.png "English"){kind=small}
Ο «αδύναμος κρίκος» του «αδύναμου κρίκου»…
Πριν από 14 ώρες
Οι εξεγέρσεις σε Αίγυπτο και Τυνησία έφεραν στην επιφάνεια τις εγγενείς αδυναμίες καθεστώτων που με τη στήριξη της Δύσης διαχειρίζονταν με έπαρση και καταπιεστική λογική τα δημόσια πράγματα των χωρών τους, επί δεκαετίες, ενισχύοντας παραπληρωματικά τις ακραίες εθνικιστικές, ισλαμικές φωνές. Πολλοί έσπευσαν άκριτα να αναζητήσουν παραλληλισμούς στις εκεί έκρυθμες καταστάσεις με τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας και τον τρόπο αντίδρασης στους περιορισμούς και τις κοινωνικοοικονομικές συνέπειες του μνημονίου. Υπάρχει όμως όντως υπαρκτό έδαφος συνδυασμού των δυο περιπτώσεων και ποια διδάγματα μας δίνουν τα συμβαίνοντα στη Β.Αφρική;
Συζητώντας για την αναζήτηση των ευθυνών για την έναρξη της παγκόσμιας κρίσης, πολύ λογικά προκύπτει και το ζήτημα του πότε και πως, θα επανέλθει η οικονομία σε φυσιολογικούς ρυθμούς. Με βάση την εμπειρία των δυο πιο σημαντικών προηγούμενων κρίσεων τις δεκαετίες του ’30 και του ’70, αρκετοί θεωρούν ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, θα καταλήξουμε σε γενικευμένες εχθροπραξίες (λόγω και των κοινωνικών αντιδράσεων), αν όχι εφάμιλλες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου πάντως αρκετά σημαντικές. Άλλοι πάλι βλέπουν την επάνοδο σε ουσιαστικούς αναπτυξιακούς ρυθμούς στην αναβάθμιση της παραγωγικής διαδικασίας, στην καινοτομία και τον «πόλεμο» της σύγχρονης τεχνολογίας. Ποιος μπορεί τελικά να είναι ο «πόλεμος» του μέλλοντος μας και με ποιο τρόπο θα τον διαχειριστεί προς όφελος της η υπερδύναμη;
Η συζήτηση για τα κλειστά επαγγέλματα ανάμεσα σε άλλα ζητήματα περιστράφηκε, για σύντομο χρονικό διάστημα αφού η κυβέρνηση έσπευσε να κλείσει το “μέτωπο”, και γύρω από τη δυνατότητα ιδιωτικών εταιρικών κεφαλαίων να δημιουργήσουν επιχειρήσεις εγκατάστασης και διαχείρισης «αλυσίδων» φαρμακείων, νομικών φιρμών κλπ. Σε μια χώρα όμως που η επιχειρηματικότητα αποτελεί διαχρονικό «δαίμονα» στα θεμέλια ενός υπερπροστατευτικού κρατικοδίαιτου μοντέλου ανάπτυξης, θα ήταν μια εξαιρετικά απρόσμενη ανατροπή, να προχωρήσει μια τέτοια ρύθμιση.
Λίγες μέρες μετά την αναφορά μας στις «προσωπικές» (κατά την κυβέρνηση) δηλώσεις Πάγκαλου για την προοπτική συνολικής αναδιάρθρωσης του χρέους μας "Λαγός" της χρεοκοπίας ή του νέου μνημονίου;, ήρθαν τα δημοσιεύματα στον ξένο τύπο να επιβεβαιώσουν ότι διάφορα σενάρια πλανώνται πάνω από την Ε.Ε., ώστε με κάποιο τρόπο να αποφευχθεί η γενίκευση της κρίσης χρέους που, ως χιονοστιβάδα, τείνει να συμπαρασύρει όλο το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Τελευταίο κεφάλαιο στο βιβλίο με τις φημολογίες η τεχνική της επαναγοράς, από τη χώρα έκδοσης, ομολόγων από την αγορά με τη σημερινή σαφώς χαμηλότερη τιμή. Πρόκειται όντως για έναν ακόμα «μεσσία» (όπως το ευρωομόλογο) που ως δια μαγείας θα μας σώσει από τα προβλήματα μας; Είναι τόσο εύκολη αυτή η διαδικασία (από πλευράς απαιτούμενων κεφαλαίων και συναίνεσης των πιστωτών);
Τη στιγμή που τα αδικήματα παραγράφονται, το λαϊκό αίσθημα μένει για μια ακόμα φορά ανικανοποίητο και η κυβέρνηση θεωρεί ότι με μονομερείς επικοινωνιακές κινήσεις που προσκρούουν σε Συνταγματικές διατάξεις που οι ίδιοι προώθησαν, οι επιφανείς μιντιολόγοι των διαπλεκόμενων ΜΜΕ παριστάνουν τους τιμητές της πολιτικής ηθικής. Το μόνο το οποίο κατορθώνει το σύνολο των παραπάνω φαινομένων είναι η ενίσχυση της κοινωνικής οργής, η απαξίωση θεσμών και πολιτικών διαδικασιών και η απομάκρυνση των πολιτών από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης.
Όταν μικροί μαθαίναμε το φαινομενικά απλοϊκό «τι είναι η πατρίδα μας, μην είναι οι κάμποι;...» το συναισθηματικό απόσταγμα που έμενε ήταν ότι όσο στη ψυχή μας μένουν άσβεστες μνήμες, εικόνες και ιδέες που την χαρακτηρίζουν, η αγάπη μας για αυτή θα μένει ζωντανή και διαρκώς θα δυναμώνει. Κάτι αντίστοιχο σκέφτηκα και σήμερα με την ανακοίνωση του νέου λογότυπου της ΝΔ. «Τι είναι η παράταξη, μην είναι η δάδα .της δημοκρατίας, μην είναι η φλόγα της Ελπίδας που στα στήθη καιει;...». Είναι όλα αυτά κι ακόμα περισσότερα. Είναι πρωτίστως οι αρχές, οι αξίες κι οι ιδέες που εκπροσωπεί. Είναι η σπίθα της δημιουργικότητας, η δυναμική των μελών της, ο πόθος των πολιτών για μια δημοκρατική, φιλελεύθερη, πατριωτική πολιτική.
Αρκετά γελάσαμε ή οργιστήκαμε με τις κατά καιρούς δηλώσεις του Πάγκαλου. Μήπως ήρθε η στιγμή να αντιμετωπίσουμε με ψυχραιμία και διορατικότητα το φαινόμενο του πολιτικού «λαγού» που έχει αναλάβει, σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα για την κυβέρνηση, ο Αντιπρόεδρος της; Γιατί ένας άνθρωπος της πολιτικής εμπειρίας αλλά και της εγνωσμένης ευφυίας του Πάγκαλου, μόνο τυχαία δεν ανοίγει ζητήματα. Αποτελεί συχνά ταυτόχρονα, τόσο τον αερόσακο εκτόνωσης της κοινωνικής αντίδρασης, μεταφέροντας όμως ουσιαστικά το πλήρες νόημα των κυβερνητικών προτάσεων σε εκλαϊκευμένη μορφή, αλλά και τον προάγγελο σημαντικών μελλοντικών αποφάσεων.
Πολύ μελάνι χύθηκε στην ανάλυση των πρόσφατων δημοσκοπήσεων. Όπως συνήθως η υπερβολή στην αντίδραση, από όλες τις πλευρές, ήταν χαρακτηριστική. Κάποιοι βιάστηκαν να τις ερμηνεύσουν ως ανάκαμψη του ΠΑΣΟΚ και πιθανότητα προκήρυξης πρόωρων εκλογών (ρωτήθηκε άραγε η Τρόικα;). Άλλοι πάλι διέκριναν επιδείνωση στην δυνατότητα προσέλκυσης ψηφοφόρων από πλευράς ΝΔ, αναζητώντας επικοινωνιακά και πολιτικά προβλήματα προς επίλυση. Ποια είναι όμως η πραγματικά αποτύπωση των αριθμών και τι τελικά συνέβαλε στη διαμόρφωση τους;
Με ιδιαίτερη άνεση ο Υπ.Οικονομικών χαρακτήρισε ως υπερβολική εμμονή σε δυνητικούς κινδύνους, τον τρόπο αξιολόγησης των εθνικών οικονομιών από τους διεθνείς οίκους. Το κυβερνητικό σκεπτικό είναι χιλιοειπωμένο. Οι αγορές λειτουργούν απολύτως κερδοσκοπικά, δεν λαμβάνουν υπόψη τα σημαντικά βήματα που κάνει κατά τη γνώμη της η κυβέρνηση και επηρεάζονται πέραν του δέοντος από σενάρια πιθανών μελλοντικών εξελίξεων, που μπορεί να αποδειχτούν αβάσιμα. Είναι άραγε τόσο επίπεδη η πραγματικότητα; Οι αγορές όντως προεξοφλούν απίθανα αρνητικά σενάρια ή αδυνατούν να ανακαλύψουν την αισιοδοξία σε ένα οικονομικό περιβάλλον που παρά τις προσπάθειες δημοσιονομικής προσαρμογής, δεν δίνει τα εχέγγυα για άμεση και σταθερή ανάκαμψη;
Όταν υπάρχει φαντασία στην εξουσία, οι πρωτοποριακές προτάσεις δεν λείπουν! Εδώ και χρόνια συζητείται το θέμα της απαγόρευσης του καπνίσματος σε όλους τους δημόσιους χώρους, με τους επαγγελματίες του είδους και ιδιαίτερα τους ιδιοκτήτες νυχτερινών κέντρων διασκέδασης και μπαρ, να αντιτίθενται σε αυτή την εξέλιξη με την εύλογη γι αυτούς δικαιολογία της πιθανής μείωσης του τζίρου τους. Από τη διαμόρφωση λοιπόν ειδικών χώρων καπνιζόντων, περάσαμε στην πλήρη απαγόρευση για να έρθει η σημερινή ηγεσία του Υπ.Υγείας υπό τον κ.Λοβέρδο να «λύσει» το γόρδιο δεσμό με μια ευφάνταστη επιλογή. Επιβολή ειδικού φόρου στα κέντρα διασκέδασης και πλήρη ελευθερία στο κάπνισμα!!
Λίγους μήνες πριν με την ανάρτηση «Θεοκρατία και πολιτική στις ΗΠΑ», είχαμε αναφερθεί στις πιθανές επιπτώσεις στην Αμερικανική κοινωνία από την έξαρση μιας «επιθετικής» ρητορικής που κινείται ανάμεσα στη θεοκρατία και τη μισαλλοδοξία. Μετά την επίθεση στο Κ.Χατζηδάκη τονίσαμε τα αποτελέσματα των βίαιων εκρήξεων «Το αδιέξοδο της "τυφλής" οργής», που επί της ουσίας ισχυροποιεί και δίνει άλλοθι στο σύστημα και τις νοοτροπίες που αντιστρατεύεται. Το τραγικό συμβάν στην Αριζόνα με τη δολοφονική επίθεση ενός ψυχικά διαταραγμένου νεαρού ήρθε ως αποκορύφωμα μιας συλλογιστικής που θεωρεί ότι ο σκοπός αγιάζει τα πολιτικά μέσα, ακόμα κι αν αυτά μέσα από παρερμηνείες ή την έξαψη των παθών μπορεί να οδηγήσουν σε δραματικές εξελίξεις.
Κάθε προσπάθεια αναδόμησης ενός κομματικού μηχανισμού είναι επώδυνη, «γεννά» αντιδράσεις (θεμιτές και μη) και περιλαμβάνει δεδομένους, λογικούς συμβιβασμούς στο επίπεδο που δεν νοθεύεται η προοπτική και το ιδεολογικό «στίγμα» μιας παράταξης. Το ζητούμενο είναι οι όποιες αλλαγές να εξυπηρετούν τους βασικούς πολιτικούς στόχους που καλούνται να υπηρετήσουν. Αυτό λοιπόν που επιδίωκε εξαρχής ο Αντώνης Σαμαράς ήταν η διατήρηση της συνοχής της παράταξης, η σταδιακή ανανέωση του πολιτικού προσωπικού της και η έκφραση των σύγχρονων κοινωνικών αναγκών. Όλα αυτά βέβαια στα πλαίσια της προώθησης μιας πολιτικής πλατφόρμας που αναζητεί μέσα από μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση και την αγορά, ριζικές θεσμικές αλλαγές και κοινωνική συνοχή, το «μονοπάτι» προς την ανάκαμψη της χώρας σε όλα τα επίπεδα.
Ποια είναι τα συμπεράσματα από την παρουσία Παπανδρέου στο «Ερζερούμ»; Ποια τα αποτελέσματα των συνομιλιών του και ποιες παρακαταθήκες άφησαν για τις εξελίξεις σε όλα τα κρίσιμα εθνικά θέματα; Καλλιεργείται ένα κλίμα ευφορίας από την αυτονόητη επισήμανση του πρωθυπουργού, όσον αφορά τις παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και των χωρικών μας υδάτων, παραμένει όμως η βασική απορία, του προς ποια διπλωματική κατεύθυνση κινήθηκαν οι προοπτικές του Κυπριακού, του καθορισμού της υφαλοκρηπίδας και των ΑΟΖ (Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες), της αθρόας λαθρομετανάστευσης, του περιορισμού των εξοπλισμών.
Ένα χρηματικό έπαθλο και η φιλοδοξία κατάκτησης του, 24ώρη παρακολούθηση της καθημερινότητας των συμμετεχόντων, διφορούμενες δηλώσεις και λαϊκίστικες συμπεριφορές με την ελπίδα θετικής καταγραφής τους στη συνείδηση του κοινού, προσωπικές στρατηγικές, πρόσκαιρες συμμαχίες, διαχείριση συναισθημάτων και καταστάσεων, ώστε να εξωθηθούν οι «συμπαίκτες» σε αντιδράσεις που θα τους εκθέσουν στη συλλογική αντίληψη. Κάπως έτσι θα μπορούσε κάποιος να περιγράψει το πλαίσιο του τηλεοπτικού reality «Big Brother” Πόσο άραγε μας θυμίζουν αυτά τα χαρακτηριστικά και τη λειτουργία πολιτικών διαδικασιών. Μπορεί τελικά οι πολιτικές εξελίξεις να καθορίζεται από αντίστοιχους κανόνες; Υπάρχει διέξοδος από την ανακύκλωση αυτών των νοοτροπιών;
Ολοκληρώθηκε με επιτυχία και ο επόμενος κύκλος διαδικτυακών δημοσκοπήσεων όσον αφορά τις απόψεις των πολιτών για την ιεράρχηση της σημαντικότητας κάποιων από τις προτεινόμενες θεσμικές αλλαγές, καθώς και την νέα αποτύπωση της εκλογικής δύναμης των κομματικών σχηματισμών. Εξαιρετικά ενδιαφέροντα τα αποτελέσματα που παρατίθενται στα διαγράμματα που ακολουθούν.
Πολύ συχνά αναφερόμαστε όλοι μας στη νεολαία περιγράφοντας γλαφυρά το ότι αποτελούν το μέλλον και την ελπίδα εξέλιξης του τόπου. Ταυτόχρονα όμως είμαστε εμείς η ίδιοι ως κοινωνία που με τις συμπεριφορές και τις αξιακές προτεραιότητες μας τους οδηγούμε κάπου ανάμεσα στην απολιτικοποίηση ή την τυφλή εκτόνωση της επιθετικότητας με «επαναστατικούς» βερμπαλισμούς που σπάνια μπορούν να παράξουν αποτέλεσμα.
Μια κρισιμότατη χρονιά τόσο σε εσωτερικό όσο και σε διεθνές επίπεδο ξεκίνησε. Αν επιχειρούσαμε να συνοψίσουμε τα ζητούμενα αυτής της χρονιάς θα τα περιγράφαμε ως τρεις προκλήσεις και μια «απειλή». Ως «απειλή» (αδόκιμος προσδιορισμός σε ένα δημοκρατικό καθεστώς) θα αναφέραμε την πιθανότητα προκήρυξης εθνικών εκλογών. Οι τρεις σημαντικές προκλήσεις αφορούν την πορεία των μεταρρυθμίσεων και της ύφεσης στην οικονομία (με όλες τις συνέπειες της), το μέλλον του ευρώ και της Ε.Ε., και τη δυνατότητα αναδιάρθρωσης του πολιτικού συστήματος, ώστε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών (ιδιαίτερα η ΝΔ που βρίσκεται σε μια διαδικασία αναδιοργάνωσης) και να εκφράσει τις μετα-μεταπολιτευτικές κοινωνικές ανάγκες.
Οι «ψυχροί» υπολογισμοί είναι αυτοί που καταστρέφουν την μακροημέρευση των ανθρωπίνων σχέσεων αλλά και δεν επιτρέπουν στις κοινωνίες να διαμορφώνουν συγκροτημένα πλαίσια λειτουργίας. Όταν αδιαφορούμε για το θυμικό, τις φαινομενικά άλογες αντιδράσεις (τις μη «κερδοφόρες» κατά κάποιους), οι προοπτικές φαντάζουν θολές και πιθανότατα ατελέσφορες οι προσπάθειες.
Από τη μια οι Ευρωπαϊκές ηγεσίες που έστησαν ένα οικοδόμημα σε μονεταριστικές εμμονές του παρελθόντος, χωρίς σαφείς όρους και προϋποθέσεις, χωρίς στιβαρή διαχείριση και όραμα, που δεν αντιλήφθηκαν εγκαίρως τον οικονομικό «τυφώνα» που ερχόταν κι ακόμα αναλώνονται σε λεκτικές αντιπαραθέσεις που απλά μετατρέπουν την Ε.Ε. σε θεατή των εξελίξεων. Από την άλλη οι άτολμες, φοβικές ή συμβιβασμένες Ελληνικές ηγεσίες που είτε δημιούργησαν ή συντήρησαν, είτε δεν συγκρούστηκαν επαρκώς με κατεστημένα συμφέροντα και νοοτροπίες. με τη σημερινή κυβέρνηση να αποτελεί το απαύγασμα του πολιτικαντισμού (με τη μια υπόσχεση να καταπίπτει μετά την άλλη) και της αναποτελεσματικότητας (συνεχείς καθυστερήσεις σε διαρθρωτικές αλλαγές αλλά και έλλειψη διαπραγματευτικής ικανότητας). 
