηκε τις πρώτες εβδομάδες με διπλάσια
δημοσκοπική θετική προδιάθεση διέθετε όλη την πίστωση χρόνου για να
ξεδιπλώσει ταχύτατα τις πρωτοβουλίες της. Οι νέοι κρατούντες θα έπρεπε να
αντιληφθούν πλήρως ότι η εντολή που τους δόθηκε εμπεριείχε ένα διττό σκοπό
(τη διαπραγμάτευση με τους εταίρους αλλά και την πάση θυσία διατήρηση της χώρας
στο ευρώ) και να προσπαθήσουν να συνδυάσουν την όποια επιθετική ρητορική με
το συμβιβαστικό πνεύμα.
Μόνο που τελικά παρερμήνευσαν
τα δημοσκοπικά ευρήματα και εξέλαβαν την αρχική ανοχή, στοιχείο δεδομένο
για κάθε καινούρια κυβέρνηση, ως άκριτη αποδοχή κάθε επιλογής. Από την εποχή
του Γ. Παπανδρέου που έχαιρε της εκτίμησης του 80% του λαού έως ακόμα και το
σχήμα Παπαδήμου που ξεπερνούσε το 65%, κάθε προσπάθεια στα πρώτα της βήματα
περιβάλλεται με την κατανόηση και την προσδοκία των πολιτών.
Ενάμιση μήνα
μετά, αναλώθηκε πολύτιμος χρόνος για ερμηνείες ορισμών, συμβολισμούς
(όπως η δήμευση του ινστιτούτου Γκαίτε!), γελοιότητες (με τους τουρίστες
μυστικούς φοροεισπράκτορες!) και συνωμοσιολογικά σενάρια που επιχειρούν
να απαλείψουν από το δημόσιο διάλογο αρνητικά φορτισμένες εκφράσεις, να
προσδώσουν μια επίπλαστη διαφορετική αίσθηση στο δεδομένο πλαίσιο και να
μεταθέσουν την ευθύνη των πιεστικών εξελίξεων σε αποπροσανατολιστικούς
εγχώριους και διεθνείς παράγοντες.
Κι ενώ οι πάντες
βλέπουν την κλεψύδρα, για την συμφωνία επί της μεταρρυθμιστικής ατζέντας,
να αδειάζει όσο πλησιάζουμε προς τα τέλη Απριλίου, εμείς που αποδεχτήκαμε την
έλλειψη χρηματοδότησης έως ότου ολοκληρωθεί αυτή η αξιολόγηση δείχνουμε μια
αξιοπερίεργη άνεση συνεχίζοντας την εκμετάλλευση της δημιουργικής ασάφειας
όχι για να καταθέσουμε ρεαλιστικές και κοστολογημένες προτάσεις για το...
«τοξικό» μέρος του μνημονίου αλλά για να χαθούμε σε μια ατελείωτη σειρά από
δηλώσεις επί δηλώσεων και επεξηγήσεων επί επεξηγήσεων που δεν καταλήγουν σε
κάποιο απτό αποτέλεσμα.
Κάποιοι θεωρούν
ότι η χώρα μπορεί να πορευτεί χωρίς χρηματοδότηση έως τον Ιούνιο,
εξαντλώντας κάθε διαθέσιμο αποθεματικό κρατικού φορέα, αναχρηματοδοτώντας με
πολύ τσουχτερό επιτόκιο τα έντοκα γραμμάτια, ακόμα και ρευστοποιώντας ένα
μικρό μέρος του χρυσού της (με προφανή άγνοια των διαδικαστικών δυσκολιών
και της τεράστιας πληγής στη διεθνή εικόνα μας) ή να ενστερνιστεί ευφάνταστα
σενάρια για χρήση ειδικών ανταλλακτικών κουπονιών για την πληρωμή μέρους
των μισθών και των συντάξεων.
Να φτάσουμε
λοιπόν, σέρνοντας τα γεγονότα, έως το τέλος Ιουνίου όπου ή θα υπογραφεί μια νέα
συμφωνία χρηματοδότησης για τα επόμενα χρόνια με όρους που με δυσκολία θα
μπορούν να παρουσιαστούν ως ένα ανώδυνο αναπτυξιακό σχέδιο (παρόλο που θα
συνυπάρχουν οι ενισχύσεις από το πακέτο Γιουνκέρ και την ποσοτική χαλάρωση
Ντράγκι), αφού και το δημοσιονομικό κενό θα είναι τεράστιο και οι αγορές θα
αποτελούν μακρινό όνειρο, ή θα επιχειρηθεί μια νέα λαϊκή νομιμοποίηση για την
επιλογή του επόμενου βήματος. Το πραγματικό όμως δημοψήφισμα δεν θα είναι αυτό
που θα αφορά την κοινωνία και πιθανότατα να μην χρειαστεί αλλά το «κρυφό»
διαρκές εσωκομματικό δημοψήφισμα.
Το πρώτο, θα
είναι μια δυσάρεστη επιλογή γιατί αν επιβεβαιώσει την τάση για συμβιβασμό και
πρόσδεση στο ευρώ θα έχει καταστήσει την κυβέρνηση ιδεολογικά ανενεργή, αν
προκρίνει την συγκρουσιακή λογική θα καταγράψει ιστορικά τον ΣΥΡΙΖΑ ως
την πολιτική δύναμη που έφερε τον πραγματικό Αρμαγεδδώνα παρασυρμένοι από το
συλλογικό θυμικό που σύντομα θα μετατραπεί σε ποτάμι οργής εναντίον του.
Το δεύτερο, είναι
μια καθημερινή μάχη με την καθαρότητα των αξιών που πρεσβεύει ο ΣΥΡΙΖΑ
και αντιπροσωπεύει, ακόμα και μετά την εκλογική μεγέθυνση του, ένα ποσοστό των
οργάνων του που ξεκίνησε από το 30% και εκτοξεύθηκε στην πρόσφατη επικύρωση της
συμφωνίας στο 43%! Αυτό το κυλιόμενο «δημοψήφισμα» θα είναι μια μόνιμη
πληγή στα κυβερνητικά πλευρά που μπορεί να την συμπαρασύρει σε μια ερμαφρόδιτη
πορεία που θα καταστήσει το αδιέξοδο νομοτελειακή εξέλιξη.
Κων/νος Μανίκας
Οικονομολόγος – Ψυχολόγος















