Όταν ο Α. Σαμαράς είχε κάνει την ολοκληρωμένη πρόταση του για την αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας αναφερθήκαμε λεπτομερειακά σε όλα τα ζητήματα που αφορούν το συγκεκριμένο θέμα  «Αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας». Καταγράψαμε τις διαφορές των μεθόδων αποτίμησης, τις εναλλακτικές μορφές διαχείρισης, και συνολικά τις ευκαιρίες και τους κινδύνους που εμπεριέχει ένα τέτοιο εγχείρημα. Συμπεριλαμβάνοντας σήμερα και το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων κρατικών επιχειρήσεων, η κυβέρνηση εισέρχεται επιτέλους σε διαδικασία ενεργοποίησης, η απορία όμως παραμένει. Πόσο εύκολα μπορεί η αξιοποίηση κρατικών περιουσιακών στοιχείων να μετατραπεί σε ξεπούλημα;

Οι «σύμβουλοι» της Τρόικας αρχίζουν να αποκτούν όλα τα χαρακτηριστικά της πολιτικής παθογένειας του τόπου. Η αμνημοσύνη όσον αφορά τις αρχικές προβλέψεις τους και τα αποτελέσματα του μνημονίου, σε συνδυασμό με την έπαρση που έδειξαν στη χθεσινή συνέντευξη τους, μας πείθουν ότι έχουν αρχίσει να αφομοιώνουν δομικά στοιχεία του λαϊκίστικου υπόβαθρου μας. Έχοντας μάλιστα ως παράδειγμα μια κυβέρνηση που παραπαίει ανάμεσα στην αρχική αποκήρυξη της προσφυγής στο ΔΝΤ ως καταστροφική, την αδιαπραγμάτευτη αποδοχή ενός αδιέξοδου μνημονίου, την προβολή μιας δήθεν αυτόνομης πορείας και τις περιστασιακές, υποκριτικές κρίσεις συνείδησης απέναντι στην Τροϊκανή επιβολή.

Οι στομφώδεις εξαγγελίες είναι ίδιον της πολιτικής. Δημιουργούν μια αίσθηση δυναμικής και αποφασιστικότητας αναγκαίας για τη συστράτευση μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας. Κορυφαίο όμως ζήτημα αξιοπιστίας προκύπτει όταν μια κυβέρνηση αδυνατεί να κινηθεί καν στο πλαίσιο που η ίδια είχε θέσει, ώστε η πορεία της να τείνει προς την πραγμάτωση των όποιων υποσχέσεων. Η κυβέρνηση Παπανδρέου έχει κατορθώσει σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα όχι μόνο να αλλάξει πλαίσια δράσης, αλλά και να διαψεύσει όλες τις υποσχέσεις που έδωσε σε καθένα από αυτά. Από το «λεφτά υπάρχουν» στην εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων (δήλωση Παπανδρέου) μέσω του μνημονίου. Από την επάνοδο στις αγορές το 2011, την ισχυρή ανάπτυξη από το 2012 και την έξοδο από το μνημόνιο το 2013, στην επίσημη διατήρηση του ως το 2015 και τις υποκριτικές δηλώσεις αυτονομίας στη χάραξη πολιτικής.

Κυριολεκτικά πριν αλέκτωρ λαλήσει τρεις, έρχεται η σημερινή συνέντευξη Ξυνίδη στην πρωινή δημοσιογραφική εκπομπή της ΝΕΤ, να επιβεβαιώσει τους φόβους που εκφράζαμε πριν δυο μέρες για τη φάκα που κρύβει το τυρί της Συνταγματικής κατοχύρωσης του ύψους του ελλείμματος. Η απροκάλυπτη παραδοχή του, ότι αναζητούνται τρόποι συνέχισης των μεγάλων έργων (στηλιτεύοντας μάλιστα την κυβέρνηση της ΝΔ που τα προώθησε όλα μαζί!!), αποδεικνύει το καταστροφικό μίγμα, του συνδυασμού της κλασικής νοοτροπίας κρατικής διαχείρισης με την επιβολή επιπρόσθετων περιοριστικών όρων.

Πριν ένα χρόνο περιγράφαμε με ακρίβεια την προοπτική μικτού δανεισμού από Ε.Ε.-ΔΝΤ με υπερβολικό επιτόκιο εν είδη «τιμωρίας» για την παρεκτροπή μας από τους κανόνες της «Λισσαβόνας». Ήταν προφανές ότι το χρονοδιάγραμμα κι οι εμπροσθοβαρείς δημοσιονομικές απαιτήσεις οδηγούσαν τη χώρα σε διόγκωση του χρέους που θα απαιτούσε νέες παρεμβάσεις. Στα πλαίσια μιας φοβικής κατάστασης (ελέω πιθανής χρεοκοπίας) προωθήθηκαν όχι μόνο αναγκαίες διαρθρωτικές αλλαγές (ενώ σημαντικές μεταρρυθμίσεις στις αγκυλώσεις του παραγωγικού μας δεν έχουν αγγιχτεί – καρτέλ, μεσάζοντες, ολιγοπώλια, κλειστές αγορές) αλλά και υπερβολές σε εργασιακά κι ασφαλιστικά ζητήματα εις βάρος των νεώτερων γενεών που βλέπουν την εργασία να μετατρέπεται σε απασχόληση (αφού δεν τίθενται ξεκάθαροι όροι καταφυγής μιας επιχείρησης σε ελαστικοποίηση) και την αξιοπρεπή σύνταξη σε άπιαστο όνειρο.

Οι εξεγέρσεις σε Αίγυπτο και Τυνησία έφεραν στην επιφάνεια τις εγγενείς αδυναμίες καθεστώτων που με τη στήριξη της Δύσης διαχειρίζονταν με έπαρση και καταπιεστική λογική τα δημόσια πράγματα των χωρών τους, επί δεκαετίες, ενισχύοντας παραπληρωματικά τις ακραίες εθνικιστικές, ισλαμικές φωνές. Πολλοί έσπευσαν άκριτα να αναζητήσουν παραλληλισμούς στις εκεί έκρυθμες καταστάσεις με τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας και τον τρόπο αντίδρασης στους περιορισμούς και τις κοινωνικοοικονομικές συνέπειες του μνημονίου. Υπάρχει όμως όντως υπαρκτό έδαφος συνδυασμού των δυο περιπτώσεων και ποια διδάγματα μας δίνουν τα συμβαίνοντα στη Β.Αφρική;

Συζητώντας για την αναζήτηση των ευθυνών για την έναρξη της παγκόσμιας κρίσης, πολύ λογικά προκύπτει και το ζήτημα του πότε και πως, θα επανέλθει η οικονομία σε φυσιολογικούς ρυθμούς. Με βάση την εμπειρία των δυο πιο σημαντικών προηγούμενων κρίσεων τις δεκαετίες του ’30 και του ’70, αρκετοί θεωρούν ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, θα καταλήξουμε σε γενικευμένες εχθροπραξίες (λόγω και των κοινωνικών αντιδράσεων), αν όχι εφάμιλλες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου πάντως αρκετά σημαντικές. Άλλοι πάλι βλέπουν την επάνοδο σε ουσιαστικούς αναπτυξιακούς ρυθμούς στην αναβάθμιση της παραγωγικής διαδικασίας, στην καινοτομία και τον «πόλεμο» της σύγχρονης τεχνολογίας. Ποιος μπορεί τελικά να είναι ο «πόλεμος» του μέλλοντος μας και με ποιο τρόπο θα τον διαχειριστεί προς όφελος της η υπερδύναμη;

Η πρόταση του Α.Σαμαρά γι την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου που ακολουθήθηκε από την κατάθεση ανάλογης τροπολογίας, βρήκε πολλούς υποστηρικτές, συγκεκριμένους επικριτές και άφησε μετέωρο, για αρκετούς ένα ερώτημα. Εφόσον το υπάρχον νομικό πλαίσιο περί ασύλου, διαχωρίζει τις εγκληματικές πράξεις από το πεδίο κάλυψης του, σε τι θα χρησίμευε η πλήρης κατάργηση ενός ιστορικού θεσμού;

Η συζήτηση για τα κλειστά επαγγέλματα ανάμεσα σε άλλα ζητήματα περιστράφηκε, για σύντομο χρονικό διάστημα αφού η κυβέρνηση έσπευσε να κλείσει το “μέτωπο”, και γύρω από τη δυνατότητα ιδιωτικών εταιρικών κεφαλαίων να δημιουργήσουν επιχειρήσεις εγκατάστασης και διαχείρισης «αλυσίδων» φαρμακείων, νομικών φιρμών κλπ. Σε μια χώρα όμως που η επιχειρηματικότητα αποτελεί διαχρονικό «δαίμονα» στα θεμέλια ενός υπερπροστατευτικού κρατικοδίαιτου μοντέλου ανάπτυξης, θα ήταν μια εξαιρετικά απρόσμενη ανατροπή, να προχωρήσει  μια τέτοια ρύθμιση.

Η ανάπτυξη στη διάρκεια των ημερών του ζητήματος της κατάληψης μέρους της Νομικής σχολής Αθηνών από λαθρομετανάστες δεν καταδεικνύει απλώς το εύρος του συγκεκριμένου προβλήματος. Άλλωστε αυτό αποτυπώνεται εμφατικά στη σκληρή καθημερινότητα, με την έξαρση της εγκληματικότητας, του παρεμπορίου και της πορνείας. Αποτυπώνεται στην εικόνα εξαθλίωσης σε πολλά σημεία της πόλης και στην ανασφάλεια των πολιτών. Αυτό που αναδεικνύει σε όλο του το μεγαλείο είναι η αναποτελεσματικότητα της κρατικής διαχείρισης και σε θέματα ασφάλειας και έννομης τάξης καθώς και η ευκολία με την οποία διαχέεται η νοοτροπία της «επιβολής» των όποιων διεκδικήσεων, όσο μεμονωμένων κι αν είναι, με εκβιαστικές πρακτικές, άσκοπης κοινωνικής αναταραχής.

Λίγες μέρες μετά την αναφορά μας στις «προσωπικές» (κατά την κυβέρνηση) δηλώσεις Πάγκαλου για την προοπτική συνολικής αναδιάρθρωσης του χρέους μας "Λαγός" της χρεοκοπίας ή του νέου μνημονίου;, ήρθαν τα δημοσιεύματα στον ξένο τύπο να επιβεβαιώσουν ότι διάφορα σενάρια πλανώνται πάνω από την Ε.Ε., ώστε με κάποιο τρόπο να αποφευχθεί η γενίκευση της κρίσης χρέους που, ως χιονοστιβάδα, τείνει να συμπαρασύρει όλο το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Τελευταίο κεφάλαιο στο βιβλίο με τις φημολογίες η τεχνική της επαναγοράς, από τη χώρα έκδοσης, ομολόγων από την αγορά με τη σημερινή σαφώς χαμηλότερη τιμή. Πρόκειται όντως για έναν ακόμα «μεσσία» (όπως το ευρωομόλογο) που ως δια μαγείας θα μας σώσει από τα προβλήματα μας; Είναι τόσο εύκολη αυτή η διαδικασία (από πλευράς απαιτούμενων κεφαλαίων και συναίνεσης των πιστωτών);

Τη στιγμή που τα αδικήματα παραγράφονται, το λαϊκό αίσθημα μένει για μια ακόμα φορά ανικανοποίητο και η κυβέρνηση θεωρεί ότι με μονομερείς επικοινωνιακές κινήσεις που προσκρούουν σε Συνταγματικές διατάξεις που οι ίδιοι προώθησαν, οι επιφανείς μιντιολόγοι των διαπλεκόμενων ΜΜΕ παριστάνουν τους τιμητές της πολιτικής ηθικής. Το μόνο το οποίο κατορθώνει το σύνολο των παραπάνω φαινομένων είναι η ενίσχυση της κοινωνικής οργής, η απαξίωση θεσμών και πολιτικών διαδικασιών και η απομάκρυνση των πολιτών από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης.

Όταν μικροί μαθαίναμε το φαινομενικά απλοϊκό «τι είναι η πατρίδα μας, μην είναι οι κάμποι;...» το συναισθηματικό απόσταγμα που έμενε ήταν ότι όσο στη ψυχή μας μένουν άσβεστες μνήμες, εικόνες και ιδέες που την χαρακτηρίζουν, η αγάπη μας για αυτή θα μένει ζωντανή και διαρκώς θα δυναμώνει. Κάτι αντίστοιχο σκέφτηκα και σήμερα με την ανακοίνωση του νέου λογότυπου της ΝΔ. «Τι είναι η παράταξη, μην είναι η δάδα .της δημοκρατίας, μην είναι η φλόγα της Ελπίδας που στα στήθη καιει;...». Είναι όλα αυτά κι ακόμα περισσότερα. Είναι πρωτίστως οι αρχές, οι αξίες κι οι ιδέες που εκπροσωπεί. Είναι η σπίθα της δημιουργικότητας, η δυναμική των μελών της, ο πόθος των πολιτών για μια δημοκρατική, φιλελεύθερη, πατριωτική πολιτική.

Αρκετά γελάσαμε ή οργιστήκαμε με τις κατά καιρούς δηλώσεις του Πάγκαλου. Μήπως ήρθε η στιγμή να αντιμετωπίσουμε με ψυχραιμία και διορατικότητα το φαινόμενο του πολιτικού «λαγού» που έχει αναλάβει, σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα για την κυβέρνηση, ο Αντιπρόεδρος της; Γιατί ένας άνθρωπος της πολιτικής εμπειρίας αλλά και της εγνωσμένης ευφυίας του Πάγκαλου, μόνο τυχαία δεν ανοίγει ζητήματα. Αποτελεί συχνά ταυτόχρονα, τόσο τον αερόσακο εκτόνωσης της κοινωνικής αντίδρασης, μεταφέροντας όμως ουσιαστικά το πλήρες νόημα των κυβερνητικών προτάσεων σε εκλαϊκευμένη μορφή, αλλά και τον προάγγελο σημαντικών μελλοντικών αποφάσεων.

Πολύ μελάνι χύθηκε στην ανάλυση των πρόσφατων δημοσκοπήσεων. Όπως συνήθως η υπερβολή στην αντίδραση, από όλες τις πλευρές, ήταν χαρακτηριστική. Κάποιοι βιάστηκαν να τις ερμηνεύσουν ως ανάκαμψη του ΠΑΣΟΚ και πιθανότητα προκήρυξης πρόωρων εκλογών (ρωτήθηκε άραγε η Τρόικα;). Άλλοι πάλι διέκριναν επιδείνωση στην δυνατότητα προσέλκυσης ψηφοφόρων από πλευράς ΝΔ, αναζητώντας επικοινωνιακά και πολιτικά προβλήματα προς επίλυση. Ποια είναι όμως η πραγματικά αποτύπωση των αριθμών και τι τελικά συνέβαλε στη διαμόρφωση τους;

Με ιδιαίτερη άνεση ο Υπ.Οικονομικών χαρακτήρισε ως υπερβολική εμμονή σε δυνητικούς κινδύνους, τον τρόπο αξιολόγησης των εθνικών οικονομιών από τους διεθνείς οίκους. Το κυβερνητικό σκεπτικό είναι χιλιοειπωμένο. Οι αγορές λειτουργούν απολύτως κερδοσκοπικά, δεν λαμβάνουν υπόψη τα σημαντικά βήματα που κάνει κατά τη γνώμη της η κυβέρνηση και επηρεάζονται πέραν του δέοντος από σενάρια πιθανών μελλοντικών εξελίξεων, που μπορεί να αποδειχτούν αβάσιμα. Είναι άραγε τόσο επίπεδη η πραγματικότητα; Οι αγορές όντως προεξοφλούν απίθανα αρνητικά σενάρια ή αδυνατούν να ανακαλύψουν την αισιοδοξία σε ένα οικονομικό περιβάλλον που παρά τις προσπάθειες δημοσιονομικής προσαρμογής, δεν δίνει τα εχέγγυα για άμεση και σταθερή ανάκαμψη;

Όταν υπάρχει φαντασία στην εξουσία, οι πρωτοποριακές προτάσεις δεν λείπουν! Εδώ και χρόνια συζητείται το θέμα της απαγόρευσης του καπνίσματος σε όλους τους δημόσιους χώρους, με τους επαγγελματίες του είδους και ιδιαίτερα τους ιδιοκτήτες νυχτερινών κέντρων διασκέδασης και μπαρ, να αντιτίθενται σε αυτή την εξέλιξη με την εύλογη γι αυτούς δικαιολογία της πιθανής μείωσης του τζίρου τους. Από τη διαμόρφωση λοιπόν ειδικών χώρων καπνιζόντων, περάσαμε στην πλήρη απαγόρευση για να έρθει η σημερινή ηγεσία του Υπ.Υγείας υπό τον κ.Λοβέρδο να «λύσει» το γόρδιο δεσμό με μια ευφάνταστη επιλογή. Επιβολή ειδικού φόρου στα κέντρα διασκέδασης και πλήρη ελευθερία στο κάπνισμα!!

Λίγους μήνες πριν με την ανάρτηση «Θεοκρατία και πολιτική στις ΗΠΑ», είχαμε αναφερθεί στις πιθανές επιπτώσεις στην Αμερικανική κοινωνία από την έξαρση μιας «επιθετικής» ρητορικής που κινείται ανάμεσα στη θεοκρατία και τη μισαλλοδοξία. Μετά την επίθεση στο Κ.Χατζηδάκη τονίσαμε τα αποτελέσματα των βίαιων εκρήξεων «Το αδιέξοδο της "τυφλής" οργής», που επί της ουσίας ισχυροποιεί και δίνει άλλοθι στο σύστημα και τις νοοτροπίες που αντιστρατεύεται. Το τραγικό συμβάν στην Αριζόνα με τη δολοφονική επίθεση ενός ψυχικά διαταραγμένου νεαρού ήρθε ως αποκορύφωμα μιας συλλογιστικής που θεωρεί ότι ο σκοπός αγιάζει τα πολιτικά μέσα, ακόμα κι αν αυτά μέσα από παρερμηνείες ή την έξαψη των παθών μπορεί να οδηγήσουν σε δραματικές εξελίξεις.

Κάθε προσπάθεια αναδόμησης ενός κομματικού μηχανισμού είναι επώδυνη, «γεννά» αντιδράσεις (θεμιτές και μη) και περιλαμβάνει δεδομένους, λογικούς συμβιβασμούς στο επίπεδο που δεν νοθεύεται η προοπτική και το ιδεολογικό «στίγμα» μιας παράταξης. Το ζητούμενο είναι οι όποιες αλλαγές να εξυπηρετούν τους βασικούς πολιτικούς στόχους που καλούνται να υπηρετήσουν. Αυτό λοιπόν που επιδίωκε εξαρχής ο Αντώνης Σαμαράς ήταν η διατήρηση της συνοχής της παράταξης, η σταδιακή ανανέωση του πολιτικού προσωπικού της και η έκφραση των σύγχρονων κοινωνικών αναγκών. Όλα αυτά βέβαια στα πλαίσια της προώθησης μιας πολιτικής πλατφόρμας που αναζητεί μέσα από μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση και την αγορά, ριζικές θεσμικές αλλαγές και κοινωνική συνοχή, το «μονοπάτι» προς την ανάκαμψη της χώρας σε όλα τα επίπεδα.

Ποια είναι τα συμπεράσματα από την παρουσία Παπανδρέου στο «Ερζερούμ»; Ποια τα αποτελέσματα των συνομιλιών του και ποιες παρακαταθήκες άφησαν για τις εξελίξεις σε όλα τα κρίσιμα εθνικά θέματα; Καλλιεργείται ένα κλίμα ευφορίας από την αυτονόητη επισήμανση του πρωθυπουργού, όσον αφορά τις παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου και των χωρικών μας υδάτων, παραμένει όμως η βασική απορία, του προς ποια διπλωματική κατεύθυνση κινήθηκαν οι προοπτικές του Κυπριακού, του καθορισμού της υφαλοκρηπίδας και των ΑΟΖ (Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες), της αθρόας λαθρομετανάστευσης, του περιορισμού των εξοπλισμών.

Πολύ συχνά αναφερόμαστε όλοι μας στη νεολαία περιγράφοντας γλαφυρά το ότι αποτελούν το μέλλον και την ελπίδα εξέλιξης του τόπου. Ταυτόχρονα όμως είμαστε εμείς η ίδιοι ως κοινωνία που με τις συμπεριφορές και τις αξιακές προτεραιότητες μας τους οδηγούμε κάπου ανάμεσα στην απολιτικοποίηση ή την τυφλή εκτόνωση της επιθετικότητας με «επαναστατικούς» βερμπαλισμούς που σπάνια μπορούν να παράξουν αποτέλεσμα. 

Μια κρισιμότατη χρονιά τόσο σε εσωτερικό όσο και σε διεθνές επίπεδο ξεκίνησε. Αν επιχειρούσαμε να συνοψίσουμε τα ζητούμενα αυτής της χρονιάς θα τα περιγράφαμε ως τρεις προκλήσεις και μια «απειλή». Ως «απειλή» (αδόκιμος προσδιορισμός σε ένα δημοκρατικό καθεστώς) θα αναφέραμε την πιθανότητα προκήρυξης εθνικών εκλογών. Οι τρεις σημαντικές προκλήσεις αφορούν την πορεία των μεταρρυθμίσεων και της ύφεσης στην οικονομία (με όλες τις συνέπειες της), το μέλλον του ευρώ και της Ε.Ε., και τη δυνατότητα αναδιάρθρωσης του πολιτικού συστήματος, ώστε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών (ιδιαίτερα η ΝΔ που βρίσκεται σε μια διαδικασία αναδιοργάνωσης) και να εκφράσει τις μετα-μεταπολιτευτικές κοινωνικές ανάγκες.